Η Ευρώπη εξετάζει την πιθανότητα επανεκκίνησης των επαφών με τη Μόσχα, καθώς οι ΗΠΑ μετατοπίζουν το ενδιαφέρον τους στο Ιράν και ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζει να αιμορραγεί. Στο φόντο αυτό, οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ συγκεντρώνονται στην Κύπρο για να συζητήσουν όχι μόνο το αν αλλά και το πώς θα καθίσουν στο ίδιο τραπέζι με τη Ρωσία.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, έθεσε την προτεραιότητα με σαφήνεια: «προτού μιλήσουμε στους Ρώσους, πρέπει πρώτα να συμφωνήσουμε μεταξύ μας». Η Κάλας προειδοποίησε επίσης ότι δεν πρέπει να πέσει η Ένωση σε ρωσική «παγίδα» γύρω από το ποιος θα έχει τον ρόλο του εκπροσώπου και τόνισε ότι «η ουσία είναι πολύ πιο σημαντική από το ποιος».
Η πίεση για ευρωπαϊκή ανάμειξη προέρχεται και από το Κίεβο. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπογράμμισε πρόσφατα ότι «η Ευρώπη πρέπει να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις», αντιλαμβανόμενος την ανάγκη μιας ισχυρής ευρωπαϊκής παρουσίας μετά την υποβάθμιση του ρόλου της Ουκρανίας στην αμερικανική διπλωματία.
Από την άλλη πλευρά, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν εμφανίστηκε διατεθειμένος να συζητήσει, προτείνοντας ως μεσολαβητή τον Γκέρχαρντ Σρέντερ —συγκεκριμένη πρόταση που απορρίφθηκε αμέσως από κυβερνήσεις της ΕΕ. Το όνομα της πρώην καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ, που είχε διαδραματίσει ρόλο σε προηγούμενη ειρηνευτική προσπάθεια, φαίνεται να μην αποτελεί πλέον επιλογή.
Στην προσπάθεια της για οριοθέτηση του πλαισίου, η Κάλας —πρώην πρωθυπουργός της Εσθονίας— ζητεί εδώ και μήνες να τεθούν κόκκινες γραμμές πριν από οποιονδήποτε διάλογο: κατάπαυση του πυρός, μη αναγνώριση του ρωσικού ελέγχου σε κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη και λογοδοσία της Μόσχας για τις πράξεις της. Επίσης, αξιωματούχοι της ΕΕ επισημαίνουν ότι στη σύνοδο θα επικεντρωθούν «σε αυτά που ζητάμε από τη Ρωσία» και όχι στις απαιτήσεις του Κρεμλίνου.
Στο διπλωματικό παρασκήνιο, ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών έχει προτείνει ως πρώτο βήμα την αναστολή των ρωσικών επιθέσεων σε κρίσιμες υποδομές, όπως τα αεροδρόμια. Ευρωπαίοι διπλωμάτες, ωστόσο, εκτιμούν ότι η συνάντηση στην Κύπρο μάλλον δεν θα κρίνει οριστικά ούτε το πλαίσιο ούτε την επιλογή του διαπραγματευτή που θα συνομιλήσει με τον Πούτιν.
Αν δεν υπάρξει συμφωνία επί του προσώπου, οι επιλογές περιλαμβάνουν και την ανάθεση του ρόλου σε αρχηγό κράτους. Το ενδιαφέρον του Φινλανδού προέδρου Αλεξάντερ Στουμπ, που διατηρεί καλές σχέσεις με τον Τραμπ, έχει καταγραφεί στο προσκήνιο, ενώ η Κάλας έχει αφήσει ανοιχτό ότι θα μπορούσε να αναλάβει τον ρόλο —παρά την εκτίμηση ότι το Κρεμλίνο δύσκολα θα την αποδεχθεί.
Η ίδια η Κάλας έχει επισημάνει ότι το γεγονός πως ο Πούτιν «δεν βρίσκεται σε θέση ισχύος» μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρία για τερματισμό του πολέμου. Παρ’ όλα αυτά, αναλυτές και αξιωματούχοι παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς την καλή πίστη της Ρωσίας στις διαπραγματεύσεις, παρά τις πρόσφατες στρατιωτικές απώλειες και τις απώλειες εδαφών στο 2024.
