Ενα πιλοτικό χάπι ημερησίως φαίνεται ικανό να αλλάξει ριζικά τις προσδοκίες για ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας μεγάλης κλινικής δοκιμής που παρουσιάστηκε στην ετήσια σύνοδο της American Society of Clinical Oncology (ASCO) στο Σικάγο. Οι ειδικοί μιλούν για μια εξέλιξη που μπορεί να «αλλάξει τους κανόνες» και την περιγράφουν ως μία από τις πιο σημαντικές ανακαλύψεις εδώ και δεκαετίες.
Στη μελέτη συμμετείχαν 500 ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο παγκρέατος. Το νέο φάρμακο, που ονομάζεται daraxonrasib, διπλασίασε τον χρόνο επιβίωσης σε σύγκριση με τη συμβατική χημειοθεραπεία: οι ασθενείς που το έλαβαν έζησαν κατά μέσο όρο 13,2 μήνες, έναντι 6,6–6,7 μηνών για όσους υποβλήθηκαν σε χημειοθεραπεία. Επιπλέον, το σκεύασμα συνοδεύτηκε από λιγότερες παρενέργειες, ανακουφίζοντας περαιτέρω την κατάσταση των ασθενών.
Η σημασία της ανακάλυψης γίνεται ακόμη πιο εμφανής αν αναλογιστεί κανείς ότι σήμερα οι διαθέσιμες αγωγές για τον καρκίνο του παγκρέατος είναι λίγες και, συχνά, έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Πρόκειται για μια μορφή καρκίνου που, τις περισσότερες φορές, εντοπίζεται όταν έχει ήδη προχωρήσει — πάνω από τον μισό των ασθενών διαγιγνώσκεται μετά την επέκτασή του — και για δεκαετίες ερευνητές προσπαθούν χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα να βρουν νέες λύσεις.
Παράλληλα με το daraxonrasib, παρουσιάστηκαν και προκαταρκτικά στοιχεία από άλλες κλινικές δοκιμές που δείχνουν διαφορετικές προσεγγίσεις στην αντιμετώπιση όγκων. Ερευνητές της Οξφόρδης ανέπτυξαν το πειραματικό σκεύασμα GRWD5769, σχεδιασμένο να αποτρέπει τα καρκινικά κύτταρα να «κρυφτούν» και έτσι να γίνουν αόρατα στην ανοσολογική επίθεση. Στην κλινική δοκιμή, που διεξήχθη σε Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ισπανία και Αυστραλία, μετείχαν 83 ασθενείς με καρκίνους όπως του τραχήλου της μήτρας, της ουροδόχου κύστης, του ήπατος, του εντέρου, του πνεύμονα και της κεφαλής/τραχήλου.
Οι ερευνητές, υπό την ηγεσία του ιδρύματος Christie του NHS στο Μάντσεστερ, κατέγραψαν συρρίκνωση όγκων σε 26 από τους ασθενείς· σε 15 από αυτούς η μείωση ξεπέρασε το 30%. Τα ευρήματα δείχνουν ότι, συνδυασμένο με ανοσοθεραπεία, το GRWD5769 μπορεί να βελτιώσει την ικανότητα του οργανισμού να αναγνωρίζει και να καταστρέφει καρκινικά κύτταρα που διαφορετικά θα παρέμεναν σε «κρυψώνες».
Μια ακόμη διεθνής μελέτη ανέδειξε τα «άνευ προηγουμένου» αποτελέσματα ενός τριπλής δράσης ενέσιμου φαρμάκου, του amivatantamab, το οποίο δοκιμάστηκε σε ασθενείς με μεταστατικό ή υποτροπιάζον καρκίνο για τους οποίους άλλες θεραπείες είχαν αποτύχει. Το σκεύασμα συρρίκνωσε τους όγκους σε πάνω από το ένα τρίτο των ασθενών και, σε 15 περιπτώσεις, οι γιατροί διαπίστωσαν πλήρη εξαφάνιση των όγκων μέσα σε λίγες εβδομάδες.
«Είχαμε εντυπωσιακές ανταποκρίσεις από τους ασθενείς των οποίων οι όγκοι είχαν αποδειχθεί ανθεκτικοί τόσο στη χημειοθεραπεία όσο και στην ανοσοθεραπεία», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Κέβιν Χάρινγκτον, καθηγητής στο Ινστιτούτο Ερευνών για τον Καρκίνο (ICR) του Λονδίνου. «Πρόκειται για μια ομάδα ασθενών για τους οποίους οι επιλογές όσον αφορά τη θεραπεία είναι εξαιρετικά περιορισμένες, γι’ αυτό και το όφελος που είχαμε είναι ιδιαιτέρως εντυπωσιακό».
Οι τρεις αυτές γραμμές έρευνας —στον τομέα των στοχευμένων στοματικών θεραπειών, της ενίσχυσης της ανοσοθεραπείας και των καινοτόμων ενέσιμων σκευασμάτων— δημιουργούν ένα πλαίσιο αισιοδοξίας. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι χρειάζονται επιπλέον, μεγαλύτερες μελέτες και χρόνος για να επιβεβαιωθεί η διάρκεια των ωφελειών, ωστόσο ήδη βλέπουν ότι οι νέες προσεγγίσεις μπορεί να ανοίξουν δρόμους που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν απίθανοι.
