Την πέμπτη ημέρα του πολέμου στο Ιράν, στις 4 Μαρτίου, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λίβιτ, δήλωσε ότι «οι τρομοκράτες στοιχημάτισαν ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα ήταν σαν πολλούς από τους προκατόχους του — απλώς θα μιλούσε και θα αρνούνταν να επιβάλει τις σαφείς κόκκινες γραμμές του. Αλλά αυτό αποδείχθηκε ένα καταστροφικό λάθος κρίσης. Ο πρόεδρος Τραμπ δεν μπλοφάρει».
Σε ανάλυση του CNN επισημαίνεται ότι το μήνυμα αυτό φάνηκε παράδοξο, δεδομένου του ιστορικού του Αμερικανού προέδρου σε κενές απειλές και υπερβάσεις προθεσμιών κατά τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας. Με ανάλυση του CNN
Παρά ταύτα, τις τελευταίες εβδομάδες ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε σειρά προειδοποιήσεων και προθεσμιών απέναντι στο Ιράν — τουλάχιστον σε πέντε ξεχωριστές περιπτώσεις — τις οποίες στη συνέχεια ανέστειλε, χωρίς να υπάρχουν σαφή δημόσια στοιχεία ότι η Τεχεράνη εκπλήρωσε τις απαιτήσεις του.
Μια από τις πρώτες και πιο χαρακτηριστικές απαιτήσεις του Αμερικανού προέδρου ήταν ότι το Ιράν πρέπει να «ανοίξει πλήρως, χωρίς απειλές, τα Στενά του Ορμούζ , εντός 48 ωρών». Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αρχίσουν να χτυπούν τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας.
Με περίπου 12 ώρες να απομένουν για την εκπνοή της προθεσμίας αυτής, ο Τραμπ ανακοίνωσε πενθήμερη αναστολή. Αντί για την άμεση επανέναρξη της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, το Ιράν επικαλέστηκε «πολύ καλές και παραγωγικές συζητήσεις» μεταξύ των δύο πλευρών.
Ωστόσο, Ιρανοί αξιωματούχοι αρνήθηκαν ότι υπήρχαν διαπραγματεύσεις εκείνη τη στιγμή, ενώ ο Τραμπ εξακολούθησε να αναβάλλει την ενέργεια της απειλής — αναφέροντας αργότερα ότι η νέα προθεσμία «εξαρτάται από την επιτυχία των συνεχιζόμενων συναντήσεων και συζητήσεων».
Στη συνέχεια ο Τραμπ πρόσθεσε οκτώ ημέρες στην προθεσμία, επικαλούμενος ένα «αίτημα της ιρανικής κυβέρνησης» για περισσότερο χρόνο και συνομιλίες που «πηγαίνουν πολύ καλά». Εντούτοις κορυφαίος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι υπήρξε μόνο μια ανταλλαγή μηνυμάτων, όχι ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε επίσης ότι Ιρανοί αξιωματούχοι φοβούνται να εκφράσουν την επιθυμία τους για συμφωνία από φόβο μήπως σκοτωθούν. Σχεδόν ένα μήνα αργότερα, ωστόσο, υπάρχουν ελάχιστα στοιχεία ότι η Τεχεράνη προσέφερε σημαντικές παραχωρήσεις.
Σε επόμενες ανακοινώσεις του, ο Τραμπ έθεσε την προθεσμία της 6ης Απριλίου με όρους που περιλάμβαναν την επίτευξη συμφωνίας και το άμεσο «άνοιγμα για δουλειές» των Στενών του Ορμούζ. Προειδοποίησε ότι, σε διαφορετική περίπτωση, «θα ανατίναζε όλους τους ηλεκτρικούς σταθμούς του Ιράν, τις πετρελαιοπηγές και το νησί Χαργκ και πιθανώς όλες τις μονάδες αφαλάτωσης της χώρας».
Αργότερα ο Τραμπ ανέφερε ότι θα εξέταζε μια εκεχειρία εάν τα Στενά του Ορμούζ ήταν «ανοιχτά, ελεύθερα και καθαρά». Παρά το ότι το Ιράν δεν έκλεισε μια συμφωνία ούτε άνοιξε πλήρως το Στενό, ο Αμερικανός πρόεδρος έδωσε άλλη μια ευκαιρία, απειλώντας ταυτόχρονα ότι αν οι Ιρανοί δεν ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις, «δεν θα έχουν γέφυρες, ούτε σταθμούς παραγωγής ενέργειας» — αναφέροντας και το Πάσχα ως αιτία για την προσωρινή αναβολή.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε τελικά κατάπαυση του πυρός δύο εβδομάδων. Και πάλι δεν υπήρχε δήλωση ότι το Ιράν είχε εκπληρώσει τις απαιτήσεις για συμφωνία ή για άνοιγμα των Στενών· ο Λευκός Οίκος επικαλέστηκε πρόοδο στις διαπραγματεύσεις και μια προσωρινή συμφωνία.
Όμως βασικά στοιχεία της συμφωνίας αμφισβητήθηκαν γρήγορα — μεταξύ αυτών αν το Ισραήλ συμφωνούσε να σταματήσει τις επιθέσεις στη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, ποια ήταν η πρόταση 10 σημείων που αποτελούσε τη βάση των συνομιλιών και αν το Ιράν θα διατηρήσει τον έλεγχο του Ορμούζ.
Η Ουάσινγκτον είχε ξεκαθαρίσει ότι η κατάπαυση του πυρός «υπόκειται στη συμφωνία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν για το πλήρες, άμεσο και ασφαλές άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ». Αυτό, όμως, δεν συνέβη ποτέ, και παρ’ όλα αυτά ο Τραμπ συνέχισε την κατάπαυση του πυρός.
Σε επόμενο βήμα, ο πρόεδρος ανακοίνωσε ότι θα έδινε στο Ιράν μια απροσδιόριστη παράταση για να υποβάλει μια πρόταση για ειρήνη — επικαλούμενος ότι «η κυβέρνηση του Ιράν είναι σοβαρά διαλυμένη». Λίγο αργότερα, ωστόσο, υπονόμευσε την ίδια του τη συλλογιστική λέγοντας ότι αυτή η κατάρρευση «δεν ήταν κάτι που συνέβη απροσδόκητα».
Χθες, Τετάρτη (22/4), ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι δεν έχει θέσει κάποια «οριστική προθεσμία». Σε τηλεοπτική συνέντευξη ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι «δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα» για τον τερματισμό του πολέμου και πρόσθεσε ότι η εκεχειρία θα παραταθεί όχι μόνο μέχρι να υποβληθεί μια ιρανική πρόταση, αλλά και μέχρι «να ολοκληρωθούν οι συζητήσεις, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο».
Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η παράταση της εκεχειρίας μειώνει τον άμεσο κίνδυνο περαιτέρω εξάπλωσης της σύρραξης στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, για την εικόνα του ίδιου του Τραμπ δημιουργείται η εντύπωση ότι τελικώς δεν επιθυμεί να υλοποιήσει τις επαναλαμβανόμενες απειλές του — παρά το γεγονός ότι ο ίδιος στο παρελθόν κατήγγειλε ως λάθος την άρνηση του Μπαράκ Ομπάμα να εφαρμόσει «κόκκινη γραμμή» κατά της Συρίας και επέκρινε την Χίλαρι Κλίντον γι’ αυτή την πολιτική.
