Σε κρίσιμη φάση εισέρχονται οι συνομιλίες για την αναθεώρηση του ευρωπαϊκού πλαισίου περί δικαιωμάτων των επιβατών αεροπορικών μεταφορών, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προσέφερε μια συμβιβαστική πρόταση που επιδιώκει να διαφυλάξει υψηλό επίπεδο προστασίας για τους ταξιδιώτες και ταυτόχρονα να εισαγάγει στοχευμένες βελτιώσεις στη λειτουργία της αγοράς.
Η πρόταση του Κοινοβουλίου διατηρεί τα υφιστάμενα επίπεδα αποζημιώσεων και τα χρονικά όρια καθυστερήσεων που ενεργοποιούν το δικαίωμα αποζημίωσης, αποσκοπώντας ρητά στο να μην αποδυναμωθούν τα βασικά δικαιώματα των επιβατών. Καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, το σώμα έχει επιδείξει σαφή δέσμευση στη διατήρηση ισχυρών προστατευτικών διατάξεων.
Ευθυγράμμιση με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου
Μεταξύ των αλλαγών που προτείνει το Κοινοβούλιο ξεχωρίζει η ευθυγράμμιση του ορισμού των «έκτακτων περιστάσεων» με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ζήτημα αυτό αποτελεί χρόνιο πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ αεροπορικών εταιρειών και επιβατών, καθώς από τον χαρακτηρισμό ενός συμβάντος ως «έκτακτης περίστασης» εξαρτάται συχνά η αποζημίωση για καθυστέρηση ή ακύρωση πτήσης.
Η πρόταση αντιμετωπίζει επίσης πρακτικά ζητήματα που ταλαιπωρούν τους επιβάτες, όπως η πρόταση για κατάργηση των λεγόμενων ρητρών μη εμφάνισης (no-show clauses), οι οποίες επιτρέπουν σε ορισμένες αεροπορικές εταιρείες να ακυρώνουν τα επόμενα σκέλη ενός εισιτηρίου όταν ο επιβάτης δεν χρησιμοποιήσει μία από τις προγραμματισμένες πτήσεις του.
Ζητούμενο η σαφήνεια για τις χειραποσκευές
Παρά τη θετική αποτίμηση της γενικής προσέγγισης, οργανώσεις καταναλωτών και εκπρόσωποι επιβατών επιμένουν ότι χρειάζονται επιπλέον σαφείς διατάξεις ειδικά για τις χειραποσκευές. Η ισχύουσα πρακτική διακρίνει μεταξύ «προσωπικού αντικειμένου» (όπως μια μικρή τσάντα ή σακίδιο) και της «χειραποσκευής», θεωρώντας μόνο το πρώτο ως απολύτως απαραίτητο στοιχείο του ταξιδιού.
Οι φορείς καταναλωτών υποστηρίζουν ότι αυτή η διάκριση δεν αντικατοπτρίζει πλέον τον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύουν οι σύγχρονοι επιβάτες, ιδιαίτερα στις πτήσεις χαμηλού κόστους όπου η χρέωση για χειραποσκευές έχει γίνει σημαντική πηγή εσόδων για τις αεροπορικές εταιρείες. Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η μεταφορά χειραποσκευών θεωρείται ουσιώδες στοιχείο της αεροπορικής μετακίνησης, υπό την προϋπόθεση ότι οι αποσκευές πληρούν εύλογες απαιτήσεις ως προς το βάρος και τις διαστάσεις.
Για τον λόγο αυτό, αρκετές οργανώσεις εκτιμούν ότι η επιβολή πρόσθετων χρεώσεων για βασικές χειραποσκευές δεν συνάδει με το πνεύμα των σχετικών δικαστικών αποφάσεων και ζητούν σαφέστερους κανόνες που θα κατοχυρώνουν αυτό το δικαίωμα.
Καθώς οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισέρχονται στην τελική τους φάση, οι οργανώσεις προστασίας των καταναλωτών καλούν τους συννομοθέτες να αξιοποιήσουν τη θετική προσέγγιση του Κοινοβουλίου και να προχωρήσουν σε ακόμη πιο ξεκάθαρες διατάξεις υπέρ των επιβατών.
Το αποτέλεσμα των συνομιλιών δεν θα καθορίσει μόνο το ύψος των αποζημιώσεων και τις υποχρεώσεις των αεροπορικών εταιρειών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο εκατοντάδες εκατομμύρια Ευρωπαίοι θα ταξιδεύουν τα επόμενα χρόνια, σε μια περίοδο όπου οι αεροπορικές μετακινήσεις επανέρχονται στα προ πανδημίας επίπεδα.
