Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει γίνει πηγή συναισθηματικής στήριξης για πολλούς νέους στην Ευρώπη: σχεδόν ένας στους δύο έχει στραφεί σε chatbot για να συζητήσει προσωπικά ζητήματα, σύμφωνα με έρευνα της Ipsos BVA. Η τεχνολογία, όπως δείχνουν τα στοιχεία, συχνά αντικαθιστά —έστω προσωρινά— την ανθρώπινη επικοινωνία.
Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε στις αρχές του 2026 για λογαριασμό της γαλλικής αρχής προστασίας προσωπικών δεδομένων CNIL και του ασφαλιστικού ομίλου Groupe VYV, καλύπτει 3.800 νέους ηλικίας 11 έως 25 ετών από τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Σουηδία και την Ιρλανδία.
Αποτυπώνοντας τις τάσεις στη χρήση, το 51% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι είναι «εύκολο» να μιλήσει για ζητήματα ψυχικής υγείας με ένα chatbot. Στο ίδιο μήκος κύματος, το 49% ανέφερε ότι το θεωρεί εύκολο με επαγγελματίες υγείας, ενώ μόλις το 37% το είπε για ψυχολόγους.
Παρά την εξοικείωση με τα ψηφιακά εργαλεία, οι στενές σχέσεις παραμένουν πρωταρχική επιλογή: το 68% επιλέγει τους φίλους και το 61% τους γονείς ως βασικές πηγές στήριξης για προσωπικά ζητήματα.
Ανησυχίες για την ψυχική υγεία και τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης
Η έρευνα φέρνει επίσης στο φως ανησυχητικά σημάδια για την ψυχική κατάσταση των νέων: περίπου το 28% των ερωτηθέντων βρέθηκε στο όριο μιας πιθανής γενικευμένης αγχώδους διαταραχής. Επιπλέον, σχεδόν το 90% έχει χρησιμοποιήσει στο παρελθόν εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, επικαλούμενο κυρίως τη διαθεσιμότητα και τη μη επικριτική στάση αυτών των συστημάτων. Πάνω από τρεις στους πέντε χαρακτήρισαν την ΤΝ ως «σύμβουλο ζωής» ή «έμπιστο».
Ταυτόχρονα, αυξάνονται οι ανησυχίες για τον ψυχολογικό αντίκτυπο της χρήσης αυτών των εργαλείων. Ειδικοί προειδοποιούν ότι τα συστήματα δεν μπορούν να ανιχνεύσουν πλήρως τα ανθρώπινα συναισθήματα ούτε να παράσχουν ασφαλή θεραπευτική υποστήριξη. Σε ένα ακραίο παράδειγμα που προκάλεσε διεθνή ανησυχία, η οικογένεια ενός άνδρα από τη Φλόριντα μήνυσε την Google, υποστηρίζοντας ότι το Gemini AI chatbot συνέβαλε στην επιδείνωση της ψυχικής του κατάστασης και τελικά στην αυτοκτονία του.
Οι επισημάνσεις των ειδικών
«Τα αποτελέσματα δεν προκαλούν έκπληξη», σχολίασε ο Λούντβικ Φράνκε Φάγιεν, ψυχολόγος και ερευνητής ψυχικής υγείας στο Karolinska Institutet της Στοκχόλμης. Όπως εξήγησε, τα σύγχρονα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα μπορούν να παράγουν απαντήσεις υψηλής ποιότητας, σε σημείο που ακόμη και επαγγελματίες δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν τις συμβουλές της ΤΝ από εκείνες των ανθρώπων ειδικών.
Ο Φράνκε Φάγιεν προειδοποίησε ωστόσο κατά της αποκλειστικής εξάρτησης από chatbot για ψυχολογική υποστήριξη. Επεσήμανε ότι τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης έχουν σχεδιαστεί για αλληλεπίδραση και όχι για θεραπευτική φροντίδα, ενώ οι στόχοι των εταιρειών μπορεί να διαφέρουν από τις ανάγκες των χρηστών.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει πληροφορίες και υποστήριξη, αλλά δεν πρέπει να αντικαθιστά τις ανθρώπινες σχέσεις ή την επαγγελματική φροντίδα», τόνισε ο Φράνκε Φάγιεν και πρόσθεσε τέλος ότι:«Εάν κάποιος στραφεί σε ένα chatbot αντί να μιλήσει σε έναν γονέα, έναν φίλο ή έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας, αυτό προκαλεί ανησυχία. Δεν θέλουμε η τεχνολογία να κάνει τους ανθρώπους να αισθάνονται πιο μόνοι».
