Το μήνυμα των Αμερικανών ψηφοφόρων προς την κυβέρνηση Τραμπ ήταν σαφές μετά τις ενδιάμεσες εκλογές: ζητούν περισσότερο σεβασμό και περισσότερη ευπρέπεια. Στο ίδιο κλίμα κινήθηκε, υπό μία έννοια, και η παρατήρηση ενός φρουρού προς τον υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, την Τετάρτη, στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, Πρόεδρος των ΗΠΑ, θα μπορούσε να αντλήσει τα σωστά διδάγματα από την κάλπη και να επιχειρήσει να διασώσει την προεδρία του κάνοντας μετριοπαθείς παραχωρήσεις. Θα μπορούσε να τείνει κλάδο ελαίας προς το Κογκρέσο, το οποίο από τον Ιανουάριο θα περάσει σύσσωμο υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών, να βάλει σταδιακά τέλος στην επιχείρηση «Επική Οργή» κατά της Τεχεράνης και να απομακρύνει τον Χέγκσεθ, που έχει εξελιχθεί σε σύμβολο των πιο αμφιλεγόμενων επιλογών της κυβέρνησής του, από τον πόλεμο στο Ιράν έως τη χρήση στρατιωτικής ισχύος χωρίς επαρκή λογοδοσία. Όπως, όμως, σχολίασε ο Εντουαρντ Λους στους «Financial Times», ο Τραμπ δεν κινείται με αυτόν τον τρόπο.
Αν και τις πρώτες ημέρες μετά τη συντριπτική ήττα των Ρεπουμπλικανών εμφανίστηκε συγκρατημένος και σχεδόν διαλλακτικός, δηλώνοντας ότι θα συνεργαστεί με τους Δημοκρατικούς και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συμφωνίας μαζί τους για το μεταναστευτικό, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ δεν άργησε να επιστρέψει στον γνώριμο εαυτό του. «Υπάρχει κανείς που να πιστεύει πραγματικά ότι αυτές οι “εκλογές” ήταν τίμιες;» διερωτήθηκε τη Δευτέρα.
Είχαν προηγηθεί οι αλλαγές στο επιτελείο του Λευκού Οίκου. Τρεις ημέρες νωρίτερα, ο Τραμπ απομάκρυνε τη Σούζι Γουάιλς από τη θέση της προσωπάρχη και την αντικατέστησε με τον αναπληρωτή προσωπάρχη, Στίβεν Μίλερ. Πρόκειται για τον αρχιτέκτονα της ακροδεξιάς και εθνικιστικής μεταναστευτικής ατζέντας του Τραμπ, αλλά και για τον άνθρωπο που έχει ενθαρρύνει περισσότερο από κάθε άλλον την επιθετική επέκταση των προεδρικών εξουσιών τα τελευταία δύο χρόνια.
Όπως έγραψε στην «Guardian» ο Ντέιβιντ Σμιθ, ο Ντόναλντ Τραμπ έδειξε έτσι το μεσαίο δάχτυλο σε εκατομμύρια Αμερικανούς ψηφοφόρους. Στην ίδια χειρονομία εντάσσονται τόσο η πρόθεσή του –«αστειευόμενος»– να επιλέξει ως νέο εκπρόσωπο Τύπου τον επικεφαλής του Ultimate Fighting Championship, της διοργάνωσης αγώνων μεικτών πολεμικών τεχνών, όσο και τα ανέμελα σχόλιά του για την αίθουσα χορού που κατασκευάζει στον Λευκό Οίκο.
Σύμφωνα με το Axios, στην «τελευταία πράξη της αυτοκρατορικής προεδρίας του» ο Τραμπ σχεδιάζει να κυβερνήσει με ακόμη πιο συγκεντρωτικό και αυταρχικό τρόπο. Το σχέδιό του περιλαμβάνει την ανασυγκρότηση του MAGA, γεγονός που εξηγεί γιατί βρίσκονται ξαφνικά ψηλά στις προτεραιότητές του ο τερματισμός του πολέμου με το Ιράν, ο περιορισμός της βοήθειας προς το Ισραήλ και η προώθηση της ατζέντας MAHA του υπουργού Υγείας.
Παράλληλα, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ προσανατολίζεται σε ακόμη ταχύτερη έκδοση προεδρικών διαταγμάτων, μετά τα 292 που υπέγραψε κατά την ήδη πρωτοφανή τελευταία διετία, σε στοχοποίηση των αντιπάλων του και σε εκκαθάριση όσων θεωρεί συνεργούς του «βαθέος κράτους». Ο Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο δίωξης και φυλάκισης Δημοκρατικών βουλευτών που θα επιχειρήσουν, αξιοποιώντας τον έλεγχο του Κογκρέσου, να διερευνήσουν την κυβέρνησή του και τα πεπραγμένα της. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ανέγερση περισσότερων μνημείων προς τιμήν του, καθώς και αυτή αποτελεί άσκηση ωμής εξουσίας.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα μπορέσουν να κάνουν οι Δημοκρατικοί στο Κογκρέσο, δεδομένης της διαβεβαίωσης του Αμερικανού προέδρου ότι θα γίνει ο «Κύριος Βέτο», αλλά και της ελευθερίας κινήσεων που διατηρεί στην εξωτερική πολιτική. Η απουσία 11 Δημοκρατικών βουλευτών από την ψηφοφορία για την πρόταση παραπομπής του Χέγκσεθ, η οποία κατατέθηκε με πρωτοβουλία Ρεπουμπλικανού αντάρτη και ναυάγησε με διαφορά επτά ψήφων, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και εσωκομματική αναταραχή.
Υπάρχει, ωστόσο, και ένα δεύτερο ερώτημα: ποια θα είναι η αντίσταση στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος; Από τον Ιανουάριο ο Τραμπ θα έχει ακόμη λιγότερους αντιπάλους μεταξύ των Ρεπουμπλικανών βουλευτών που διατήρησαν τις έδρες τους. Τα συμφέροντά του, όμως, ενδέχεται να αποκλίνουν από εκείνα του κόμματος. Ο ίδιος ενδιαφέρεται για τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες, την προστασία της οικογένειάς του και, ενδεχομένως, την ανάδειξη ενός διαδόχου που θα συνεχίσει στην ίδια πολιτική κατεύθυνση. Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, αντίθετα, ενδιαφέρεται για την πολιτική του επιβίωση. Ίσως, λοιπόν –μεγάλο ίσως– καταλήξει στο συμπέρασμα ότι, για να αποφύγει την εξαφάνιση, πρέπει να εγκαταλείψει τον Τραμπ.
