Ισχυρή εκκίνηση για την αγορά ακινήτων το 2026, με τις μεταβιβάσεις να ανεβάζουν αισθητά τα κρατικά έσοδα το πρώτο τρίμηνο. Τα δεδομένα της ΑΑΔΕ δείχνουν ότι τον Μάρτιο οι εισπράξεις από τον φόρο μεταβίβασης αυξήθηκαν κατά 20,2% σε σχέση με τον Μάρτιο του 2025, ενώ σε επίπεδο τριμήνου η άνοδος διαμορφώθηκε στο 14,1%.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της φορολογικής διοίκησης, συνολικά το πρώτο τρίμηνο του έτους εισπράχθηκαν 149,37 εκατ. ευρώ από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων. Ειδικότερα, από τις μεταβιβάσεις ακινήτων εισπράχθηκαν 125,53 εκατ. ευρώ έναντι 109,84 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025, ενώ από μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροτεμαχίων εισπράχθηκαν 23,84 εκατ. ευρώ έναντι 21,02 εκατ. ευρώ πέρυσι.
Καθοριστικό ρόλο στην κινητικότητα της αγοράς φαίνεται να παίζει το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», με το ρεπορτάζ της εφημερίδας «Η Καθημερινή» να καταγράφει αυξημένο ενδιαφέρον για παλιές κατοικίες, κυρίως κατά τους μήνες Φεβρουάριο και Μάρτιο. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν επίσης ότι αναζωπυρώνεται το ενδιαφέρον των ξένων επενδυτών, που το προηγούμενο έτος είχαν περιορίσει τις αγορές τους.
Πέραν των μεταβιβάσεων, τον Μάρτιο καταγράφηκε σημαντική αύξηση και στους φόρους από μεταβιβάσεις λόγω δωρεών, γονικών παροχών και αποδοχών κληρονομιών. Οι φόροι και τα τέλη κληρονομιών ανήλθαν σε 16,73 εκατ. ευρώ, αυξημένοι κατά 14,21% από τα 14,65 εκατ. ευρώ το 2025, ενώ οι φόροι και τα τέλη δωρεών, γονικών και λοιπών παροχών αυξήθηκαν κατά 34,9%, σε 5,32 εκατ. ευρώ από 3,94 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο περυσινό μήνα.
Συνολικά, το πρώτο τρίμηνο του 2026 οι φόροι και τα τέλη επί κληρονομιών, δωρεών, γονικών και λοιπών παροχών που βεβαιώθηκαν ανήλθαν σε 60,41 εκατ. ευρώ, από 56,95 εκατ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2025. Σημαντικός παράγοντας σε αυτή την τάση είναι η αύξηση του αφορολόγητου ορίου στις γονικές παροχές και στις δωρεές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού, το οποίο διαμορφώνεται στις 800.000 ευρώ — κίνητρο που ωθεί πολλούς φορολογουμένους να προχωρήσουν σε μεταβιβάσεις προκειμένου να αποφύγουν μελλοντικούς φόρους κληρονομιάς.
Παρά τη φετινή άνοδο, υπενθυμίζεται ότι το 2025 ο συνολικός φόρος μεταβίβασης ακινήτων που εισπράχθηκε (από οικοδομές, οικόπεδα και αγροκτήματα) διαμορφώθηκε σε 607,93 εκατ. ευρώ, μειωμένος από 656,49 εκατ. ευρώ το 2024, ήτοι μείωση κατά 48,56 εκατ. ευρώ ή 7,4%.
Σχετικά με τον τρόπο φορολόγησης, οι μεταβιβάσεις ακινήτων επιβαρύνονται με συντελεστή 3% επί της φορολογητέας αξίας του ακινήτου, όπου φορολογητέα αξία είναι συνήθως η αντικειμενική ή μεγαλύτερη αυτής. Ο φόρος μεταβίβασης μειώνεται στο μισό (1/2) σε περιπτώσεις ανταλλαγής ακινήτων ίσης αξίας, συνένωσης οικοπέδων και οριζοντίων ιδιοκτησιών, συγχώνευσης Α.Ε. και συνεταιρισμών, καθώς και σε αναγκαστική απαλλοτρίωση για δημόσια ωφέλεια. Επίσης μειώνεται στο τέταρτο (1/4) στις περιπτώσεις διανομής ακινήτων μεταξύ συγκυριών ή διάλυσης ΟΕ, ΕΕ, ΕΠΕ και ΙΚΕ και μεταβίβασης των ακινήτων της εταιρείας στα μέλη της, κατά την εταιρική μερίδα τους (άρθρο 4 ν. 1587/1950).
Ταυτόχρονα, κύμα ελέγχων σε δηλώσεις δωρεών και γονικών παροχών ξεκινάει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων: το επικαιροποιημένο επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ προβλέπει ότι το Κέντρο Φορολογίας Κεφαλαίου (ΚΕΦΟΚ) θα διασταυρώσει την πληρότητα των προϋποθέσεων υπαγωγής στην Α’ κατηγορία για 1.080 μη επιβεβαιωμένες δηλώσεις χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών. Οι ελεγκτικές υπηρεσίες θα ερευνήσουν, μεταξύ άλλων, εάν οι χρηματικές γονικές παροχές έγιναν μέσω τραπέζης και εάν οι δηλώσεις υποκρύπτουν μεταβιβάσεις κεφαλαίων που αποσκοπούν στην εκμετάλλευση του ευνοϊκού αφορολόγητου καθεστώτος.
