Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, επανέλαβε στις Βρυξέλλες την ανάγκη τήρησης των δεσμεύσεων που συμφωνήθηκαν στη Σύνοδο Κορυφής της Χάγης πέρυσι, όπου οι Σύμμαχοι δεσμεύτηκαν να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035. Η υλοποίηση αυτών των στόχων, τόνισε, αποτελεί προτεραιότητα για τη Συμμαχία ενόψει της επερχόμενης Υπουργικής Συνόδου.
Η σύνοδος των Υπουργών Εξωτερικών που θα πραγματοποιηθεί στις 21-22 Μαΐου στο Χέλσινγκμποργκ έχει ως κεντρικό αντικείμενο την προετοιμασία της «ατζέντας» για τη Σύνοδο Κορυφής της Άγκυρας στις 7-8 Ιουλίου. Ο Ρούτε επισήμανε ότι στην ημερήσια διάταξη θα βρεθεί η «υλοποίηση» των αμυντικών δεσμεύσεων των ευρωπαίων συμμάχων και η συνέχιση της υποστήριξης προς την Ουκρανία. Την Πέμπτη, όπως ανέφερε, οι Υπουργοί Εξωτερικών θα συναντηθούν με τον Ουκρανό ομόλογό τους, ‘Αντριι Σιμπίχα, για να συζητήσουν τρόπους διασφάλισης μακροπρόθεσμης, βιώσιμης και προβλέψιμης στήριξης προς το Κίεβο.
«Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν χρειάζεται να κάνουμε περισσότερα. Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα οι Σύμμαχοι μπορούν να μετατρέψουν τις δεσμεύσεις σε δυνατότητες», δήλωσε ο Μ. Ρούτε, ζητώντας σταθερή και αειφόρο αύξηση των επενδύσεων και «μια αξιόπιστη πορεία» προς την επίτευξη των στόχων. Υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της αμυντικής βιομηχανικής παραγωγής και την αύξηση πολεμικών δυνατοτήτων και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Ο Ρούτε περιέγραψε τη νέα φάση μετασχηματισμού της Συμμαχίας μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, με έμφαση στην ενισχυμένη αποτροπή και τη συλλογική άμυνα στην Ευρώπη. «Θα συνεχίσουμε να βλέπουμε αυτόν τον μετασχηματισμό σε μια ισχυρότερη Ευρώπη μέσα σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ: ΝΑΤΟ 3.0», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη και ο Καναδάς επενδύουν περισσότερο και αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη στη συμβατική άμυνα.
Αυτή η αλλαγή αντανακλάται, είπε, και στη δομή διοίκησης του ΝΑΤΟ: η Ευρώπη θα ηγείται των τριών Διοικήσεων Κοινών Δυνάμεων, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διατηρήσουν την ηγεσία των τριών συστατικών διοικήσεων, ενισχύοντας τη συλλογική ικανότητα αντίδρασης.
Σε ό,τι αφορά την απόφαση των ΗΠΑ να αποσύρουν περίπου 5.000 στρατιώτες από τη Γερμανία, ο Γενικός Γραμματέας διαβεβαίωσε ότι «δεν θα έχει καμία επίπτωση» στα αμυντικά σχέδια ή στην επιχειρησιακή ικανότητα της Συμμαχίας. «Γνωρίζουμε ότι θα γίνουν προσαρμογές», σημείωσε, προσθέτοντας πως «αυτό θα γίνει σταδιακά και με δομημένο τρόπο». Παράλληλα αποκάλυψε ότι στο τέλος της εβδομάδας αναμένεται ανακοίνωση σχετικά με το «Μοντέλο Δύναμης» (NATO Force Model), τη «δεξαμενή» στρατευμάτων των 32 χωρών-μελών που μπορούν να ενεργοποιηθούν σε λιγότερο από 180 ημέρες σε περίπτωση κρίσης.
Απαντώντας σε ερώτηση για τα περιστατικά μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη Βαλτική, ο Μ. Ρούτε υπογράμμισε ότι η Συμμαχία αντέδρασε «ψύχραιμα, αποφασιστικά και αναλογικά». Χαρακτήρισε, μάλιστα, «εντελώς γελοίους» τους ισχυρισμούς της Μόσχας ότι η Λετονία επιτρέπει τη χρήση του εναέριου χώρου της για ουκρανικές επιθέσεις με drones κατά της Ρωσίας.
