Σήμερα, το Υπουργείο Δικαιοσύνης ολοκληρώνει τη δημόσια διαβούλευση για το νέο κληρονομικό δίκαιο, προκειμένου να προωθήσει τη μεγάλη μεταρρύθμιση που αναμένεται να ανατρέψει τα δεδομένα σχετικά με τις περιουσίες και τις διαθήκες στην Ελλάδα. Το ρεπορτάζ της Μίνας Μουστάκα εξηγεί τις σημαντικές αλλαγές που αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026, με την έναρξη του νέου δικαστικού έτους.
1. ΔΙΑΘΗΚΕΣ: Διατηρούνται οι ιδιόγραφες διαθήκες, οι οποίες θα υπόκεινται σε διαδικασίες ελέγχου γνησιότητας, ώστε να προλαμβάνονται φαινόμενα πλαστογραφίας που ταλαιπωρούν τους κληρονόμους. Η υποχρέωση για την προσκόμιση μαρτύρων και πραγματογνωμόνων θα ισχύει, όταν οι διαθήκες αυτές κατατίθενται στον συμβολαιογράφο από συγγενείς που δεν είναι οι άμεσοι κληρονόμοι.
2. Η ΕΞ ΑΔΙΑΘΕΤΟΥ ΔΙΑΔΟΧΗ: Ο επιζών σύζυγος θα κληρονομεί αύξηση του ποσοστού του από το 25% στο 33%, εφόσον υπάρχει μόνο ένα παιδί.
3. Η ΝΕΑ ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΗΣ ΜΟΙΡΑΣ: Η νόμιμη μοίρα θα μετατραπεί από εμπράγματο δικαίωμα σε χρηματική αξίωση, διευκολύνοντας τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων. Το νέο πλαίσιο θα συνεισφέρει στην αποφυγή καθυστερήσεων και συγκρούσεων στη διαχείριση των κληρονομιών, προστατεύοντας παράλληλα τα δικαιώματα των δικαιούχων.
4. Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ: Οι κληρονομικές συμβάσεις θα επιτρέπουν την έγκαιρη οργάνωση των κληρονομικών σχέσεων, αποφεύγοντας οικογενειακές προστριβές και δικαστικές διαδικασίες. Η νέα ρύθμιση περιλαμβάνει δύο τύπους συμβάσεων, οι οποίες θα διευκολύνουν τη μετάβαση των περιουσιών.
5. ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΣΥΓΚΛΗΡΟΝΟΜΩΝ: Το νέο νομοσχέδιο προσφέρει τη δυνατότητα στους συγκληρονόμους να ζητούν εξαγορά των αντικειμένων της κληρονομίας από άλλους συγκληρονόμους, διευκολύνοντας έτσι την αξιοποίηση της κληρονομιάς και αποφεύγοντας πλειστηριασμούς.
6. Ο ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΥΜΕΝΟΥ: Ο διαχωρισμός αυτός θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην οικονομία, καθώς τα χρέη θα καλύπτονται αποκλειστικά από την κληρονομία, χωρίς να επιβαρύνουν την ατομική περιουσία του κληρονόμου.
7. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΝΕΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ: Οι νέες διατάξεις θα προστατεύουν και τις σχέσεις εκτός του παραδοσιακού γάμου, αναγνωρίζοντας τα δικαιώματα των συντρόφων σε ελεύθερη συμβίωση.
8. ΔΙΑΘΗΚΕΣ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΗΡΩΝ: Η δυνατότητα σύνταξης διαθήκης επεκτείνεται σε άτομα που έχουν συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας τους, βελτιώνοντας τη διαδικασία και για τα άτομα με αναπηρία.
9. ΔΙΑΘΗΚΕΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΣΕ ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ: Απαγορεύεται η σύνταξη διαθήκης από άτομα που βρίσκονται σε ιδρύματα περίθαλψης, προκειμένου να προστατευθούν από ενδεχόμενες καταχρήσεις.
10. ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΞΙΟΤΗΤΑ: Εισάγεται ο θεσμός της αυτοδίκαιης κληρονομικής ανικανότητας για περιπτώσεις ποινικών καταδικών κατά του κληρονομουμένου.
