Διπλωματικό παρασκήνιο και ερωτήματα γύρω από την πρόταση για προσωρινή εκεχειρία προέκυψαν μετά την τηλεφωνική επικοινωνία του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Η ρωσική πρόταση, όπως μεταδόθηκε από το Κρεμλίνο, στοχεύει σε μια «μικρή εκεχειρία» που φαίνεται να συνδέεται με την επέτειο της 9ης Μαΐου.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι το Κίεβο θα ζητήσει διευκρινίσεις από την ομάδα του Ντόναλντ Τραμπ για τις λεπτομέρειες της πρότασης, προειδοποιώντας ότι πρέπει να καταστεί σαφές τι ακριβώς προτείνεται. «Θα διευκρινίσουμε περί τίνος ακριβώς πρόκειται – μερικές ώρες ασφαλείας για μια παρέλαση στη Μόσχα ή κάτι περισσότερο», σημείωσε ο Ζελένσκι, αναφερόμενος στην πρόταση για κατάπαυση του πυρός.
Από τη ρωσική πλευρά, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ είπε ότι η εκεχειρία θα καλύπτει την 9η Μαΐου, την ημέρα που στη Ρωσία τιμάται η νίκη επί της ναζιστικής Γερμανίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Παράλληλα, ο Πεσκόφ πρόσθεσε ότι ο Πούτιν έχει ήδη λάβει την απόφαση για τη νέα προτεινόμενη εκεχειρία και ότι αυτή θα υλοποιηθεί, αν και αναμένεται κάποια μορφή απάντησης από την ουκρανική πλευρά.
Το Κίεβο, ωστόσο, διατηρεί σκεπτικισμό. Υπενθυμίζει την προηγούμενη προσωρινή ανακωχή που κηρύχθηκε από τη Μόσχα — εκεχειρία 72 ωρών για την 80ή επέτειο της νίκης στην Ευρώπη — την οποία το Κίεβο είχε χαρακτηρίσει τέχνασμα και κατηγόρησε τη Ρωσία για πολλαπλές παραβιάσεις της.
Στο πλαίσιο των προετοιμασιών για την 9η Μαΐου, η Μόσχα ανακοίνωσε ότι η φετινή παρέλαση στην Κόκκινη Πλατεία θα είναι μικρότερη και δεν θα περιλαμβάνει τη συνήθη παρουσίαση όπλων. Το Κρεμλίνο απέδωσε την απόφαση στην «τρομοκρατική απειλή από την Ουκρανία», επικαλούμενο αύξηση επιθέσεων εντός ρωσικού εδάφους.
Η συμβολική σημασία της 9ης Μαΐου για τη Ρωσία δικαιολογείται και ιστορικά: τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία ήταν μέλη της πρώην ΕΣΣΔ, που υπέστη τεράστιες απώλειες — περίπου 27 εκατομμύρια νεκρούς — κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτή η μνήμη παραμένει καθοριστική στη δημόσια και πολιτική ρητορική.
Ο Ζελένσκι, παρά την επιφύλαξη για τη ρωσική πρωτοβουλία, επανέλαβε τη δέσμευση του Κιέβου για ειρήνη σε πιο βιώσιμη βάση: «η πρότασή μας είναι μια μακροπρόθεσμη κατάπαυση του πυρός, αξιόπιστη και εγγυημένη ασφάλεια για τους ανθρώπους και μια διαρκής ειρήνη». Στο μήνυμά του στην πλατφόρμα X τόνισε ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να συνεργαστεί σε οποιοδήποτε αξιοπρεπές και αποτελεσματικό σχήμα.
Καθώς οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται, οι λεπτομέρειες για τη διάρκεια, το εύρος και το πλαίσιο μιας ενδεχόμενης ανακωχής παραμένουν ασαφείς, ενώ οι δηλώσεις από τις εμπλεκόμενες πλευρές θα καθορίσουν την πορεία τις επόμενες ώρες και ημέρες.
