Το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων παραμένει ένα από τα πιο επείγοντα ζητήματα στην αγορά εργασίας: η διαφορά στις μέσες ακαθάριστες απολαβές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα πλησιάζει το 13,6%, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται κοντά στο 12%.
Η διαφάνεια στις αμοιβές αναδεικνύεται πλέον σε κρίσιμο εργαλείο για τη μείωση αυτών των ανισοτήτων, την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των υποψηφίων και την προσέλκυση ταλέντων. Η Οδηγία (ΕΕ) 2023/970 εισάγει ένα νέο πλαίσιο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων με στόχο τη διασφάλιση ίσης αμοιβής για εργασία ίσης αξίας.
Πέρα από τη νομική συμμόρφωση, η δημοσιοποίηση του μισθολογικού εύρους στις αγγελίες είναι και πρακτικό εργαλείο: μειώνει την αβεβαιότητα των υποψηφίων, ενισχύει την εμπιστοσύνη προς τους εργοδότες και, σε συνδυασμό με τα υφιστάμενα φορολογικά κίνητρα, μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικός παράγοντας επαναπατρισμού εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού από τη διασπορά.
Τα διαθέσιμα στοιχεία και τάσεις επιβεβαιώνουν τη σημασία της πρακτικής αυτής:
- Το 63% των επιχειρήσεων αναγνωρίζει ότι η διαφάνεια στις αμοιβές αποτελεί βασική προσδοκία των υποψηφίων.
- Το 46% των υποψηφίων είναι απίθανο να ανταποκριθεί σε αγγελίες χωρίς πληροφορίες σχετικά με τις αποδοχές.
- Οι αγγελίες που περιλαμβάνουν μισθολογικό εύρος προσελκύουν έως και 50% περισσότερους υποψηφίους.
- Το 77% των οργανισμών παγκοσμίως αναπτύσσει στρατηγικές διαφάνειας αμοιβών.
- Το 70% των οργανισμών εκτιμά ότι η διαφάνεια θα συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της μισθολογικής ισότητας.
Στην πράξη, η νέα ρύθμιση θέτει σαφείς υποχρεώσεις στους εργοδότες κατά τη διαδικασία πρόσληψης. Συγκεκριμένα, ο εργοδότης οφείλει:
- Να γνωστοποιεί την αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος της θέσης.
- Να παρέχει πληροφορίες για τη σχετική συλλογική σύμβαση εργασίας, εφόσον υπάρχει.
- Να μην ζητά πληροφορίες σχετικά με τις προηγούμενες αποδοχές του υποψηφίου.
Η διαδικασία επιλογής, όπως επιτάσσει το πλαίσιο, πρέπει να διασφαλίζει ουδετερότητα ως προς το φύλο και να είναι απαλλαγμένη από κάθε μορφή διάκρισης. Η συμμόρφωση με αυτές τις αρχές δεν είναι απλώς νομική υποχρέωση αλλά και ιδανική πρακτική διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού.
Κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης, ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα ίσης αμοιβής για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Η έννοια της αμοιβής περιλαμβάνει:
- Βασικό μισθό.
- Bonus και μεταβλητές αποδοχές.
- Επιδόματα.
- Αμοιβές υπερωριακής απασχόλησης.
- Παροχές σε είδος.
- Επαγγελματικές συντάξεις.
Επιπλέον, ο εργαζόμενος έχει το δικαίωμα να ζητήσει και να λάβει πληροφορίες σχετικά με το ατομικό επίπεδο αμοιβής του και τον μέσο μισθό ανδρών και γυναικών που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Οι πληροφορίες αυτές παρέχονται χωρίς να αποκαλύπτεται η ταυτότητα άλλων εργαζομένων.
Το στοίχημα πια για επιχειρήσεις και κράτος είναι διπλό: να εφαρμόσουν γρήγορα το νέο πλαίσιο και να αξιοποιήσουν τα εργαλεία διαφάνειας ως μέσο βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας και προσέλκυσης ταλέντων, ειδικά από την ελληνική διασπορά.
