Η αναζήτηση μιας θέσης στάθμευσης στα μεγάλα αστικά κέντρα, ιδιαίτερα στην Αττική, έχει μετατραπεί σε μια καθημερινή δοκιμασία για τους οδηγούς. Σε περιοχές όπως η Κυψέλη, το Παγκράτι και το Ζωγράφου, η ώρα που δαπανιέται για να βρουν μια ελεύθερη θέση μπορεί να φτάσει έως και μία ώρα, καθιστώντας την επιστροφή στο σπίτι μια πραγματική μάχη.
Οι διαπληκτισμοί ανάμεσα στους οδηγούς είναι συχνοί λόγω της έλλειψης διαθέσιμων χώρων, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για γκαράζ και ιδιωτικούς χώρους στάθμευσης. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Προκόπη Γιόγιακα, οι αυθαιρεσίες λόγω της απαίτησης στάθμευσης είναι πλέον συνηθισμένες, με αρκετούς να «δεσμεύουν» παράνομα τμήματα του οδοστρώματος.
Η κατάσταση περιπλέκεται, καθώς πολλοί οδηγοί αναρωτιούνται σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους όταν μπαίνουν σε γκαράζ που έχουν μετατραπεί σε αποθήκες. Ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ, Στράτος Παραδιάς, αναλύει κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με το ζήτημα.
Ένα από τα βασικά ερωτήματα είναι: μπορεί ο ιδιοκτήτης ενός γκαράζ να απαγορεύει σε άλλους οδηγούς να παρκάρουν μπροστά του; Η απάντηση είναι θετική, αρκεί ο χώρος να χρησιμοποιείται ως γκαράζ, δηλαδή να υπάρχει γκαραζόπορτα και η δυνατότητα πρόσβασης. Αν δεν χρησιμοποιείται πραγματικά για στάθμευση, η απαγόρευση δεν είναι νόμιμη.
Αν ένα γκαράζ έχει μετατραπεί σε αποθήκη, χωρίς γκαραζόπορτα και αυτοκίνητα να μπαινοβγαίνουν, τότε δεν υφίσταται είσοδος – έξοδος, συνεπώς η στάθμευση άλλων οχημάτων μπροστά του είναι νόμιμη. Ο νόμος δεν αναγνωρίζει «δεσμευμένες θέσεις» στον δρόμο, απλά γιατί κάπου υπήρχε γκαράζ.
Ένας ιδιοκτήτης μπορεί να παρκάρει μπροστά στο γκαράζ του, αλλά όπως κάθε πολίτης, χωρίς το δικαίωμα αποκλειστικής σταθμευσης. Εάν το αυτοκίνητό του παρεμποδίζει τη διέλευση άλλων, τότε μπορεί να θεωρηθεί παραβάτης του ΚΟΚ.
Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας απαγορεύει τη στάθμευση μπροστά σε γκαράζ ή χώρους στάθμευσης, εφόσον εμποδίζεται η πρόσβαση. Το πρόστιμο για κάποια τέτοια παράβαση ανέρχεται σε 80 ευρώ. Η επιβολή προστίμου αφορά αποκλειστικά όποιον εμποδίζει την πρόσβαση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης αποκτά δικαίωμα σε «ιδιωτική θέση».
Οι διαχειριστές πολυκατοικιών μπορεί να επιδιώκουν την επίλυση τέτοιων καταστάσεων με τονίζοντας στους ιδιοκτήτες ότι δεν έχουν αποκλειστικό δικαίωμα στον δρόμο και ότι η χρήση του γκαράζ ως αποθήκης δεν ενισχύει τη θέση τους. Ούτε ο Δήμος παρέχει σήμανση για απαγόρευση στάθμευσης χωρίς την κανονική χρήση του γκαράζ.
Για την έκδοση άδειας απαγόρευσης στάθμευσης, οι τεχνικές υπηρεσίες απαιτούν συγκεκριμένα έγγραφα και τηρώντας μια διαδικασία αυτοψίας. Η δημοτική αρχή εξετάζει την αίτηση και οι πολίτες που επιθυμούν να τοποθετήσουν σήμανση, εφόσον αυτή γίνει αποδεκτή, εκδίδουν σχετική πινακίδα.
Οι προβληματισμοί γύρω από τη στάθμευση σε πολυκατοικίες ή επιχειρήσεις, ειδικά όταν συνυπάρχουν με κατοικίες, καταδεικνύουν την ανάγκη για ξεκάθαρη νομοθεσία. Οι ασάφειες στη νομοθεσία οδηγούν σε εντάσεις και διαμάχες, με πολλά ζητήματα να καταλήγουν στη δικαιοσύνη.
