Η Κίνα ενισχύει ακόμη περισσότερο το αποτύπωμά της στο παγκόσμιο εμπόριο, καθώς το εμπορικό της πλεόνασμα ξεπέρασε το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια στο πρώτο δεκάμηνο του 2026. Η επίδοση αυτή καταγράφεται παρά τους δασμούς, τους εμπορικούς περιορισμούς και τις προσπάθειες των δυτικών οικονομιών να περιορίσουν την εξάρτησή τους από το Πεκίνο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της κινεζικής τελωνειακής διοίκησης, το πλεόνασμα για την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου αυξήθηκε σχεδόν κατά 9% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Είναι μόλις η δεύτερη φορά που η Κίνα ξεπερνά το συγκεκριμένο όριο, μετά το ιστορικό ρεκόρ των 1,2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων που κατέγραψε πέρυσι.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η ανισορροπία στις εμπορικές συναλλαγές της Κίνας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το πλεόνασμα απέναντι στα 27 κράτη-μέλη ξεπέρασε τα 310 δισεκατομμύρια δολάρια στο δεκάμηνο, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τρίτο του συνολικού κινεζικού εμπορικού πλεονάσματος.
Μόνο τον Οκτώβριο, οι κινεζικές εξαγωγές προς την ευρωπαϊκή αγορά ήταν υψηλότερες από τις εισαγωγές κατά 33,4 δισεκατομμύρια δολάρια. Την ίδια ώρα, οι πωλήσεις κινεζικών προϊόντων στην ΕΕ αυξήθηκαν περισσότερο από 20% σε ετήσια βάση, εξέλιξη που προκαλεί έντονο προβληματισμό στις Βρυξέλλες.
Η Κίνα δεν περιορίζεται πλέον στα φθηνά καταναλωτικά αγαθά. Έχει αποκτήσει ισχυρή θέση σε κλάδους όπως τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, οι μπαταρίες, τα φωτοβολταϊκά συστήματα, οι βιομηχανικοί αυτοματισμοί και άλλοι τομείς υψηλής τεχνολογίας, αυξάνοντας την πίεση που δέχεται η ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Ανάλογη εικόνα διαμορφώνεται και στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρά τους αμερικανικούς δασμούς και τις περιοριστικές πολιτικές, το κινεζικό εμπορικό πλεόνασμα με τις ΗΠΑ έφτασε τα 266,5 δισεκατομμύρια δολάρια στο πρώτο δεκάμηνο του έτους. Τον Οκτώβριο μειώθηκε ελαφρώς στα 32,71 δισεκατομμύρια, έναντι 34,01 δισεκατομμυρίων τον Σεπτέμβριο.
Ωστόσο, οι απευθείας εμπορικές συναλλαγές δεν αποτυπώνουν ολόκληρη την εικόνα. Όπως αναφέρει η Capital Economics, σημαντικό μέρος των κινεζικών εξαγωγών κατευθύνεται σε οικονομίες της Ασίας και του Ειρηνικού, όπου ενσωματώνεται σε προϊόντα που στη συνέχεια πωλούνται στις ΗΠΑ. Τον Οκτώβριο, οι αγορές αυτές απορρόφησαν το 18,6% των κινεζικών εξαγωγών, ενώ περίπου 10% κατευθύνθηκε απευθείας στην αμερικανική αγορά.
Καθοριστικό ρόλο στη νέα εξαγωγική δυναμική διαδραματίζει και η τεχνητή νοημοσύνη. Οι πωλήσεις προϊόντων υψηλής τεχνολογίας αυξήθηκαν κατά 67% τον Οκτώβριο, ενώ οι εξαγωγές ημιαγωγών και υπολογιστών κατέγραψαν τριψήφιους ρυθμούς ανάπτυξης. Σύμφωνα με ανάλυση της Goldman Sachs, η επέκταση αφορά πλέον ένα ευρύ φάσμα προηγμένων βιομηχανικών προϊόντων, μεταξύ των οποίων και τα βιομηχανικά ρομπότ.
Παρά τις εντυπωσιακές επιδόσεις, η κινεζική οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μια σοβαρή διαρθρωτική αδυναμία: η εσωτερική κατανάλωση παραμένει ανεπαρκής για να απορροφήσει την τεράστια παραγωγική δυναμικότητα της χώρας. Ως αποτέλεσμα, η Κίνα εξαρτάται όλο και περισσότερο από τη ζήτηση του εξωτερικού.
Για την Ευρώπη, η πρόκληση είναι διπλή. Καλείται να προστατεύσει τη βιομηχανική της βάση, χωρίς ταυτόχρονα να διαταράξει εμπορικές σχέσεις από τις οποίες εξαρτώνται επιχειρήσεις και καταναλωτές. Η ενίσχυση της κινεζικής παρουσίας δεν αφορά μόνο το εμπορικό ισοζύγιο, αλλά και τον έλεγχο των τεχνολογιών, των πρώτων υλών και των παραγωγικών αλυσίδων του μέλλοντος.
