Η ψηφιοποίηση των διαδικασιών κληρονομίας και οι νέες ρυθμίσεις στο κληρονομικό δίκαιο εισάγουν σημαντικές βελτιώσεις για τους πολίτες, με κύριο στόχο τον σεβασμό στη βούληση του διαθέτη. Η θέσπιση του Γενικού Μητρώου Διαθηκών αποτελεί ένα καθοριστικό βήμα προς την εξυγίανση και τον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών.
Από τις 1 Νοεμβρίου 2025, όλες οι διαθήκες, ανεξαρτήτως τύπου – ιδιόγραφες, μυστικές ή δημόσιες – δημοσιεύονται ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας diathikes.gr. Αυτή η καινοτομία, που διαχείριζεται από τον Συμβολαιογραφικό Σύλλογο Εφετείων Αθηνών – Πειραιώς – Αιγαίου και Δωδεκανήσου, ενδυναμώνει την αποτελεσματικότητα και επιταχύνει τις διαδικασίες, με τη δημοσίευση να ολοκληρώνεται αυθημερόν ή την επόμενη ημέρα από την υποβολή των απαιτούμενων δικαιολογητικών.
Η διαδικασία δημοσίευσης διαθηκών έχει πλέον αναβαθμιστεί, αφού ο χρόνος που παλαιότερα χρειαζόταν για την ολοκλήρωσή της έχει μειωθεί δραστικά. Η ύπαρξη του Γενικού Μητρώου Διαθηκών αποδεικνύει τη δέσμευση της Πολιτείας να εκσυγχρονίσει και να απλοποιήσει τις διαδικασίες του δικαίου, κάτι που προφανώς ανταγωνίζεται τις αναχρονιστικές πρακτικές του παρελθόντος.
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι επιζώντες σύντροφοι, εφόσον πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, αποκτούν ισότιμα δικαιώματα κληρονομιάς με τους επιζώντες συζύγους. Έτσι, γίνεται ειδική αναφορά στην περίπτωση όπου ο σύντροφος αποκτά πλήρες κληρονομικό δικαίωμα εφόσον δεν υπάρχουν άλλοι συγγενείς με δικαίωμα κληρονομιάς, αρκεί το ζευγάρι να έχει διαμείνει μαζί τουλάχιστον τρία χρόνια.
Κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του νέου συστήματος, από τις 1 Νοεμβρίου 2025 έως τις 14 Απριλίου 2026, έχουν ήδη καταχωρηθεί 30.011 αδημοσίευτες διαθήκες, εκ των οποίων 8.426 έχουν ζητηθεί για δημοσίευση, περιλαμβάνοντας ποικιλία τύπων διαθηκών.
Το νέο σύστημα δεν καλύπτει μόνο θανάτους που επήλθαν από την ημερομηνία εφαρμογής του, αλλά και περιπτώσεις διαθέτων που είχαν αποβιώσει νωρίτερα, υπό κάποιες προϋποθέσεις. Η αποδοτική λειτουργία της πλατφόρμας έχει επιφέρει, μεταξύ άλλων, άμεση έκδοση πιστοποιητικών δημοσίευσης, κάτι που παλαιότερα απαιτούσε σημαντικό χρόνο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν μέχρι στιγμής, η διαδικασία έχει γίνει ταχύτερη και απλούστερη, με μέσο χρόνο αναμονής για απαντήσεις να είναι μόλις 10 ημέρες, συμπεριλαμβανομένου και του χρόνου για πιθανές συμπληρώσεις. Η διαφοροποίηση αυτή σηματοδοτεί μια θετική εξέλιξη στη διευκόλυνση των πολιτών και των επαγγελματιών του κλάδου.
