Ο ΔΟΕ προέβλεψε μείωση της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου το 2026
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ) προειδοποίησε ότι η παγκόσμια χρήση πετρελαίου θα συρρικνωθεί το 2026, κάτι που, αν επιβεβαιωθεί, θα σημάνει την πρώτη ετήσια μείωση από το 2020, όταν η πανδημία του Covid-19 είχε πλήξει τις μετακινήσεις.
Στην ανανεωμένη μηνιαία έκθεσή του για τις αγορές πετρελαίου, ο οργανισμός εκτιμά πως η κατανάλωση θα διαμορφωθεί στα “104,26 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα” για το 2026, σε σύγκριση με “104,34 εκατομμυρίων βαρελιών το 2025”.
Η τελευταία φορά που η ζήτηση είχε πέσει ήταν το 2020, όταν τα περιοριστικά μέτρα οδήγησαν σε πτώση “8,97 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως”. Από τότε η αγορά επέστρεψε σε ανάπτυξη, αλλά τώρα οι λόγοι της υποχώρησης είναι διαφορετικοί, καθώς ο ΔΟΕ συνδέει την αναμενόμενη μείωση με ελλείψεις και ανατιμήσεις που προκλήθηκαν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Ο οργανισμός προβλέπει ότι η ζήτηση θα “μειωθεί κατά μέσο όρο 80.000 βαρέλια την ημέρα το 2026”, ενώ στην προηγούμενη έκθεσή του είχε εκτιμηθεί αύξηση “730.000 βαρελιών ημερησίως”. Οι προβλέψεις αναθεωρούνται κάθε μήνα με βάση τις οικονομικές εξελίξεις.
Ο ΔΟΕ εκτιμά επίσης ότι το δεύτερο τρίμηνο του 2026 μπορεί να καταγραφεί πτώση έως “1,5 εκατομμυρίου βαρελιών την ημέρα”, η οποία, σύμφωνα με τον οργανισμό, “θα είναι η πιο απότομη από τότε που η Covid-19 προκάλεσε μείωση στην κατανάλωση καυσίμων”.
Το σοκ στην προσφορά και οι συνέπειες
Η έκθεση επισημαίνει ότι η παγκόσμια παραγωγή έχει ήδη μειωθεί κατά “10,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως”, φθάνοντας τα “97,05 εκατομμύρια” τον Μάρτιο, ως αποτέλεσμα επιθέσεων σε υποδομές στον Κόλπο και προβλημάτων στα Στενά του Ορμούζ.
Όπως σημειώνει ο ΔΟΕ, “Όπου τα αποθέματα πετρελαίου δεν μπόρεσαν να καλύψουν το κενό, η ζήτηση έχει επηρεαστεί”, με παραγωγούς πετροχημικών στην Ασία να περιορίζουν δραστηριότητες λόγω ελλείψεων πρώτων υλών, ακυρώσεων πτήσεων και μέτρων λιτότητας.
Ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ, Φατίχ Μπιρόλ, προειδοποίησε ότι ο Απρίλιος “αναμένεται να είναι ακόμη χειρότερος από τον Μάρτιο” για τον ενεργειακό τομέα, ακόμα και αν ο πόλεμος στο Ιράν λήξει σύντομα. Ο οργανισμός τονίζει ότι η “επανέναρξη των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ” είναι κρίσιμη για την αποκλιμάκωση των πιέσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα και στην παγκόσμια οικονομία.
Αβέβαιες προοπτικές και ωφελημένη η Ρωσία
Η έκθεση χαρακτηρίζει το σενάριο μιας πλήρους επιστροφής στις προπολεμικές ροές ως πιθανό αλλά ενδεχομένως “υπερβολικά αισιόδοξο”, και προειδοποιεί ότι σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης οι αγορές ενέργειας και οι οικονομίες θα υποστούν σημαντικές πιέσεις τους επόμενους μήνες. Όπως αναφέρεται, “Θα χρειαστούν περαιτέρω και σκόπιμες προσπάθειες για τη μείωση της ζήτησης, ώστε να εξισορροπηθεί η αγορά και να αποφευχθεί σοβαρότερη οικονομική ζημία”.
Στην έκθεση επισημαίνεται επίσης ότι η Ρωσία ωφελήθηκε από την ανατροπή στην περιοχή: τα έσοδά της από εξαγωγές αυξήθηκαν από “9,7 δισ. δολάρια” σε “19 δισ. δολάρια” μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαρτίου, κυρίως λόγω υψηλότερων τιμών και αυξημένων παραδόσεων προς αγορές όπως η Ινδία μετά την άρση ορισμένων αμερικανικών κυρώσεων.
