Σειρά μέτρων που αγγίζουν νοικοκυριά, δημόσιο τομέα, αγρότες και επιχειρήσεις περιλαμβάνει το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Το κείμενο συνοδεύεται από συμπληρωματικό προϋπολογισμό 800 εκατ. ευρώ και εισάγει, μεταξύ άλλων, φορο-κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις, εμπόδια στην επέκταση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και παρεμβάσεις σε συντάξεις και μισθούς στο Δημόσιο.
1. Στεγαστικό: διεύρυνση επιδομάτων και νέα εργαλεία
Το νομοσχέδιο προβλέπει επιστροφή ενός ενοικίου τον χρόνο σε περισσότερους ενοικιαστές, μέσω διεύρυνσης των εισοδηματικών ορίων: για άγαμους από 20.000 σε 25.000 ευρώ, για έγγαμους ή ζευγάρια συμφώνου συμβίωσης από 28.000 σε 35.000 ευρώ και αύξηση της προσαύξησης ανά τέκνο από 4.000 σε 5.000 ευρώ. Οι μονογονεϊκές οικογένειες βλέπουν το όριο να ανεβαίνει από 31.000 σε 39.000 ευρώ, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί πέραν του πρώτου.
Παράλληλα, εκπαιδευτικοί, γιατροί και νοσηλευτές που υπηρετούν εκτός Περιφέρειας Αττικής (εκτός της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων) και εκτός Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης δικαιούνται επιστροφή δύο ενοικίων ετησίως χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, μέχρι συνολικού ποσού 1.600 ευρώ, προσαυξανόμενου κατά 100 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο.
Επιπλέον, εισάγεται το πρόγραμμα «Κατασκευάζω – Νοικιάζω» (Build to Rent) για νομικά πρόσωπα στον τομέα των κατασκευών και της διαχείρισης ακινήτων, με κίνητρα για ανέγερση νέων κατοικιών ή μετατροπή μη οικιστικών χρήσεων σε κατοικίες. Οι κατοικίες που εντάσσονται θα διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση τουλάχιστον δέκα ετών και τα εισοδήματα από την εκμίσθωσή τους απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος.
2. Μπλόκο σε νέα Airbnb και αυστηρές κυρώσεις
Το νομοσχέδιο διατηρεί και επεκτείνει απαγόρευση νέων εγγραφών στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής: ήδη ισχύει για τα 1ο, 2ο και 3ο Δημοτικά Διαμερίσματα του Δήμου Αθηναίων και παρατείνεται, ενώ από 1η Ιουλίου έως 31 Δεκεμβρίου 2026 εφαρμόζεται αντίστοιχη απαγόρευση και στην Α’ Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Θεσσαλονίκης. Οι κυρώσεις είναι πολύ αυστηρές: πρόστιμο ίσο με το 50% του εισοδήματος από τη μίσθωση, με ελάχιστο 20.000 ευρώ, ενώ σε δεύτερη παράβαση εντός του ίδιου φορολογικού έτους το πρόστιμο μπορεί να φτάσει το σύνολο των εισπραχθέντων μισθωμάτων, με ελάχιστο 40.000 ευρώ.
3. Συντάξεις: αναδρομικές αυξήσεις για ειδικές κατηγορίες
Για ειδικές κατηγορίες δημοσίων υπαλλήλων και λειτουργών που εξαιρέθηκαν από τις διατάξεις του νόμου «Κατρούγκαλου», προβλέπονται αναδρομικές αυξήσεις ώστε οι συντάξεις να φθάνουν στο 80% των αποδοχών των εν ενεργεία ομοίων τους. Οι διατάξεις αφορούν όσους καθίστανται πλήρως ανίκανοι για εργασία λόγω τρομοκρατικής ενέργειας, δολοφονικής επίθεσης ή κατά την εκτέλεση υπηρεσίας υψηλού κινδύνου. Οι ίδιες αυξήσεις θα καταβληθούν αναδρομικά και σε ήδη συνταξιοδοτηθέντες στην ίδια κατηγορία, ανεξαρτήτως χρόνου συνταξιοδότησης, εφεξής από την 1/1/2017 που είχαν τεθεί οι εξαιρέσεις. Επιπλέον, αυξάνεται στο 24ο έτος το όριο ηλικίας για την καταβολή σύνταξης σε άγαμα τέκνα.
4. Μισθολογικές παρεμβάσεις στο Δημόσιο και δικαστικό σώμα
Προβλέπεται μισθολογική ωρίμαση όλων των δικαστικών που συμπληρώνουν τον απαιτούμενο χρόνο για προαγωγή αλλά δεν προάγονται λόγω έλλειψης κενών θέσεων. Επανακαθορίζεται το εισαγωγικό μισθολογικό κλιμάκιο του Κλάδου ΠΕ Τεκμηρίωσης και Επικουρίας Δικαστικού Εργου στο ΜΚ 8, ενώ ο χρόνος υπηρεσίας προσμετράται ακέραιος για τη μισθολογική εξέλιξη.
- Επιλύεται το ζήτημα προσδιορισμού μισθολογικού κλιμακίου για μονιμοποιηθέντες, πρώην ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, που διατήρησαν το ασφαλιστικό καθεστώς του πρώην ΙΚΑ και έχουν υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης.
- Επεκτείνεται η προσωπική διαφορά για νέους υπαλλήλους σε φορείς όπου είχε επεκταθεί έως τον Μάρτιο του 2023.
- Επανακαθορίζεται το μισθολογικό καθεστώς των Αρχιερέων της Εκκλησίας της Ελλάδος, με ενοποίηση αμοιβών και κατάργηση πρόσθετων παροχών.
- Ρυθμίσεις του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για αποζημιώσεις Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας σε περιπτώσεις τοκετού, λοχείας, απώλειας ειδικότητας και θανάτου.
5. Ρυθμίσεις οφειλών και προστασία περιουσίας
Οι οφειλέτες στην Εφορία και τον e-ΕΦΚΑ έχουν προθεσμία έως την 31η Δεκεμβρίου 2026 για να υποβάλουν αίτηση υπαγωγής στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων. Η ρύθμιση αφορά βεβαιωμένες οφειλές που έγιναν ληξιπρόθεσμες έως 31/12/2023 και παρέμεναν αρρύθμιστες έως τις 21/4/2026.
Επιπλέον, ένας μήνας μετά τη δημοσίευση του νόμου επανέρχεται ο εξωδικαστικός μηχανισμός για ρυθμίσεις οφειλών από 5.000 ευρώ και άνω. Στο πλαίσιο αυτό παρέχεται, για πρώτη φορά, η δυνατότητα διάσωσης της κύριας κατοικίας μέσω ρευστοποίησης λοιπών ακινήτων.
Παρέχεται επίσης δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού εφόσον ο οφειλέτης εξοφλήσει το 25% της οφειλής και ρυθμίσει τις υπόλοιπες βεβαιωμένες οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση.
6. Αγρότες: άμεσες ελαφρύνσεις στο κόστος
Εισάγεται νέα ψηφιακή διαδικασία απαλλαγής από τον ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο με απευθείας έκπτωση στην αντλία μέσω πλατφόρμας της ΑΑΔΕ. Επιπλέον, επεκτείνεται η εφαρμογή του ειδικού Τιμολογίου ΓΑΙΑ σε νέους αγρότες, ώστε να επωφελούνται χαμηλότερου κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.
7. Επιδόματα και έκτακτες ενισχύσεις
Προβλέπεται έκτακτη οικονομική ενίσχυση 150 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο σε περίπου 1 εκατομμύριο οικογένειες, με καταβολή στα τέλη Ιουνίου. Η τακτική ενίσχυση του Νοεμβρίου αυξάνεται σε 300 ευρώ για συνταξιούχους και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, με διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων και αύξηση των δικαιούχων. Επιπλέον, όσοι λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη χηρείας θα δικαιούνται την ενίσχυση των 300 ευρώ από την ηλικία των 60 ετών αντί των 65.
8. Αυτοκίνητα: αλλαγή στη φορολογική μεταχείριση των υβριδικών
Αλλάζει το καθεστώς απαλλαγής από το τέλος ταξινόμησης για τα υβριδικά επιβατικά αυτοκίνητα: η απαλλαγή μειώνεται σε 50% του τέλους ταξινόμησης για όλα τα υβριδικά, ανεξάρτητα από τις εκπομπές CO2. Σήμερα προβλέπεται απαλλαγή 50% για υβριδικά με εκπομπές από 51 γρ./χλμ. και άνω, ενώ για εκπομπές έως 50 γρ./χλμ. ισχύει απαλλαγή 75%.
9. Αμοιβές και επιδόματα για προσωπικό ΥΠΑ και ΑΠΑ
Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται νέες ρυθμίσεις για τις πρόσθετες αμοιβές και επιδόματα των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας της ΥΠΑ. Η άδεια τοκετού και λοχείας θα λογίζεται ως χρόνος πραγματικής άσκησης ειδικότητας για τον υπολογισμό της ειδικής αποζημίωσης, αυξάνονται οι συντελεστές των πρόσθετων αποζημιώσεων και θεσπίζονται νέοι κανόνες διαχείρισης του αποθεματικού από τα τέλη αεροναυτιλίας (Eurocontrol). Εκσυγχρονίζεται επίσης το πλαίσιο αποζημίωσης για οριστική απώλεια ειδικότητας ή θάνατο, με επέκταση της κάλυψης και στο προσωπικό της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ).
Τέλος, το νομοσχέδιο ενσωματώνει μέτρα για την καταπολέμηση του παράνομου τζόγου με ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και επιβολή βαριών κυρώσεων, ακόμη και ποινών φυλάκισης για τους παραβάτες.
