Η Κρήτη βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο του μεταναστευτικού κύματος: μέσα σε εικοσιτετράωρα εκατοντάδες άνθρωποι αποβιβάστηκαν στα νότια παράλια του νησιού, ενώ οι Λιμενικές και διασωστικές Αρχές πραγματοποιούν συνεχή επιχειρήσεις εντοπισμού και διάσωσης. Η πίεση στις τοπικές κοινωνίες και τις υπηρεσίες αυξάνεται, καθώς οι ροές από τα αφρικανικά παράλια δεν δείχνουν σημάδια υποχώρησης.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ενωσης Προσωπικού Λιμενικού Σώματος Δυτικής Κρήτης, Βασίλη Κατσικανδαράκη, τις τελευταίες ημέρες περισσότεροι από 1.200 πρόσφυγες και μετανάστες σε τουλάχιστον 15 διαφορετικά περιστατικά έχουν φτάσει στα νότια της χώρας. «Τις τελευταίες ημέρες η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Τώρα αρχίζει το καλοκαίρι αλλά και οι… καραβιές. Αυτή τη στιγμή οι αφίξεις στην Κρήτη είναι αυξημένες κατά 20%, συγκριτικά με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα πέρυσι» σημειώνει στα «ΝΕΑ». Οι εκτιμήσεις ειδικών για το κλείσιμο της χρονιάς είναι δυσοίωνες: «Εάν οι αφίξεις συνεχιστούν με τον ίδιο ρυθμό, τότε στα τέλη του 2026 θα μιλάμε για τουλάχιστον 25.000 πρόσφυγες και μετανάστες, οι οποίοι θα έχουν μπει στη χώρα από την πρώτη σε μεταναστευτικές αφίξεις πύλη εισόδου, που είναι πλέον η Κρήτη» εξηγούν.
Οι επιχειρήσεις διάσωσης δεν περιορίζονται στην Κρήτη. Το μεσημέρι του περασμένου Σαββάτου, οι Λιμενικές Αρχές παρενέβησαν σε σκάφος στη θαλάσσια περιοχή 68 ναυτικά μίλια νοτιοδυτικά του ακρωτηρίου Ταίναρο και διέσωσαν 23 αλλοδαπούς. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες τους, είχαν αναχωρήσει πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής 29 Μαΐου από την περιοχή της Βεγγάζης στη Λιβύη, με προορισμό την Ελλάδα.
Ακτές Πελοποννήσου
Τις τελευταίες ημέρες παρατηρείται μάλιστα μια διαφοροποίηση της διαδρομής που ακολουθούν τα κυκλώματα των διακινητών: επιλέγουν ως τελικό προορισμό και τις ακτές της Πελοποννήσου, γεγονός που διευρύνει τον γεωγραφικό αντίκτυπο του φαινομένου και τις ανάγκες συντονισμού μεταξύ λιμενικών αρχών και περιφερειακών δομών.
Σε επίπεδο πολιτικής, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, υπογράμμισε πως η χώρα μας παραμένει σε ετοιμότητα για τη διαχείριση πιθανών αυξημένων ροών, τονίζοντας πως όποτε υπάρχουν αυξημένες ροές, θα λαμβάνονται και τα κατάλληλα μέτρα, «πάντοτε στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου», σημείωσε ο κ Πλεύρης, προσθέτοντας πως η κράτηση αναμένεται να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τις μεταναστευτικές ροές προς την Ευρώπη.
Ταυτόχρονα, οι νέες αφίξεις φέρνουν ξανά στο προσκήνιο τη συζήτηση για τη μεταναστευτική πολιτική σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Ασυλο τίθεται σε εφαρμογή στις 12 Ιουνίου και προβλέπει σημαντικές αλλαγές στη διαχείριση των αφίξεων στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα έθεσε σε δημόσια διαβούλευση νομοσχέδιο που ενσωματώνει το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο και φέρνει τροποποιήσεις στο εσωτερικό νομικό πλαίσιο.
Ωστόσο, ο Συνήγορος του Πολίτη απέστειλε παρατηρήσεις επί του σχεδίου νόμου στη Διαρκή Κοινοβουλευτική Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης. Όπως αναφέρει ο Συνήγορος του Πολίτη, Ανδρέας Ποττάκης, «παρατηρούμε ότι στο παρόν σχέδιο νόμου επιφυλάχθηκε πολύ σύντομος χρόνος δημόσιας διαβούλευσης, 14 ημερών, σε σχέση με την έκταση των ρυθμίσεών του. Πολλώ, δε, μάλλον που το προτεινόμενο σχέδιο δεν επιφέρει απλή προσαρμογή του ισχύοντος εσωτερικού δικαίου στις προβλέψεις, αμέσου εφαρμογής, των σχετικών Κανονισμών του Νέου Συμφώνου της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τη Μετανάστευση και το Ασυλο, αλλά προσθέτει και τροποποιήσεις της εσωτερικής νομοθεσίας (λ.χ. ως προς την επιτροπεία των ασυνόδευτων ανηλίκων), κι επανακωδικοποιεί όλες τις διατάξεις περί υποδοχής και διεθνούς προστασίας».
Επιπλέον, ο Συνήγορος επισημαίνει ότι η κατάθεση του νομοσχεδίου μία ημέρα μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης αποτελεί «δεύτερο προβληματικό σημείο από πλευράς κανόνων καλής νομοθέτησης», υποβαθμίζοντας τη δημόσια διαβούλευση σε τυπικό στάδιο της διαδικασίας. «Από πλευράς ουσίας, η δέσμη Κανονισμών αποτυπώνει ένα ευρύ φάσμα αλλαγών του ενωσιακού πλαισίου κανόνων για τη μετανάστευση και τη διεθνή προστασία, πέραν της νέας ισορροπίας αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών-μελών» παρατηρεί.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας αυξανόμενης προέλασης αφίξεων, που απαιτεί άμεσα συντονισμένες αποφάσεις και μέτρα σε τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες διάσωσης, υποδοχής και διεθνούς προστασίας χωρίς να επιβαρυνθούν δυσανάλογα οι τοπικές κοινωνίες.
