Η Ελλάδα, για πρώτη φορά μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες, αναμένεται έως το τέλος του έτους να χάσει τον αρνητικό τίτλο της «πιο υπερχρεωμένης» χώρας της ευρωζώνης, παραχωρώντας τα σκήπτρα στην Ιταλία.
Το δημόσιο χρέος της χώρας υπολογίζεται ότι θα διαμορφωθεί φέτος στο 136,8% του ΑΕΠ από 146,1% το 2025, καταγράφοντας μείωση 9,3 ποσοστιαίων μονάδων. Αντίθετα, η Ιταλία προβλέπεται να δει τον δείκτη χρέους της να ανεβαίνει στο 138,6% του ΑΕΠ το 2026 από 137,1% το 2025.
Η εξέλιξη αυτή προέρχεται μετά από ένα εντυπωσιακό σερί αποκλιμάκωσης: το 2025 η Ελλάδα σημείωσε τη μεγαλύτερη μείωση δημόσιου χρέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την πανδημία. Από το υψηλό του 212,9% του ΑΕΠ στο πρώτο τρίμηνο του 2021, το χρέος έχει υποχωρήσει κατά 66,8 ποσοστιαίες μονάδες έως το τέλος του 2025, παρά τις σοβαρές κρίσεις της περιόδου — από την ενεργειακή αναταραχή μετά την εισβολή στην Ουκρανία έως τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Η μείωση συνεχίστηκε και στο πρώτο τρίμηνο του 2026: στα τέλη Μαρτίου το απόλυτο μέγεθος του χρέους της Γενικής Κυβέρνησης διαμορφώθηκε στα 360,54 δισ. ευρώ από 362,925 δισ. ευρώ στα τέλη του 2025. Εως το τέλος του 2026, η συνολική μείωση από το υψηλό του 2021 αναμένεται να φτάσει το 76,1%, με τον δείκτη να επιστρέφει σε επίπεδα προ του 2010, δηλαδή πριν από την έναρξη των Μνημονίων.
Καθοριστικός παράγοντας στην αποκλιμάκωση ήταν οι πρόωρες αποπληρωμές δανείων του ΔΝΤ και του πρώτου Μνημονίου, ενώ σημαντική συμβολή είχαν τα πρωτογενή πλεονάσματα και ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, που κινείται πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Επιπλέον, η επίδραση του πληθωρισμού μετά την πανδημία ενίσχυσε το ονομαστικό ΑΕΠ, βελτιώνοντας λογιστικά το λόγο χρέος/ΑΕΠ.
Το οικονομικό επιτελείο προβλέπει ότι το χρέος θα πέσει στο 130,3% του ΑΕΠ το 2027, θα κατέβει κάτω από το 120% από το 2029 και θα διαμορφωθεί στο 113% το 2030. Βάση της ταχείας αποκλιμάκωσης αποτελούν τα πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία προβλέπεται να μειωθούν σταδιακά έως το 2031, αλλά να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα.
Παράλληλα, η χώρα επιταχύνει την πολιτική των πρόωρων αποπληρωμών για να μειώσει το κόστος εξυπηρέτησης και, μεσοπρόθεσμα, το χρέος τόσο ως απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ. Τον επόμενο μήνα έχει προγραμματιστεί πρόωρη αποπληρωμή ύψους 6,9 δισ. ευρώ από δάνεια του πρώτου Μνημονίου, και βρίσκονται στα σκαριά τουλάχιστον άλλα βήματα σε αυτή την κατεύθυνση.
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η Ελλάδα, εφόσον αντλήσει επιπλέον κεφάλαια από τις αγορές, θα εξετάσει νέα πρόωρη αποπληρωμή ή την επαναγορά υφιστάμενων ομολόγων. Με την αποπληρωμή των 6,9 δισ. ευρώ του Ιουνίου η χώρα θα έχει εξοφλήσει περίπου 28 δισ. ευρώ από τα 52,3 δισ. ευρώ του τελευταίου δανείου του πρώτου Μνημονίου, και εκτιμάται ότι φέτος το καλοκαίρι θα επιτευχθεί ετήσια μείωση του χρέους κατά 2,5% του ΑΕΠ.
Επιπλέον, τα συνολικά ταμειακά διαθέσιμα της Γενικής Κυβέρνησης παραμένουν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, προσεγγίζοντας τα 38,921 δισ. ευρώ. Αυτή η ισχυρή ρευστότητα λειτουργεί ως ανάχωμα απέναντι στις διεθνείς διακυμάνσεις και συμβάλλει στη σημαντική συμπίεση του καθαρού χρέους, το οποίο στο πρώτο τρίμηνο του 2026 περιορίστηκε στα 321,619 δισ. ευρώ.
