Η εικόνα των δημόσιων οικονομικών στην Ευρώπη εντοπίζεται σε μια σημαντική διαφοροποίηση, με χώρες να καταγράφουν πορεία σταθεροποίησης και άλλες να εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλά επίπεδα δημόσιου χρέους. Τα τελευταία δεδομένα της Eurostat για το τέλος του 2025 επιβεβαιώνουν την ανάγκη για δημοσιονομική σύγκλιση μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το δημόσιο χρέος στην Ευρωζώνη ανήλθε στο 87,8% του ΑΕΠ, σημειώνοντας μικρή μείωση σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο. Στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το χρέος διαμορφώθηκε στο 81,7%. Παρόλο που αυτή η αποκλιμάκωση είναι θετική, εντούτοις η σύγκριση με το 2024 υποδεικνύει ότι το χρέος παραμένει σε ελαφρώς υψηλότερα επίπεδα, εν μέσω πιέσεων από τα διεθνή γεγονότα, την ενεργειακή κρίση και τα αυξημένα επιτόκια.
Η Κροατία προβάλλει ως παράδειγμα δημοσιονομικής σταθερότητας, με το χρέος της να υποχωρεί στο 56,3% του ΑΕΠ στα τέλη του 2025 και να διατηρείται κάτω από το όριο του 60% που θέτουν οι ευρωπαϊκοί κανόνες. Σε απόλυτους αριθμούς, το χρέος ανήλθε σε περίπου 52,37 δισ. ευρώ και παραμένει κοντά σε επίπεδα που καταγράφει και η Κύπρος.
Αντίθετα, η Ελλάδα και η Ιταλία συνεχίζουν να έχουν τα υψηλότερα επίπεδα χρέους στην ΕΕ, με την Ελλάδα να διατηρεί το δημόσιο χρέος της πάνω από το ΑΕΠ κατά περίπου 46 ποσοστιαίες μονάδες και την Ιταλία με περίπου 37 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από το 100%. Αυτές οι δύο οικονομίες, παρά τις προσπάθειες για δημοσιονομική προσαρμογή, εξακολουθούν να βιώνουν τις συνέπειες της μακροχρόνιας συσσώρευσης χρέους.
Η ανησυχία αυξάνεται, καθώς συνολικά 12 χώρες της ΕΕ παραμένουν πάνω από το 60% του ΑΕΠ, ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση για μια επιστροφή σε πιο ορθόδοξα δημοσιονομικά πλαίσια μετά τις κρίσεις των τελευταίων δέκα ετών. Παράλληλα, χώρες όπως η Εσθονία καταγράφουν πολύ χαμηλά επίπεδα χρέους, μόλις στο 24,1% του ΑΕΠ, αποτελώντας θετικό παράδειγμα δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Όσον αφορά τα δημοσιονομικά ελλείμματα, η κατάσταση φαίνεται πιο ισόρροπη, με την ευρωζώνη να καταγράφει έλλειμμα 2,9% του ΑΕΠ και την ΕΕ 3,1%. Ειδικότερα, η Κροατία παρουσίασε έλλειμμα 3% του ΑΕΠ, αυξημένο σε σχέση με το 2,3% του 2024, δείχνοντας ότι αν και το χρέος μειώνεται, οι δημοσιονομικές πιέσεις παραμένουν.
Στον αντίποδα, χώρες όπως η Ρουμανία και η Πολωνία αντιμετωπίζουν τα μεγαλύτερα ελλείμματα, στο 7,9% και 7,3% του ΑΕΠ αντίστοιχα, αναδεικνύοντας τις αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης και τους κινδύνους για τη δημοσιονομική τους σταθερότητα. Αντίθετα, η Κύπρος αναφέρει πλεονάσματα που φτάνουν το 3,4% του ΑΕΠ.
Συνολικά, τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι η Ευρώπη συνεχίζει να είναι μια περιοχή με πολλές ταχύτητες στο πεδίο των δημόσιων οικονομικών. Ενώ μετά από τις πρόσφατες κρίσεις παρατηρείται μια σχετική σταθεροποίηση, οι αποκλίσεις παραμένουν σημαντικές. Η πρόκληση για τα επόμενα χρόνια είναι διπλή: να διατηρηθεί η δημοσιονομική πειθαρχία και παράλληλα να χρηματοδοτηθούν επενδύσεις για την πράσινη μετάβαση, την αμυντική θωράκιση και την τεχνολογική ανάπτυξη.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Κροατία επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη δημοσιονομική σταθερότητα και στην ανάπτυξη, ενώ οι μεγαλύτερες οικονομίες της νότιας Ευρώπης συνεχίζουν να είναι οι κύριοι δείκτες αντοχών αλλά και αδυναμιών της ευρωπαϊκής οικονομίας.
