Η μεγαλύτερη ψηφιακή απογραφή της ακίνητης περιουσίας στη χώρα είναι έτοιμη να ξεκινήσει: μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το νέο ηλεκτρονικό Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ, που θα καταγράψει τα στοιχεία για 7,1 εκατομμύρια φορολογούμενους.
Η πλατφόρμα δεν θα είναι απλώς μια βάση δεδομένων. Το ΜΙΔΑ συγκροτεί την πρώτη επιμελημένη «ακτινογραφία» της ακίνητης περιουσίας σε όλη τη χώρα, με λεπτομερή αποτύπωση για κάθε ακίνητο: είδος, επιφάνεια, θέση, όροφο, κατάσταση ηλεκτροδότησης, αν είναι ημιτελές, εάν είναι κενό, μισθωμένο ή δωρεάν παραχωρημένο, καθώς και οι αναγνωριστικοί κωδικοί ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ.
Ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) θα ταυτίζεται με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) και θα απεικονίζει την πλήρη «εικόνα» της ιδιοκτησίας όπως θα εμφανίζεται στο ΜΙΔΑ. Οι φορολογούμενοι θα κληθούν να ελέγξουν τα στοιχεία τους και να προχωρήσουν σε διορθώσεις όπου υπάρχουν λάθη ή παραλείψεις.
Κεντρικό ζητούμενο της απογραφής είναι η δήλωση της χρήσης κάθε ακινήτου. Με απλά λόγια, ο κάθε ιδιοκτήτης θα πρέπει να δηλώσει αν τα ακίνητα που έχει στην κατοχή του είναι:
- Ιδιοκατοικούμενα: να δηλωθεί ποια είναι η κύρια κατοικία του φορολογούμενου και ποιες είναι δευτερεύουσες ή εξοχικές κατοικίες.
- Ιδιοχρησιμοποιούμενα: ακίνητα που καλύπτουν κύριες επαγγελματικές ανάγκες, όπως γραφεία ή καταστήματα.
- Δωρεάν παραχωρούμενα: περιπτώσεις όπου ο ιδιοκτήτης παραχωρεί χρήση χωρίς αντάλλαγμα σε γονείς, παιδιά, αδέρφια ή φίλους. Αφορολόγητη είναι η δωρεάν παραχώρηση κατοικίας έως 200 τ.μ. σε παιδιά ή γονείς (ή αντίστροφα), ενώ η επιπλέον των 200 τ.μ. κατοικία φορολογείται. Με την ολοκλήρωση της απογραφής αναμένεται να αποκαλυφθεί ο πραγματικός αριθμός των δωρεάν παραχωρούμενων ακινήτων αλλά και οι περιπτώσεις όπου κρύβεται φοροδιαφυγή με αδήλωτα εισοδήματα.
- Μισθωμένα: τόσο με μακροχρόνια όσο και με βραχυχρόνια μίσθωση.
- Κενά ακίνητα: για πρώτη φορά θα καταγραφούν συστηματικά όλες οι κενές κατοικίες.
- Ακίνητα για τα οποία έχουν παραχωρηθεί τα δικαιώματα εκμετάλλευσης.
- Ακίνητα με συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing): κυρίως επαγγελματικά κτίρια που αποκτούν επιχειρήσεις/επαγγελματίες μέσω εταιρείας leasing.
Μόλις ολοκληρωθεί το Μητρώο, θα «τρέξουν» διασταυρώσεις μεταξύ των δηλώσεων στο έντυπο Ε2 και των δεδομένων κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ακίνητα που δηλώνονται ως κενά αλλά εμφανίζουν υψηλή κατανάλωση ρεύματος θα βρεθούν στο στόχαστρο των ελεγκτών της ΑΑΔΕ, αφού τέτοιες ασυνέπειες θεωρούνται ενδεικτικές πιθανής φοροδιαφυγής.
Σε μεταγενέστερη φάση στην πλατφόρμα θα εισέλθουν και οι ενοικιαστές, ώστε τα εκμισθούμενα ακίνητα να ταυτοποιηθούν με τις δηλώσεις των ιδιοκτητών. Η κίνηση αυτή προετοιμάζει τη «συλλογή» στοιχείων που θα φέρει στο φως «μαύρα» εισοδήματα από ενοίκια και θα διευκολύνει τους φοροελέγχους.
Στόχος της ΑΑΔΕ είναι η ενιαία και πλήρης αποτύπωση των ακινήτων, με αποτέλεσμα όχι μόνο τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης αλλά και την αποσαφήνιση του τοπίου όσον αφορά τις χρήσεις ακινήτων και τις φορολογικές υποχρεώσεις των ιδιοκτητών.
