Με «κόκκινες οφειλές» προς Εφορία, ΕΦΚΑ, τράπεζες και servicers που ξεπερνούν τα 235 δισ. ευρώ, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοινώνει πέντε στοχευμένες κινήσεις για τη διευθέτηση του ιδιωτικού χρέους, οι οποίες θα ενεργοποιηθούν σταδιακά έως το τέλος Ιουνίου.
Κεντρική παρέμβαση είναι η νέα ρύθμιση για την προστασία της πρώτης κατοικίας: οι οφειλέτες θα μπορούν να ζητούν ρύθμιση μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού αποκλειστικά για την κύρια κατοικία τους, αποσπώντας την από την υπόλοιπη περιουσία. Σε αντίθεση με το ισχύον πλαίσιο, όπου λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των οφειλών και της περιουσίας, η νέα διαδικασία περιορίζεται στην αξία της πρώτης κατοικίας.
Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με το υπουργείο, ο οφειλέτης θα έχει τη δυνατότητα να διασώσει το σπίτι του, επιτυγχάνοντας μεγαλύτερο «κούρεμα» και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις προσαρμοσμένες στην αξία του ακινήτου και στα εισοδήματά του. Η υπόλοιπη περιουσία θα ρευστοποιείται μέσω πλειστηριασμών, με τα έσοδα να κατευθύνονται στην αποπληρωμή των λοιπών χρεών.
Σε τελική φάση βρίσκεται επίσης η δημιουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ο οποίος θα αγοράζει την πρώτη κατοικία ευάλωτων οφειλετών που οδηγείται σε πλειστηριασμό και θα τη μισθώνει υποχρεωτικά για 12 χρόνια. Η λύση αυτή επιτρέπει στον οφειλέτη να μην χάνει το σπίτι του και να έχει τη δυνατότητα επαναγοράς μετά τη λήξη της μίσθωσης, εφόσον είναι συνεπής στις πληρωμές και έχει οικονομική ανάκαμψη.
Παράλληλα, προβλέπεται στεγαστικό επίδομα από το κράτος, ύψους 70 έως 210 ευρώ μηνιαίως, για το διάστημα που ο οφειλέτης μισθώνει το ακίνητο από τον Φορέα, ώστε να διασφαλίζεται η συνέπεια στην καταβολή του ενοικίου. Η επαναγορά του ακινήτου μπορεί να πραγματοποιηθεί και πριν τη συμπλήρωση της 12ετίας, εφόσον πληρούνται οι όροι.
Μέτρο έκτακτης ρύθμισης προβλέπει τη δυνατότητα ένταξης σε 72 μηνιαίες δόσεις για ληξιπρόθεσμες οφειλές προς Εφορία και ΕΦΚΑ που έχουν βεβαιωθεί έως την 31η Δεκεμβρίου 2023 και παραμένουν αρρύθμιστες έως τις 21 Απριλίου 2026. Προϋπόθεση για την ένταξη στις 72 δόσεις είναι η τακτοποίηση ή ρύθμιση των χρεών που δημιουργήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2024.
Για οφειλές άνω των 5.000 ευρώ προς Εφορία και ΕΦΚΑ δίνεται η δυνατότητα υπαγωγής στον εξωδικαστικό μηχανισμό με πλήρη αξιολόγηση της οικονομικής κατάστασης, κατόπιν συναίνεσης στην άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου. Το επιτόκιο ορίζεται στο 3%, ενώ οι οφειλές μπορούν να ρυθμιστούν έως και σε 240 μηνιαίες δόσεις, με δυνατότητα «κουρέματος» υπό προϋποθέσεις.
Τέλος, ενεργοποιείται η άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού με την άμεση εξόφληση του 25% της συνολικής οφειλής, υπό τον όρο ότι το υπόλοιπο ποσό εντάσσεται σε ρύθμιση. Το μέτρο εφαρμόζεται μόνο μία φορά· σε περίπτωση νέου χρέους, επιτρέπεται εκ νέου άρση μόνο μετά από πλήρη εξόφληση.
Το υπουργείο τονίζει ότι οι παρεμβάσεις σχεδιάστηκαν για να στοχεύσουν ευάλωτες ομάδες και να απελευθερώσουν ρευστότητα, ενώ η ενεργοποίησή τους θα γίνει σταδιακά έως το τέλος Ιουνίου.
