Ο Παναμερικανικός Οργανισμός Υγείας (ΠΑΟΥ) έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για την κλιμάκωση της επιδημίας ιλαράς στην αμερικανική ήπειρο, με φόντο την προετοιμασία για το Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου του 2026, που θα φιλοξενηθεί στις ΗΠΑ, στο Μεξικό και στον Καναδά.
Τα κρούσματα ιλαράς εμφανίζουν αύξηση από το 2025, κυρίως στη βόρεια Αμερική, όπου η ασθένεια —εξαιρετικά μεταδοτική και δυνητικά θανατηφόρα— δεν είχε εξαλειφθεί ποτέ πλήρως.
Σύμφωνα με τον διευθυντή του ΠΑΟΥ, Ζάρμπας Μπαρμπόσα, την περασμένη χρονιά καταγράφηκαν πάνω από 14.700 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα περιστατικά ιλαράς σε 13 χώρες της ηπείρου, με δεκάδες θανάτους. Το επίπεδο αυτό είναι «σχεδόν 32πλάσιο» σε σχέση με το 2024, ανέφερε.
Η τάση επιδεινώνεται και το 2026, καθώς τα κρούσματα έχουν ήδη ξεπεράσει τα 15.300, κυρίως σε Μεξικό, Γουατεμάλα, ΗΠΑ και Καναδά. Όπως τόνισε ο διευθυντής, «Η επανεμφάνιση της ιλαράς στην αμερικανική ήπειρο αποτελεί σημαντικό πισωγύρισμα, που όμως είναι εντελώς αντιστρέψιμο χάρη στον εμβολιασμό».
Η ιλαρά προκαλεί πυρετό, καταρροή, βήχα, επιπεφυκίτιδα, φωτοφοβία και εξανθήματα στο πρόσωπο, τον κορμό και τα άκρα. Παρά την υψηλή αποτελεσματικότητα των εμβολίων, η αυξανόμενη δυσπιστία απέναντί τους και οι δυσκολίες πρόσβασης σε ορισμένες περιοχές έχουν συμβάλει στην επανεμφάνιση της νόσου.
Όπως επισημαίνει ο Ντανιέλ Σάλας, αρμόδιος για τα προγράμματα εμβολιασμού του ΠΑΟΥ, «Ο κόσμος ξέχασε. Επειδή δεν βλέπει πλέον επιδημίες σε μαζική κλίμακα και παιδιά να πεθαίνουν γύρω του, αμφιβάλλει γιατί να κάνει εμβόλια — αλλά η ιλαρά ουδέποτε εξαλείφθηκε (παγκοσμίως), όπως η ερυθρά».
Με την άνοδο τουριστικών ροών που αναμένονται για το Μουντιάλ 2026, ο Σάλας κάλεσε τους τουρίστες «να διασφαλίσουν ότι είναι πλήρως εμβολιασμένοι και να λάβουν προληπτικά μέτρα κατά της μόλυνσης». Περίπου επτά εκατομμύρια επισκέπτες αναμένονται στις 16 πόλεις της διοργάνωσης, η οποία για πρώτη φορά θα περιλαμβάνει 48 ομάδες και 104 αγώνες, ενώ κάθε πόλη θα φιλοξενήσει «φεστιβάλ φιλάθλων» με χιλιάδες θεατές σε γιγαντοοθόνες.
Ο τρόπος μετάδοσης της ιλαράς εντείνει την ανησυχία: «Η ιλαρά είναι νόσος που μεταδίδεται μέσω του αέρα και εξαπλώνεται πολύ εύκολα. Ο ιός μπορεί ακόμη και να παραμείνει στον αέρα για έως δύο ώρες αφού κάποιος μολυσμένος αποχωρήσει από έναν χώρο», υπενθύμισε ο Σάλας.
Το αμερικανικό υπουργείο Υγείας ανέφερε ότι βρίσκεται σε συντονισμό με ομοσπονδιακούς εταίρους και εργάζεται «σε στενή συνεργασία με τη FIFA και τοπικούς παράγοντες για να εγγυηθεί την υγεία και την ασφάλεια των Αμερικανών και των ξένων επισκεπτών κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου». Σημειώνεται ότι το υπουργείο έχει επικριθεί για τη διαχείριση της επιδημίας, καθώς επικεφαλής του είναι σήμερα προσωπικότητα του αντιεμβολιαστικού κινήματος.
Οι αρχές και οι υγειονομικοί φορείς καλούν για εντατικούς εμβολιασμούς και αυξημένη επαγρύπνηση στις περιοχές με υψηλό ρίσκο, προκειμένου να αποφευχθούν μαζικές εκδηλώσεις νόσου κατά την περίοδο των αγώνων και των συνοδευτικών εκδηλώσεων.
