Η χρόνια έλλειψη εργατικών χεριών στην ελληνική ύπαιθρο βρίσκει απάντηση σε μια συμφωνία που μέχρι πρόσφατα παρέμενε στα χαρτιά: πρόκειται για τη συμφωνία Ελλάδας–Αιγύπτου για τη μετάκληση έως 5.000 εποχικών εργατών γης, η οποία πλέον ξεκινά να εφαρμόζεται και θα επιτρέψει σε αγρότες και συνεταιρισμούς να απασχολήσουν νόμιμα ξένα πληρώματα σε κρίσιμες περιόδους της παραγωγής.
Όπως δηλώνει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Χρήστος Γιαννακάκης, μέλος της ΕΘΕΑΣ, η διαδικασία έχει ήδη κινηθεί: «Έχουν υποβληθεί περίπου 150 ονόματα υποψηφίων εργατών στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις και έχουν σταλεί εγκρίσεις στην ελληνική πρεσβεία στο Κάιρο, για τον έλεγχο και τις συνεντεύξεις» αναφέρει, περιγράφοντας τα πρώτα βήματα της υλοποίησης.
«Η συμφωνία που έχει υπογραφεί πριν από περίπου τρία χρόνια τώρα ξεκινάει να υλοποιείται», σημειώνει ο κ. Γιαννακάκης, επισημαίνοντας ότι το αρχικό πλαίσιο προβλέπει 5.000 εργάτες, αριθμός ο οποίος μπορεί να αυξηθεί εάν οι ανάγκες το απαιτήσουν. Ήδη, σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον περισσότερες από 36 εργοδότες.
Στο Κάιρο έγιναν επαφές με την αιγυπτιακή πλευρά για τα πρακτικά ζητήματα: τον τρόπο επικοινωνίας με τους εργαζόμενους, τον συντονισμό τους με τους εργοδότες στην Ελλάδα, την οργανωμένη μετάβασή τους και την ευθύνη της διασύνδεσης των δύο πλευρών. Στις συζητήσεις, κατά τον κ. Γιαννακάκη, συμμετείχε και ο υφυπουργός Εργασίας της Αιγύπτου.
Η Αίγυπτος, με πληθυσμό που υπερβαίνει τα 110 εκατομμύρια κατοίκους και μεγάλο ποσοστό νέων, αξιολογείται από την ελληνική πλευρά ως σημαντική δεξαμενή ανθρώπινου δυναμικού. «Υπάρχει έντονο ενδιαφέρον από την αιγυπτιακή πλευρά να έρθουν άνθρωποι να δουλέψουν νόμιμα στην Ελλάδα», τονίζει ο κ. Γιαννακάκης, υπογραμμίζοντας ότι για τους εργαζόμενους η χώρα μας προσφέρει ημερομίσθια στον αγροτικό τομέα σαφώς ανώτερα από τα αντίστοιχα στην Αίγυπτο.
Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η ευελιξία στη μετακίνηση των εργατών ανά περιοχή και εποχή: ένας εργάτης μπορεί να απασχοληθεί αρχικά στη Μακεδονία, στη συνέχεια στη Χαλκιδική για την πράσινη ελιά, μετά στα ακτινίδια και αργότερα στα πορτοκάλια ή σε άλλες καλλιέργειες, καλύπτοντας τις ανάγκες αιχμής όπου απαιτείται.
Το ανώτατο διάστημα παραμονής είναι εννέα μήνες, αλλά μετά την πρώτη περίοδο απασχόλησης υπάρχει δυνατότητα υποβολής αιτήματος για άδεια έως πέντε ετών. Στην περίπτωση αυτή, ο εργαζόμενος αναχωρεί μετά τη λήξη του εννεαμήνου και μπορεί να επιστρέψει μετά από τρίμηνο χωρίς να επαναλαμβάνεται εκ νέου όλη η διαδικασία.
Πέρα από τη γραφειοκρατία, στο επίκεντρο μπαίνουν και οι συνθήκες διαβίωσης. Ο κ. Γιαννακάκης επισημαίνει την ανάγκη να εξεταστεί η επιδότηση για την αγορά προκατασκευασμένων οικίσκων τύπου ISO-box, ώστε οι εργάτες να φιλοξενούνται σε αξιοπρεπείς εγκαταστάσεις με βασικές υποδομές υγιεινής — κριτήριο σημαντικό για την προστασία των εργαζομένων και για τη διατήρηση σταθερού εργατικού δυναμικού που θα επιστρέφει στη χώρα.
Η προσπάθεια, όπως σημειώνει ο ίδιος, δεν έχει ολοκληρωθεί και υπάρχουν ακόμη γραφειοκρατικά ζητήματα να επιλυθούν: χρειάζεται «υπομονή και προσπάθεια», ωστόσο η συμφωνία είναι πλέον κοντά στο σημείο όπου θα μπορέσει να λειτουργήσει με μεγαλύτερη ταχύτητα και αποτελεσματικότητα.
Στην ΕΘΕΑΣ εκτιμούν ότι το συγκεκριμένο μοντέλο μπορεί να αποτελέσει οδηγό για αντίστοιχες συμφωνίες με άλλες τρίτες χώρες και παρακολουθείται από ευρωπαϊκούς φορείς ως πιθανό παράδειγμα νόμιμης, οργανωμένης μετάκλησης εργατικού δυναμικού.
Για την ελληνική αγροτική παραγωγή το στοίχημα είναι διπλό: να καλυφθούν οι άμεσες ανάγκες στα χωράφια και ταυτόχρονα να δημιουργηθεί ένα σταθερό, διαφανές και νόμιμο πλαίσιο απασχόλησης. Σε μια περίοδο όπου η έλλειψη εργατικών χεριών μπορεί να καθορίσει ακόμη και το αν θα συγκομιστεί εγκαίρως η παραγωγή, η εφαρμογή της συμφωνίας με την Αίγυπτο θεωρείται από τους ανθρώπους του πρωτογενούς τομέα κρίσιμο βήμα.
