Οι εμπορικές σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρωπαϊκής Ένωσης εισέρχονται σε νέα, επιθετική φάση: ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει την επόμενη εβδομάδα τους δασμούς στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και φορτηγά στο 25%, μια κίνηση που προκαλεί έντονη αντίδραση στις Βρυξέλλες και αναζωπυρώνει τον φόβο για μια ευρύτερη εμπορική σύγκρουση.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αιτιολογεί την απόφαση με το επιχείρημα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση «δεν συμμορφώνεται», όπως υποστηρίζει, με την εμπορική συμφωνία που έχουν οι δύο πλευρές. Ταυτόχρονα τονίζει ότι τα οχήματα που κατασκευάζονται στις ΗΠΑ θα εξαιρεθούν από τον δασμό, βλέποντας στην κίνηση αυτή και ένα εργαλείο ενίσχυσης της εγχώριας βιομηχανίας.
Στην ανάρτησή του ο Τραμπ περιέγραψε εκτενώς τα σχέδια για επενδύσεις και εργοστάσια, αναφέροντας σε χαρακτηριστικά αποσπάσματα:
«Με χαρά ανακοινώνω ότι, δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν τηρεί τη συμφωνία μας για το εμπόριο, την επόμενη εβδομάδα θα αυξήσω τους δασμούς που επιβάλλονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τα αυτοκίνητα και τα φορτηγά που εισέρχονται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο δασμός θα αυξηθεί στο 25%. Είναι απολύτως σαφές και συμφωνημένο ότι, εάν τα αυτοκίνητα και τα φορτηγά κατασκευάζονται σε εργοστάσια των ΗΠΑ, ΔΕΝ θα επιβάλλεται δασμός. Πολλά εργοστάσια αυτοκινήτων και φορτηγών βρίσκονται επί του παρόντος υπό κατασκευή, με επενδύσεις που ξεπερνούν τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια, ένα ΡΕΚΟΡ στην ιστορία της κατασκευής αυτοκινήτων και φορτηγών.
Αυτά τα εργοστάσια, στα οποία θα απασχολούνται Αμερικανοί εργαζόμενοι, θα ανοίξουν σύντομα — Ποτέ δεν έχει συμβεί κάτι παρόμοιο με αυτό που συμβαίνει σήμερα στην Αμερική! Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας στο θέμα αυτό. Πρόεδρος ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΡΑΜΠ».
Σε ξεχωριστή αναφορά του ο πρόεδρος είχε σημειώσει επίσης πως πρόκειται για «ένα ρεκόρ στην ιστορία της κατασκευής αυτοκινήτων και φορτηγών», ενώ επανέλαβε: «Αυτά τα εργοστάσια, με προσωπικό Αμερικανών εργατών, θα ανοίξουν σύντομα — Δεν έχει ξανασυμβεί ποτέ κάτι παρόμοιο με αυτό που συμβαίνει στην Αμερική σήμερα!».
Η απάντηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήρθε άμεσα: η Κομισιόν τόνισε ότι «θα διατηρήσουμε ανοιχτές τις επιλογές μας για την προστασία των συμφερόντων της ΕΕ» και επανέλαβε τη δέσμευση για διατήρηση ενός προβλέψιμου, αμοιβαία επωφελούς διατλαντικού πλαισίου.
Εκπρόσωπος της Κομισιόν δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι η ΕΕ τηρεί τις δεσμεύσεις της που περιλαμβάνονται στην Κοινή Δήλωση σύμφωνα με την καθιερωμένη νομοθετική πρακτική, ενημερώνοντας πλήρως την αμερικανική κυβέρνηση καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. Οπως τόνισε ο εκπρόσωπος «διατηρούμε στενή επαφή με τους ομολόγους μας, μεταξύ άλλων και καθώς επιδιώκουμε να αποσαφηνίσουμε τις δεσμεύσεις των ΗΠΑ (…) Παραμένουμε πλήρως προσηλωμένοι σε μια προβλέψιμη και αμοιβαία επωφελή διατλαντική σχέση. Σε περίπτωση που οι ΗΠΑ λάβουν μέτρα που δεν συνάδουν με την Κοινή Δήλωση, θα διατηρήσουμε ανοιχτές τις επιλογές μας για την προστασία των συμφερόντων της ΕΕ».
Σκληρή κριτική από αξιωματούχους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου, Μπερντ Λάνγκε, χαρακτήρισε την ανακοίνωση «απαράδεκτη» και επισήμανε ότι αποδεικνύει πως οι ΗΠΑ είναι «ένας αναξιόπιστος εμπορικός εταίρος».
Ο Λάνγκε επεσήμανε πως «Αυτή η τελευταία κίνηση καταδεικνύει πόσο αναξιόπιστη είναι η αμερικανική πλευρά». «Αυτός δεν είναι τρόπος να αντιμετωπίζουμε στενούς εταίρους. Τώρα μπορούμε μόνο να απαντήσουμε με τη μέγιστη σαφήνεια και σταθερότητα, αξιοποιώντας τη δύναμη της θέσης μας», πρόσθεσε. Ο ίδιος υπενθύμισε μάλιστα ότι οι ΗΠΑ έχουν, κατά την άποψή του, παραβιάσει επανειλημμένα τη συμφωνία, «για παράδειγμα, με πάνω από 400 προϊόντα που περιέχουν χάλυβα και αλουμίνιο, τα οποία τώρα υπόκεινται σε μέσο δασμολογικό συντελεστή 26%».
Η κλιμάκωση αυτή αναμένεται να δοκιμάσει τις διπλωματικές αντοχές και να θέσει στο τραπέζι δύσκολες αποφάσεις: οι Βρυξέλλες δηλώνουν έτοιμες να υπερασπιστούν τα συμφέροντά τους, ενώ στην Ουάσινγκτον προβάλλεται η οικονομική ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας ως κύριο επιχείρημα για την αλλαγή πολιτικής.
