«Όπως είχα πει πριν από έναν χρόνο, ό,τι έχει συμφωνηθεί, έχει συμφωνηθεί. Για να ανοίξει επίσημα η διαδικασία των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη Βόρεια Μακεδονία, πρέπει να υλοποιηθούν οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν το 2022 και τίποτα περισσότερο» δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, σε κοινές δηλώσεις με τον πρωθυπουργό της Βόρειας Μακεδονίας, Χρίστιαν Μίτσκοσκι, μετά τη συνάντησή τους στα Σκόπια.
Ο Κόστα επανέφερε με έμφαση ότι για να ξεκινήσουν επισήμως οι διαπραγματεύσεις ένταξης με την ΕΕ, είναι απαραίτητη η τροποποίηση του Συντάγματος της Βόρειας Μακεδονίας ώστε να αναγνωριστεί ρητά η βουλγαρική μειονότητα. Όπως σημείωσε, η υιοθέτηση των συμφωνημένων συνταγματικών αλλαγών παραμένει «ο μόνος δρόμος» για την επίσημη έναρξη των διαπραγματεύσεων και για να καρπωθούν οι πολίτες τα πλήρη οφέλη της ευρωπαϊκής ένταξης.
Η ενταξιακή πορεία των Σκοπίων παραμένει ουσιαστικά παγωμένη, καθώς η κυβέρνηση δεν έχει εκπληρώσει τις δεσμεύσεις που απορρέουν από την πρόταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης του καλοκαιριού του 2022. Το σχέδιο εκείνο, που προέβλεπε ρητή αναγνώριση της βουλγαρικής μειονότητας, είχε γίνει αποδεκτό από την προηγούμενη κεντροαριστερή κυβέρνηση, αλλά απορρίφθηκε όταν το σημερινό κυβερνών κόμμα VMRO‑DPMNE βρισκόταν στην αντιπολίτευση.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, ο Κόστα υπενθύμισε ότι η διαδικασία διεύρυνσης της ΕΕ βασίζεται στην αρχή της αξιοκρατίας. Υπογράμμισε ότι άλλες υποψήφιες χώρες, όπως το Μαυροβούνιο και η Αλβανία, έχουν προχωρήσει σε διαφορετικά στάδια των διαπραγματεύσεων, κάτι που, όπως είπε, οφείλει να λειτουργεί ως μοντέλο προόδου και για τα Σκόπια.
Η στάση αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη περιοδεία του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις έξι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, με στόχο να επαναβεβαιωθεί ότι η προοπτική διεύρυνσης της ΕΕ παραμένει ενεργή και ρεαλιστική, υπό τον όρο ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής θα συνεχίσουν τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις.
Πρώτος σταθμός των επαφών ήταν το Σεράγεβο, όπου ο Αντόνιο Κόστα συναντήθηκε με τα μέλη της Προεδρίας της Βοσνίας‑Ερζεγοβίνης και την πρόεδρο του Συμβουλίου Υπουργών. Χθες μετέβη στα Τίρανα για συνομιλίες με τον πρωθυπουργό της Αλβανίας Έντι Ράμα, καλώντας την αλβανική κυβέρνηση να εντείνει την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς.
Στην Αλβανία ο Κόστα τόνισε ότι η χώρα είναι πλέον σε θέση να αρχίσει να κλείνει διαπραγματευτικά κεφάλαια: «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη εισηγηθεί το κλείσιμο τριών κεφαλαίων», ενώ χαρακτήρισε τον στόχο ολοκλήρωσης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων έως το 2027 «φιλόδοξο αλλά εφικτό».
Αύριο ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα βρεθεί στην Πρίστινα για συναντήσεις με τον απερχόμενο πρωθυπουργό του Κοσόβου, Αλμπίν Κούρτι, και ηγέτες της αντιπολίτευσης, ενώ την Πέμπτη έχει προγραμματιστεί επίσκεψη στο Βελιγράδι για συνομιλίες με τον πρόεδρο της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Η περιοδεία θα ολοκληρωθεί στο Μαυροβούνιο, όπου ο πρόεδρος Γιάκοβ Μιλάτοβιτς προσκάλεσε τους ηγέτες της περιοχής σε δείπνο στο Τίβατ με αφορμή τα 20 χρόνια από την ανεξαρτησία της χώρας. Στις 5 Ιουνίου, ο Αντόνιο Κόστα θα συμπροεδρεύσει της Συνόδου Κορυφής ΕΕ–Δυτικών Βαλκανίων στο Μαυροβούνιο, με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ηγέτες κρατών‑μελών της ΕΕ να συμμετέχουν στη συζήτηση για την «Κοινή ευημερία και σταθερότητα της ΕΕ και των Δυτικών Βαλκανίων».
