Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί δήλωσε σε τηλεοπτική του εμφάνιση ότι το Ιράν θεωρεί πως βγήκε νικητής από τη σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι η χώρα εξέρχεται ισχυρότερη από την αντιπαράθεση. Παρά την αισιοδοξία, ο ίδιος τόνισε ότι το μνημόνιο κατανόησης δεν έχει ακόμη υπογραφεί και ότι το περιεχόμενό του ενδέχεται να υποστεί τροποποιήσεις πριν οριστικοποιηθεί.
Ο Αραγτσί επισήμανε επίσης ότι τα ζητήματα που άπτονται του πυρηνικού προγράμματος θα συζητηθούν σε επόμενο στάδιο των συνομιλιών και ξεκαθάρισε τους όρους της ιρανικής πλευράς: «Η προβλεπόμενη συμφωνία αποτελεί το πρώτο βήμα. Εάν δεν εφαρμοστεί, δεν θα υπάρξουν διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό ζήτημα».
Τερματισμός του πολέμου και αποχώρηση από κατεχόμενες περιοχές
Στο πλαίσιο της ενδιάμεσης συμφωνίας, σύμφωνα με τον Αραγτσί, θα ανακοινωθεί ο τερματισμός των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, περιλαμβανομένου και του Λιβάνου. «Το τέλος του πολέμου στο Λίβανο σημαίνει την αποχώρηση του Ισραήλ από τις κατεχόμενες περιοχές», είπε χαρακτηριστικά, ενώ πρόσθεσε ότι η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ αποτελούν μέρος της συμφωνίας που βρίσκεται υπό διαμόρφωση.
Αντιδράσεις και προειδοποιήσεις
Ο Ιρανός ΥΠΕΞ προειδοποίησε ότι αντιδράσεις στην προτεινόμενη συμφωνία δεν λείπουν: «Εχθροί όπως το Ισραήλ αντιτίθενται σε μια συμφωνία μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ», υπογράμμισε, προσθέτοντας πως «οι απειλές των ΗΠΑ κατά του Ιράν πρέπει να σταματήσουν, η Τεχεράνη δεν υποκύπτει ποτέ στις πιέσεις».
Ταυτόχρονα, ο πρόεδρος του Ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Γκαλιμπάφ, με ανάρτηση στην πλατφόρμα X κάλεσε στην αυστηρή τήρηση των δεσμεύσεων: «Οι δεσμεύσεις που αναλαμβάνονται πρέπει και να τηρούνται. Χωρίς “αν”, χωρίς “αλλά”, χωρίς δικαιολογίες. Για τη συμφωνία που βρίσκεται προ των πυλών, δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Θερίζεις ό,τι σπέρνεις».
Αμερικανός αξιωματούχος αποκάλυψε τους όρους της συμφωνίας – Τι περιλαμβάνει το Μνημόνιο Κατανόησης
Σύμφωνα με αξιωματούχο που επικαλέστηκε το Reuters, το μνημόνιο προβλέπει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών. Το εμπλουτισμένο ουράνιο θα καταστραφεί επί τόπου και στη συνέχεια θα μεταφερθεί εκτός της χώρας, ενώ θα εγκαθιδρυθεί καθεστώς επιθεωρήσεων για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης εφαρμογής.
Ο ίδιος αξιωματούχος επισήμανε ότι, εφόσον το Ιράν συμμορφωθεί με τις δεσμεύσεις του, θα υπάρξει οικονομική ανταμοιβή, με ξεπάγωμα περιουσιακών στοιχείων και άρση κυρώσεων. Όπως είπε: «Οι Ιρανοί δεν λαμβάνουν τίποτα με την υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας ή με την ίδια τη διαπραγμάτευση». Πρόσθεσε ακόμη: «Ανταμείβονται οικονομικά για τη συμμόρφωσή τους με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη συμφωνία. Επομένως, αν παραδώσουν το πυρηνικό υλικό όπως υποσχέθηκαν, θα λάβουν κάτι. Αν αποσυναρμολογήσουν το πυρηνικό τους πρόγραμμα ή τις πυρηνικές τους εγκαταστάσεις, θα πάρουν κάτι άλλο».
Ο αξιωματούχος τόνισε ακόμα ότι «δεν θα αποδεσμευτούν χρήματα μέχρι να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους» και διαβεβαίωσε πως τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ανοιχτά, ενώ «δεν θα υπάρχει χρηματοδότηση τρομοκρατικών οργανώσεων από το Ιράν». «Αυτό είναι που έχουν συμφωνήσει. Πρόκειται για μια συμφωνία που βασίζεται στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων», κατέληξε.
Πολιτική προσέγγιση και προοπτική συμφωνίας
Η αμερικανική πλευρά, σύμφωνα με την ίδια πηγή, θεωρεί ότι βρίσκεται πολύ κοντά στην ολοκλήρωση της συμφωνίας και αναμένει την υπογραφή της τις επόμενες ημέρες. «Η διαπραγματευτική ομάδα μας έχει φέρει σε πολύ καλή θέση, αλλά θα δούμε, δεν έχουμε φτάσει ακόμα στον τερματισμό, όμως είμαστε πολύ κοντά», ανέφερε χαρακτηριστικά ο αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι οι συμφωνηθέντες όροι καλύπτουν τους βασικούς στόχους του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ότι η Ουάσινγκτον εκτιμά σε ποσοστό 80%-85% πως το Μνημόνιο Κατανόησης θα υπογραφεί σύντομα.
Περιφερειακή διάσταση και αντιδράσεις
Όπως εξήγησε ο αξιωματούχος, η ευρύτερη περιφερειακή ειρηνευτική συμφωνία περιλαμβάνει τον Λίβανο, το Ιράν, χώρες του Κόλπου και το Ισραήλ, και προβλέπει τη συμμετοχή συμμάχων. Υπογράμμισε ταυτόχρονα ότι η συμφωνία «δεν επηρεάζει το δικαίωμα στην αυτοάμυνα» και προειδοποίησε ότι «αν το Ιράν δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις του, δεν θα περίμενα από τους Ισραηλινούς να μην απαντήσουν».
Τέλος, ο αξιωματούχος παραδέχθηκε ότι το ιρανικό πολιτικό σύστημα είναι πολύπλοκο και ότι, παρά τη γενικευμένη επιθυμία των περισσότερων στελεχών της ηγεσίας να υπογράψουν, «όχι όλοι» επιθυμούν την επικύρωση της συμφωνίας, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει καθυστερήσεις στην εφαρμογή της.
