Σε ειδική αποστολή με κύρια αποστολή την επανεκκίνηση της διαδικασίας οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, μεταβαίνει τη Δευτέρα στα Τίρανα ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας. Στο πρόγραμμα είναι προγραμματισμένες συναντήσεις με τον αλβανό ομόλογό του Ερμάλ Νούφι και με τον πρωθυπουργό Εντι Ράμα, στο πλαίσιο προσπάθειας για επαναφορά στο τραπέζι του ζητήματος που αφορά τις θαλάσσιες ζώνες.
Πιάνοντας το νήμα από τον Οκτώβριο του 2020, όταν οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει να υποβάλουν τη διμερή διαφορά για την οριοθέτηση στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, η ελληνική αποστολή επιχειρεί να ξαναβάλει σε τροχιά τον κοινό στόχο της οριστικής επίλυσης. Αθήνα και Τίρανα επιδιώκουν να αξιοποιήσουν το θετικό μομέντουμ που δημιουργήθηκε μετά την πρόσφατη επίσκεψη Ράμα στην Αθήνα και στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας της Ελλάδας για την επιτάχυνση της ενταξιακής διαδικασίας των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ.
Στο επίκεντρο των συνομιλιών θα βρεθούν, πέρα από το τεχνικό ζήτημα της χάραξης θαλάσσιων ορίων, και ζητήματα ασφάλειας και άμυνας που καθιστούν τη διμερή συνεργασία νευραλγική για τη συγκυρία. Ο Νίκος Δένδιας προτίθεται να θέσει επί τάπητος τη διευθέτηση της εκκρεμότητας ώστε να μπορέσει να προχωρήσει η σύνταξη συνυποσχετικού για την υποβολή στη Χάγη, μια διαδικασία που είχε παγώσει μετά την αρνητική απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Αλβανίας.
Καίριο στοιχείο για την επανεκκίνηση θεωρείται η στάση του προέδρου της Αλβανίας, Μπαϊράμ Μπεγκάι, ο οποίος, κατά αρμόδιες πηγές, δείχνει πρόθυμος να ανάψει το «πράσινο φως» για την εξουσιοδότηση των σχετικών τεχνικών συνομιλιών. Σε περίπτωση σύμπλευσης των πολιτικών και τεχνικών παραμέτρων, Αθήνα και Τίρανα θα επιδιώξουν να υπερβούν διαδικαστικά προσκόμματα και να διαμορφώσουν μια λύση που θα εκπέμψει ισχυρά μηνύματα στα Βαλκάνια και την ευρύτερη περιοχή.
Ωστόσο, ως «αγκάθι» παραμένει η διστακτικότητα της αλβανικής πλευράς, η οποία απορρέει κυρίως από έλλειψη αρμόζουσας τεχνικής υποστήριξης. Αυτός ο περιορισμός καθιστά τη διαδικασία πιθανόν πιο αργή από το αναμενόμενο. Δεν αποκλείεται, πάντως, η Αλβανία να λάβει τεχνική βοήθεια και από την Ελλάδα, η οποία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας της για την επιτάχυνση της ενταξιακής διαδικασίας έχει δεσμευθεί να παράσχει στήριξη στις έξι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων (Αλβανία, Μαυροβούνιο, Κόσοβο, Βόρεια Μακεδονία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Σερβία) ώστε να τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα.
Με νωπή την υπογραφή της Διακήρυξης των Δελφών ως συνέχεια της Ατζέντας της Θεσσαλονίκης του 2003, στις 12 Ιουνίου αναμένεται – εκτός απροόπτου – να μεταβεί στα Τίρανα και ο Γιώργος Γεραπετρίτης για να συμμετάσχει σε υπουργική σύνοδο που συνδιοργανώνουν η Αλβανία και η Ουκρανία για τη στήριξη του Κιέβου και την ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Στο περιθώριο της συνόδου, όπου έχει προσκληθεί και η Τουρκία, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας θα έχει την ευκαιρία για διμερείς επαφές, εφόσον κριθεί αναγκαίο, με τον αλβανό υπουργό Εξωτερικών Φερίτ Χότζα, με τον ουκρανό Αντρίι Σιμπίχα (με φόντο και την υπόθεση του πλωτού drone) αλλά και με τον τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν. Εντός Ιουνίου έχει επίσης προγραμματιστεί η περιοδεία Γεραπετρίτη στις έξι πρωτεύουσες των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων.
Στο διπλωματικό παρασκήνιο της Αθήνας θεωρούν ότι, αν επιτευχθεί επανεκκίνηση και προωθηθούν οι τεχνικές συνεννοήσεις, η οριστική επίλυση της διμερούς διαφοράς θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο και κίνητρο για άλλες διμερείς ρυθμίσεις στην περιοχή, με ορίζοντα μάλιστα την προεδρία της Ελλάδας στο Συμβούλιο της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
