Σε μια κρίσιμη κίνηση που προηγείται της υπογραφής μνημονίου-πλαισίου μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, τουλάχιστον δύο ιρανικά δεξαμενόπλοια μεγάλου βυθίσματος κατόρθωσαν να εξέλθουν από την περίμετρο του ναυτικού αποκλεισμού που έχουν επιβάλει οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις στα ιρανικά λιμάνια, μεταφέροντας συνολικά περίπου 3,8 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου.
Η εξειδικευμένη υπηρεσία παρακολούθησης θαλάσσιων μεταφορών TankerTrackers ανέφερε ότι πρόκειται για «Τουλάχιστον δύο σούπερ τάνκερ της National Iranian Tanker Company (NITC), με τα ονόματα Diona και Hero2, πέρασαν την περίμετρο του αποκλεισμού του πολεμικού ναυτικού των ΗΠΑ μεταφέροντας συνολικά 3,8 εκατομμύρια ιρανικού αργού», προσθέτοντας αργότερα ότι εντοπίστηκε και τρίτο ιρανικό δεξαμενόπλοιο με περίπου ένα εκατομμύριο βαρέλια αργού.
Η εξέλιξη καταγράφεται μόλις την προπαραμονή της προγραμματισμένης υπογραφής της συμφωνίας-πλαισίου στην Ελβετία, γεγονός που αναδεικνύει τη στενή σύνδεση μεταξύ των διαπραγματεύσεων και των κινήσεων στο πεδίο των θαλάσσιων μεταφορών. «Πρόκειται για τις πρώτες εξαγωγές αργού πετρελαίου από το Ιράν τους τελευταίους δυο μήνες», ανέφερε η ίδια πηγή, υπογραμμίζοντας τη σημασία της κίνησης αυτής ενόψει των επικείμενων διπλωματικών εξελίξεων.
«Αμερικανοί αξιωματούχοι υποβαθμίζουν τη σημασία του κειμένου της συμφωνίας με το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι δεν λαμβάνει υπόψη τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί μέσω ανεπίσημων διαύλων»
Στο μεταξύ, Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο CNN ότι οι διαπραγματευτές της Ουάσιγκτον εργάζονται για την ταχεία δημοσιοποίηση του κειμένου της συμφωνίας, αλλά υποβαθμίζουν τη βαρύτητα της συγκεκριμένης διατύπωσης. Στελέχη των ΗΠΑ περιγράφουν το κείμενο ως «εξαιρετικά ασαφές», με στόχο να διαμορφώσει ένα ευνοϊκό κλίμα ενόψει των τεχνικών, διαπροσωπικών συνομιλιών που ακολουθούν και να προσφέρει στο Ιράν πολιτική κάλυψη για την προώθησή του στο εσωτερικό.
Οι αξιωματούχοι τόνισαν ακόμη ότι το μνημόνιο κατανόησης — το οποίο, όπως δήλωσε ο Αντιπρόεδρος JD Vance στο CNN τη Δευτέρα, έχει μήκος μιάμιση σελίδα — δεν αντικατοπτρίζει όλες τις κρίσιμες δεσμεύσεις που έχει αναλάβει το Ιράν απευθείας προς τις ΗΠΑ και ότι αυτές οι ανεπίσημες δεσμεύσεις είναι που τους έδωσαν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη για την υπογραφή.
Καθώς οι δύο πλευρές επιδιώκουν να κατευνάσουν την ένταση και να ανοίξουν δίαυλο για περαιτέρω συζητήσεις, ένας αξιωματούχος προειδοποίησε: «Ο κόσμος δεν πρέπει να δίνει υπερβολική σημασία στη διατύπωση του μνημονίου κατανόησης», περιγράφοντας τη συμφωνία ως «πολιτικό έγγραφο».
Channel 12: Αυτοί είναι οι βασικοί όροι της προκαταρκτικής συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν
Το ισραηλινό δίκτυο Channel 12 έδωσε στη δημοσιότητα, σύμφωνα με πληροφορίες, τους δέκα βασικούς όρους του μνημονίου-πλαισίου μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Το έγγραφο θέτει τις βάσεις για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, την άρση του ναυτικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ και ανοίγει τον δρόμο για συνομιλίες γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν — ένα σημείο που θεωρείται κομβικό για τη σταθερότητα στην περιοχή.
Η πρώτη αυτή σύγκλιση μεταθέτει για επόμενο στάδιο το «ακανθώδες» ζήτημα της διαχείρισης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και προβλέπει μια εντατική διαπραγματευτική περίοδο 60 ημερών μετά την επίσημη υπογραφή, με στόχο την επίτευξη οριστικής και συνολικής συμφωνίας.
Τα κύρια σημεία του μνημονίου:
- Το Ιράν, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα σταματήσουν τις εχθροπραξίες, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
- Το Ιράν επαναλαμβάνει τη δέσμευσή του να μην αναπτύξει ή αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
- Οι ΗΠΑ και το Ιράν δεσμεύονται να επιλύσουν το ζήτημα του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου.
- Οι δύο πλευρές θα συζητήσουν το θέμα του εμπλουτισμού και τις πυρηνικές ανάγκες του Ιράν.
- Το Ιράν θα διατηρήσει το status quo στο πυρηνικό του πρόγραμμα όσο συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις.
- Οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό, δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις και δεν θα αυξήσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
- Το Ιράν θα εξασφαλίσει την ασφαλή και δωρεάν διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ για 60 ημέρες.
- Οι ΗΠΑ δεσμεύονται να αποδεσμεύσουν τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία αμέσως μετά την εφαρμογή του μνημονίου.
- Εφόσον επιτευχθεί τελική συμφωνία, οι ΗΠΑ θα αποσύρουν τις δυνάμεις τους εντός 30 ημερών και θα καταργήσουν όλες τις κυρώσεις κατά του Ιράν.
- Οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα περιλαμβάνει σχέδιο δημιουργίας ταμείου ύψους 300 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση του Ιράν.
