Η έκθεση της επιτροπής HOUS για τη στεγαστική πολιτική του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που ψηφίστηκε τον Μάρτιο, διατυπώνει συγκεκριμένες πολιτικές προτάσεις και αναμένεται να αποτελέσει τη βάση του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Προσιτής Στέγασης (ΕΣΠΣ). Το σχέδιο στοχεύει να προσφέρει εργαλεία πολιτικής προς τα κράτη-μέλη της ΕΕ, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η οξεία στεγαστική κρίση που πλήττει πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Κεντρικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι το πρόβλημα στην αγορά στέγης πανευρωπαϊκά είναι, κατά κύριο λόγο, ζήτημα προσφοράς. Η απάλειψη γραφειοκρατικών φραγμών και η επιτάχυνση των διαδικασιών για τη δημιουργία νέων κατοικιών με σύγχρονες προδιαγραφές περιλαμβάνονται στις προτεραιότητες της Κομισιόν. Στο ίδιο πλαίσιο, προτείνεται η σημαντική μείωση της φορολογίας για τη δημιουργία νέας κατοικίας ώστε να δοθεί κίνητρο στις κατασκευαστικές εταιρείες να επενδύσουν στην ανέγερση σπιτιών.
Δεύτερον, η αύξηση της προσφοράς κατοικιών προτείνεται να στηριχθεί σε συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Συγκεκριμένα, προβλέπεται χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και από τα ευρωπαϊκά προγράμματα Cohesion και Invest EU, καθώς και η δημιουργία Πανευρωπαϊκής Επενδυτικής Πλατφόρμας για την Προσιτή και Βιώσιμη Στέγαση. Αναμένεται συγχρηματοδότηση από την ΕΤΕπ επιχειρηματικών δανείων προς κατασκευαστικές εταιρείες, με στόχο τη βελτίωση των όρων δανεισμού, όπως επιτόκια και διάρκεια αποπληρωμής.
Ο εισηγητής της έκθεσης της HOUS, Μπόρχα Χιμένεθ Λαράθ (ισπανός ευρωβουλευτής ΕΛΚ), απαντώντας σε ερώτηση των «ΝΕΩΝ» σε εκδήλωση του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Αθήνα, τόνισε ότι «θα πρέπει να διευκολυνθεί η πρόσβαση των μεσαίων κατασκευαστικών επιχειρήσεων στον τραπεζικό δανεισμό», καθώς αρκετές έχουν μείνει εκτός τραπεζικού συστήματος από την οικονομική κρίση του 2008.
Τρίτον, η έκθεση προβλέπει μεταρρυθμίσεις που στοχεύουν στη μείωση του συνολικού κόστους ανέγερσης κατοικιών. Πέρα από τη φορολογική ελάφρυνση, προτείνεται η θέσπιση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και μαθητειών για εργαζομένους στις κατασκευές, ώστε να καλυφθούν τα κενά σε δεξιότητες που οδηγούν σε αυξημένο κόστος εργασίας και, κατ’ επέκταση, στο υψηλότερο λειτουργικό κόστος των κατασκευαστικών έργων.
Τελευταίο, αλλά όχι δευτερεύον, είναι το κεφάλαιο της κοινωνικής προστασίας: η έκθεση ενσωματώνει προτάσεις για την προστασία των πιο ευάλωτων πολιτών, με ειδική μέριμνα για νέους, ανέργους και άτομα με αναπηρία. Ο Μπόρχα Χιμένεθ Λαράθ χαρακτήρισε πρωτοβουλίες όπως η επιδότηση στέγης («Σπίτι Μου» ή επιστροφή ενός ενοικίου) θετικές, αλλά επισήμανε ότι «δεν αντιμετωπίζουν το βασικό πρόβλημα, δηλαδή την έλλειψη προσφοράς κατοικίας», και ότι, αντίθετα, αυτές οι πρωτοβουλίες μπορούν να αυξάνουν τη ζήτηση.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν και οι έλληνες ευρωβουλευτές μέλη της επιτροπής HOUS, Γιάννης Μανιάτης (ΠΑΣΟΚ, Σοσιαλιστές) και Μαρία Ζαχαρία (Πλεύση Ελευθερίας, Μη Εγγεγραμμένοι). Ο Γιάννης Μανιάτης υπογράμμισε ότι η δημιουργία του χαρτοφυλακίου Στέγασης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτελεί κατάκτηση των Σοσιαλιστών και ζήτησε την κατάργηση της Golden Visa, ειδικά στη Θράκη και τα μικρά νησιά. Η Μαρία Ζαχαρία επισήμανε την ανάγκη για μια ολιστική αντιμετώπιση του ζητήματος, που συνδέεται άμεσα με το χαμηλό επίπεδο εισοδημάτων και την ακρίβεια.
Το ΕΣΠΣ, όπως σχεδιάζεται βάσει της έκθεσης της HOUS, επιχειρεί να συνδυάσει δημοσιονομικά κίνητρα, στοχευμένη χρηματοδότηση και κοινωνική πολιτική για να αντιμετωπιστεί σε μόνιμη βάση η κρίση στην αγορά στέγης — με έμφαση στην αύξηση της προσφοράς, τη μείωση των κόστους και την προστασία των πιο ευάλωτων ομάδων.
