Στο Μουσείο της Ακρόπολης, το βράδυ της περασμένης Πέμπτης, ο Ζαν-Πολ Αγκόν παρέλαβε το βραβείο «Απόλλων», τιμή που αποδίδεται σε ανθρώπους και φορείς με ιδιαίτερο δεσμό και συμβολή στην Ελλάδα. Η σχέση του με τη χώρα είναι βαθιά: πριν γίνει διευθύνων σύμβουλος και σήμερα πρόεδρος της L’Oréal, πραγματοποίησε την πρώτη του επαγγελματική μετάθεση στην Ελλάδα. «Ημουν μόλις 25 ετών τότε, και αυτό ήταν πριν από περισσότερο από 45 χρόνια! Από τότε η καρδιά μου έμεινε πάντα στην Ελλάδα».
Αυτή η προσωπική σύνδεση μεταφράστηκε και σε επιχειρηματική επιλογή όταν ξέσπασε η οικονομική κρίση. «Οταν δεκάδες ξένες εταιρείες εγκατέλειπαν την Ελλάδα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, αρνήθηκα να επιτρέψω στη L’Oréal να κάνει το ίδιο. Μείναμε και κάναμε πολύ καλά. Σήμερα, η Ελλάδα είναι η πιο αποδοτική χώρα της L’Oréal παγκοσμίως», διαβεβαιώνει ο Ζαν-Πολ Αγκόν – πληροφορία που επιβεβαιώνει και η περιφερειακή διευθύντριά του, Αλεσάντρα Ντελφίνι. «Εχουμε μερίδιο αγοράς 23%, το υψηλότερο στον κόσμο».
Ο Ματιέ Πιγκάς, επενδυτικός τραπεζίτης που εκπροσώπησε τη Lazard στην αρχή της ελληνικής κρίσης, μοιράζεται ανάλογα συναισθήματα για τη χώρα. Από πολύ μικρός έμαθε αρχαία ελληνικά και το χιούμορ του αναδεικνύεται ακόμα και στις γλώσσες: «Γι’ αυτό και έχω προφορά στα αγγλικά», λέει γελώντας.
Και οι δύο συζήτησαν εκτενώς την περίοδο της κρίσης, αναγνωρίζοντας την ένταση και τον πόνο που προκάλεσε σε όλη την κοινωνία. «Αυτή η κρίση ήταν τρομερή για όλους», συμπληρώνει ο Ζαν-Πολ Αγκόν. «Η εταιρεία μας, όπως και συνολικά η αγορά, έχασε το 30% των πωλήσεών της».
Για τον Ματιέ Πιγκά, η εμπειρία αυτή άφησε βαθιά σημάδια και γέννησε βιβλία και αναλύσεις. «Ιδιαίτερα το PSI», θυμάται. «Εγραψα δύο βιβλία για αυτή την κρίση, είδα τις καταστροφικές συνέπειες της λιτότητας στη χώρα και συνεχίζω να μιλώ γι’ αυτό ακόμη και σήμερα. Συμφωνώ με τον Ζαν-Πολ για την επιστροφή της Ελλάδας. Πριν από έναν μήνα χαμογέλασα όταν είδα ότι η Αθήνα αποπλήρωσε πρόωρα το διμερές δάνειό της προς τη Γαλλία, επειδή “το Παρίσι το έχει περισσότερο ανάγκη από εμάς”. Και σκέφτηκα: “Είναι πραγματικά φοβεροί οι Ελληνες”».
Η προσωπική εμπειρία του Πιγκά αφήνει και πιο δραματικές αναμνήσεις: «Θυμάμαι εκείνη τη σκηνή στο γραφείο του Γιώργου Παπανδρέου, που τότε ήταν πρωθυπουργός. Προσπαθούσα επί σχεδόν μία ώρα να του εξηγήσω ότι η χώρα βρισκόταν σε κατάσταση χρεοκοπίας. Δεν καταλάβαινε τι του έλεγα. Οχι σε επίπεδο λεξιλογίου – απλώς δεν συνειδητοποιούσε την κατάσταση. Επαναλάμβανε συνεχώς: “Τι σημαίνει αυτό;” Και εγώ απαντούσα: “Σημαίνει ότι δεν θα μπορείτε πλέον να πληρώνετε τους δημοσίους υπαλλήλους, άρα δεν υπάρχουν πια χρήματα”. Αυτό το περιστατικό με σημάδεψε, όπως και οι τεράστιες διαδηλώσεις μπροστά στο Κοινοβούλιο ενάντια σε αυτή την υπερβολική λιτότητα, που συνοδευόταν από ένα τεράστιο κύμα φτώχειας».
Ο Πιγκάς μάλιστα τραβάει παραλληλισμούς με τις εμπειρίες του στην Αργεντινή: «Μπορώ να κάνω έναν παραλληλισμό με την Αργεντινή;» ρωτά. «Στην Αργεντινή, όταν συμβούλευα την κυβέρνηση κατά τη διάρκεια της κρίσης, γνώρισα περιπτώσεις γαλλικών εταιρειών που εγκατέλειψαν τη χώρα μέσα σε μία νύχτα. Είκοσι πέντε χρόνια αργότερα, οι Αργεντινοί θυμούνται ακόμη εκείνους που έμειναν. Οπως και οι Ελληνες – εξού και το βραβείο “Απόλλων” για τον Ζαν-Πολ! Οι λαοί θυμούνται τις εταιρείες που παρέμειναν και στάθηκαν δίπλα τους μακροπρόθεσμα».
Από αυτή την εμπειρία εξάγονται και πολιτικά συμπεράσματα: «Στον σημερινό κόσμο, που είναι κατακερματισμένος και περιφερειοποιημένος, πρέπει οι πολιτικοί να δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για επενδύσεις και να διευκολύνουν τη ζωή και την ανάπτυξη των επιχειρήσεων». Κατά τον ίδιο, το παράδειγμα της Ελλάδας μπορεί να διδάξει και τη Γαλλία. «Το δίδαγμα της ελληνικής κρίσης είναι ότι δεν υπάρχει μοιρολατρία. Είδαμε την Ελλάδα να υποφέρει βαθιά και να επιστρέφει δυναμικά. Ο κόσμος έχει αλλάξει από τότε. Την εποχή που η Ελλάδα χρεοκόπησε, δεν υπήρχαν ακόμη οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί διάσωσης που δημιουργήθηκαν αργότερα, ιδίως κατά την περίοδο της Covid. Η Ελλάδα βοήθησε την Ευρώπη να ωριμάσει περισσότερο στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Και η Γαλλία είναι ισχυρή μόνο όταν παραμένει ενωμένη».
Κλείνοντας την παρέμβασή του στο Φόρουμ των Δελφών, ο Ζαν-Πολ Αγκόν είπε χαρακτηριστικά: «Θα κλείσω», λέει ο Ζαν-Πολ Αγκόν, «λέγοντας ότι η Ελλάδα θα κάνει τα πάντα για να μην ξαναπέσει ποτέ σε μια τέτοια κρίση – και εύχομαι στη Γαλλία την ίδια σοφία».
