Διαμάχη για το δωρεάν νυστέρι – Αντιπαραθέσεις σχετικά με τη δωρεάν κτηνιατρική προσφορά

Share

Η διαχείριση των αδέσποτων ζώων στην Ελλάδα συνοδεύεται από μια διαρκή αντιπαράθεση: πότε ο έλεγχος για την ασφάλεια των στειρώσεων είναι αναγκαίος και πότε οι παρεμβάσεις εμποδίζουν εθελοντικές πρωτοβουλίες που προσφέρουν δωρεάν υπηρεσίες; Το ερώτημα επανέρχεται κάθε φορά που προγράμματα με κτηνιάτρους από το εξωτερικό ακυρώνονται ή διακόπτονται έπειτα από καταγγελίες.

Η στείρωση είναι χειρουργική πράξη και απαιτεί επιστημονική επάρκεια, κατάλληλους χώρους, ασφαλή αναισθησία και μετεγχειρητική φροντίδα. Παράλληλα, όμως, το άρθρο 10 του Ν. 4830/2021 επιτρέπει ρητά δωρεάν στειρώσεις αδέσποτων από εθελοντές κτηνιάτρους της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον τηρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η επίκληση της ασφάλειας δεν μπορεί από μόνη της να δημιουργεί τεκμήριο ενοχής για κάθε εθελοντική δράση.

Σου αρέσει να διαβάζεις τον ΑΘΛΟ;Βλέπε συχνότερα τις ειδήσεις μας στις Κορυφαίες Ειδήσεις της Google.

Το ιστορικό των παρεμβάσεων του Πανελλήνιου Κτηνιατρικού Συλλόγου (ΠΚΣ) έχει αρκετούς σταθμούς. Τον Οκτώβριο του 2013, στις Σέρρες, ο Σύλλογος κατήγγειλε πρόγραμμα στο οποίο συμμετείχαν αλλοδαποί κτηνίατροι, ενώ ακολούθησαν εξώδικα και εισαγγελική αναφορά. Ο ΠΚΣ διαμαρτυρήθηκε ρητά επειδή ο δήμος επέλεγε ξένους αντί για Έλληνες κτηνιάτρους.

Σύμφωνα με τον Φιλοζωικό Όμιλο Σερρών, μία αποστολή Ευρωπαίων εθελοντών πραγματοποίησε τότε 531 στειρώσεις μέσα σε μόλις 21 ημέρες, παρά τις παρεμβάσεις του ΠΚΣ. Την επόμενη χρονιά, η Πανελλαδική Φιλοζωική και Περιβαλλοντική Ομοσπονδία κατήγγειλε ότι ο Δήμος Σερρών ακύρωσε προγραμματισμένη ευρωπαϊκή εθελοντική αποστολή, επικαλούμενος συνεργασία με το δίκτυο του ΠΚΣ. Ο δήμος απέρριψε τον ισχυρισμό και στη συνέχεια υλοποίησε πρόγραμμα με Έλληνες εθελοντές.

Ακολούθησαν ανάλογες αντιπαραθέσεις και σε άλλες περιοχές. Το 2016, στον Τύρναβο, υπήρξε νέα εξώδικη παρέμβαση για πρόγραμμα σε συνεργασία με γερμανική φιλοζωική οργάνωση. Το 2017, στα Χανιά, η ματαίωση εθελοντικών στειρώσεων προκάλεσε την αντίδραση και του τοπικού Δικηγορικού Συλλόγου, ο οποίος επισήμανε ότι 1.500 ζώα περίμεναν να στειρωθούν και πως η προσφορά δωρεάν υπηρεσιών και αναλωσίμων θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται με ευγνωμοσύνη.

Η υπόθεση των Χανίων είχε και συνέχεια: σύμφωνα με την Πανελλαδική Φιλοζωική και Περιβαλλοντική Ομοσπονδία, η μήνυση του ΠΚΣ τέθηκε στο αρχείο ως «νόμω αβάσιμη», ενώ τον Φεβρουάριο του 2018 πραγματοποιήθηκε νέα δράση. Την ίδια χρονιά, στη Σητεία, φιλοζωικό σωματείο κατήγγειλε παρέμβαση ιδιωτών κτηνιάτρων σε χώρο στειρώσεων.

Στις 21 Οκτωβρίου 2020, σε χωριό του Δήμου Φαιστού στην Κρήτη, πέντε Γερμανοί εθελοντές —τέσσερις κτηνίατροι και μία συνεργάτιδά τους— συνελήφθησαν ενώ συμμετείχαν σε δωρεάν στειρώσεις ζώων. Η Αστυνομία ανακοίνωσε ότι κατηγορούνταν για λειτουργία κτηνιατρείου χωρίς την προβλεπόμενη άδεια. Η γερμανική οργάνωση που τους υποστήριζε κατήγγειλε τη διακοπή της δράσης και την κράτησή τους επί 28 ώρες.

Το 2021, στη Λάρισα, αστυνομικός έλεγχος μετά από ανώνυμη καταγγελία διέκοψε προσωρινά πρόγραμμα στειρώσεων. Σύμφωνα με τοπικό δημοσίευμα, η δράση ολοκληρώθηκε χωρίς να διαπιστωθούν παρανομίες.

Οι παρεμβάσεις συνεχίστηκαν και τα επόμενα χρόνια. Τον Μάιο του 2024, στο Ίλιον, ο ΠΚΣ ανακοίνωσε ότι έστειλε καταγγελία στον δήμο, στις κτηνιατρικές υπηρεσίες, στην Αστυνομία και στην Εισαγγελία. Ως αποτέλεσμα, ανέφερε την άμεση απόσυρση δημοτικής ανάρτησης για πρόγραμμα εθελοντικών στειρώσεων, ενώ η οργάνωση Vets in Action υποστήριξε ότι η δράση ακυρώθηκε.

Την ίδια χρονιά, στη Μυτιλήνη, ο Σύλλογος παρενέβη για προγραμματισμένες στειρώσεις από Δανούς εθελοντές, υποστηρίζοντας ότι διαθέτει δικό του δίκτυο και πως δεν χρειάζεται να έρθουν αλλοδαποί κτηνίατροι. Στην Αίγινα, οι καταγγελίες αφορούσαν δράση του Zero Stray Pawject, ακόμη και τη λήψη δειγμάτων DNA — μια διαδικασία διαφορετική από τη χειρουργική στείρωση.

Το 2026, οι παρεμβάσεις καταγράφηκαν στο Χαλάνδρι, στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης και στη Ναυπακτία. Για τη συνεργασία του δήμου στον Άγιο Νικόλαο με το Zero Stray Pawject, ο ΠΚΣ ζήτησε έλεγχο, επικαλούμενος, μεταξύ άλλων, «αθέμιτο ανταγωνισμό». Τον Νοέμβριο υπέβαλε και αναφορά στην Εισαγγελία για τις συνθήκες δράσης Γερμανών εθελοντών στη Ναυπακτία.

Την ίδια στιγμή, ο ίδιος ο ΠΚΣ διαθέτει δίκτυο εθελοντών κτηνιάτρων. Τον Οκτώβριο του 2026, το δίκτυο πραγματοποίησε 100 στειρώσεις αδέσποτων γατών στο Άστρος Κυνουρίας. Σύμφωνα με δημοσιοποιημένες ανακοινώσεις του Συλλόγου, είχε πραγματοποιήσει άλλες 100 στειρώσεις στην περιοχή το 2025, περίπου 60 στην Καλαμάτα και 274 στο Ξυλόκαστρο και στο Κιάτο το 2024.

Οι αριθμοί αυτοί δεν αποτελούν πλήρη απολογισμό της δραστηριότητας του δικτύου. Έχουν, ωστόσο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν συγκρίνονται με τις 531 στειρώσεις που, σύμφωνα με τον Φιλοζωικό Όμιλο Σερρών, πραγματοποίησε μέσα σε 21 ημέρες η αποστολή Ευρωπαίων εθελοντών το 2013, αλλά και με τις αντιδράσεις που ακολούθησαν την παρουσία της.

Κανείς δεν αμφισβητεί την προσφορά των κτηνιάτρων που συμμετέχουν αφιλοκερδώς σε τέτοιες δράσεις. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι αποσπασματικές πρωτοβουλίες αρκούν για να αντιμετωπίσουν ένα πρόβλημα εθνικής κλίμακας ή αν κινδυνεύουν να λειτουργήσουν ως επικοινωνιακό άλλοθι, όταν ο ίδιος φορέας που προβάλλει τις δικές του δωρεάν στειρώσεις αντιμετωπίζει αντίστοιχες πρωτοβουλίες άλλων με καταγγελίες, εξώδικα και εισαγγελικές αναφορές.

Η προστασία της δημόσιας υγείας και της ευζωίας των ζώων είναι αναγκαία. Το ίδιο αναγκαίο είναι, όμως, να αποσαφηνιστεί ποιος δικαιούται να πραγματοποιεί δωρεάν στειρώσεις και ποιος αποφασίζει ποιες συνεργασίες είναι θεμιτές. Όσο η διαχείριση των αδέσποτων γίνεται και πεδίο υπεράσπισης επαγγελματικών συμφερόντων, το τίμημα δεν το πληρώνουν όσοι υπογράφουν εξώδικα.

Το πληρώνουν τα ζώα που εξακολουθούν να γεννιούνται, να εγκαταλείπονται και να πεθαίνουν στον δρόμο, την ώρα που η πρόληψη, αντί να αποτελεί αδιαπραγμάτευτη δημόσια υποχρέωση, κινδυνεύει να μετατραπεί σε αντικείμενο συντεχνιακής διαμάχης.

ΟΙ ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ
ΟΙ ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ