Σοκ προκαλούν στην Ελβετία οι αποκαλύψεις για την καρδιοχειρουργική κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Ζυρίχης (USZ), όπου έρευνα συνδέει την εποχή λειτουργίας της προηγούμενης διοίκησης με υπερβολική θνησιμότητα και πιθανή ευθύνη του τότε διευθυντή για τον θάνατο δεκάδων ασθενών.
Σύμφωνα με έρευνα του swissinfo, που επιβεβαίωσε και το ίδιο το νοσοκομείο, μεταξύ 2016 και 2020 καταγράφηκαν σοβαρές παραβάσεις δεοντολογίας και ένας αριθμός αιφνιδίων θανάτων στο τμήμα καρδιοχειρουργικής. Η ανάλυση αναδεικνύει ότι από περίπου 4.500 χειρουργικές επεμβάσεις σημειώθηκαν 68 έως 74 περισσότεροι θάνατοι από ό,τι θα αναμενόταν στατιστικά.
Η μελέτη εντόπισε συνολικά 75 προβληματικές επεμβάσεις, εκ των οποίων 64 χαρακτηρίζονται «αρκετά απροσδόκητοι» και 11 «απροσδόκητοι» θάνατοι, στοιχεία που οδήγησαν τους ερευνητές να μιλήσουν για συνολική διαχειριστική αποτυχία.
Στο επίκεντρο των υπό εξέταση πρακτικών βρίσκεται ο Ιταλός καθηγητής Francesco Maisano, που υπηρέτησε ως διευθυντής της καρδιοχειρουργικής κλινικής. Το εμφύτευμα επιδιόρθωσης καρδιακής βαλβίδας «Cardioband», το οποίο παράγεται από εταιρεία στην οποία ο Maisano διατηρούσε μερίδιο, φέρεται να χρησιμοποιήθηκε ακατάλληλα σε 13 περιπτώσεις και ενδέχεται να συνδέεται με τον αυξημένο αριθμό θανάτων που αναφέρονται στην έκθεση.
Το USZ έχει ήδη ενημερώσει την Εισαγγελία και οι αρχές εξετάζουν εάν έχουν διαπραχθεί ποινικά αδικήματα. Η έρευνα περιλαμβάνει αξιολόγηση τόσο των ιατρικών αποφάσεων όσο και των διοικητικών επιλογών που επέτρεψαν την επαναλαμβανόμενη εφαρμογή προβληματικών πρακτικών.
Η έκθεση αναδεικνύει επίσης ελλείψεις στη διαδικασία διορισμού και εποπτείας: ο Maisano είχε διοριστεί το 2014 χωρίς, όπως αναφέρεται, επαρκή εξέταση των προσόντων και των συμφερόντων του, ενώ η τότε διοίκηση του νοσοκομείου παρέλειψε να ασκήσει την απαραίτητη εποπτεία και αντέδρασε με καθυστέρηση στα πρώτα ανησυχητικά σημάδια.
Καθοριστικό ρόλο στην αποκάλυψη των παρατυπιών διαδραμάτισε ένας πρώην καρδιοχειρουργός της ίδιας κλινικής, που κατήγγειλε δημοσίως τις πρακτικές και υπήρξε πληροφοριοδότης για την υπόθεση. Η τωρινή διευθύντρια του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Ζυρίχης, Μόνικα Γιάνικε, εξέφρασε την ευγνωμοσύνη της προς αυτόν, ενώ ανέφερε ότι, παρά την απώλεια της θέσης του από τον πληροφοριοδότη, «είναι ακόμη πολύ νωρίς για να μιλήσουμε για αποζημίωση των θυμάτων και των οικογενειών τους, αλλά θα μπορούσε να γίνει θέμα συζήτησης».
Τα πορίσματα προκάλεσαν πολιτική και διοικητική δέσμη παραιτήσεων: τρία μακροχρόνια μέλη του διοικητικού συμβουλίου υπέβαλαν την παραίτησή τους, και το USZ ζήτησε επισήμως συγγνώμη από τους πληγέντες, ενώ δημιουργήθηκε ειδικό κέντρο παροχής συμβουλών για τις οικογένειες των θυμάτων. Όπως ανέφερε ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου, André Zemp, «Τα ευρήματα μας έχουν επηρεάσει βαθιά. Η αποτυχία της ηγεσίας σε διάφορα επίπεδα είναι απαράδεκτη».
Σήμερα, υπό νέα διοίκηση, η κλινική καρδιοχειρουργικής επιχειρεί να αποκαταστήσει την αξιοπιστία και τα πρότυπα ποιότητας: το ποσοστό θνησιμότητας έχει επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα και έχουν θεσπιστεί αυστηρότεροι κανόνες συμμόρφωσης, μητρώο συμφερόντων και ένα σύστημα αναφοράς παραπόνων με στόχο την αποτροπή παρόμοιων περιστατικών.
Ο Francesco Maisano απολύθηκε από το USZ το 2020 και σήμερα αναφέρεται ότι εργάζεται ως επικεφαλής ιατρός στο Νοσοκομείο San Raffaele στο Μιλάνο. Η δικαστική διερεύνηση παραμένει σε εξέλιξη, ενώ οι αρμόδιες αρχές συνεχίζουν την αξιολόγηση στοιχείων και καταθέσεων προκειμένου να διαπιστωθεί το εύρος των ευθυνών.
