Το 16-7 του Αμαρουσίου όταν ξεκουράστηκε ο Βεζένκοφ, οι 20 πόντοι που δημιούργησε και πέτυχε ο Γουόκερ στην τρίτη περίοδο και η αμυντική αντίδραση στο τέλος αποκαλύπτουν τι συνέβη στον Άγιο Θωμά. Γιατί ο Ολυμπιακός δυσκολεύεται πλέον να διαχειριστεί ακόμη και τις αναμετρήσεις του ελληνικού πρωταθλήματος.
Έξι λεπτά και δεκαεπτά δευτερόλεπτα. Τόσο χρειάστηκε να μείνει στον πάγκο ο Σάσα Βεζένκοφ για να μετατραπεί το 25-34 του Ολυμπιακού σε 41-41 και να αποκτήσει το Μαρούσι την πεποίθηση ότι μπορούσε να διεκδικήσει τη νίκη. Σε ολόκληρο αυτό το διάστημα οι Ερυθρόλευκοι πέτυχαν μόλις ένα καλάθι εντός παιδιάς, ένα τρίποντο του Μίλερ-ΜακΙντάιρ, έχασαν πέντε από τα έξι σουτ που επιχείρησαν και υπέπεσαν σε τέσσερα λάθη.
Αυτό το επιμέρους 16-7 υπέρ των γηπεδούχων, από τα μέσα της δεύτερης περιόδου μέχρι την ανάπαυλα, είναι ίσως το πιο αποκαλυπτικό κομμάτι της αναμέτρησης στον Άγιο Θωμά. Όχι επειδή αποδεικνύει ότι ο Ολυμπιακός δεν μπορεί να παίξει χωρίς τον Βεζένκοφ, αλλά επειδή δείχνει πόσο δύσκολα διαχειρίζεται πλέον τα διαστήματα ξεκούρασης των βασικών παικτών του.
Ο Ελληνοβούλγαρος φόργουορντ αγωνίστηκε στα υπόλοιπα 33:43 και η ομάδα του είχε σε αυτά τα λεπτά επιμέρους διαφορά +11. Στο μοναδικό διάστημα της απουσίας του βρέθηκε στο -9. Φυσικά, το +/- μιας πεντάδας δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε ένα πρόσωπο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, η σύμπτωση με την αλλαγή της σύνθεσης και η επιθετική δυσλειτουργία που ακολούθησε προσφέρουν μια πολύ συγκεκριμένη εξήγηση για το πώς χάθηκε ο αρχικός έλεγχος.
Η νίκη με 83-81 ήρθε τελικά χάρη στο καλάθι του Τάισον Γουόρντ στα τελευταία δευτερόλεπτα, σε μια κατάληξη εξαιρετικά ασυνήθιστη για τις εγχώριες υποχρεώσεις του Ολυμπιακού απέναντι σε αντιπάλους πλην Παναθηναϊκού.
Τον Ιανουάριο του 2023 χρειάστηκε το τελευταίο καλάθι του Τόμας Γουόκαπ για να περάσει από το Περιστέρι με 87-86. Δύο μήνες αργότερα, τον Μάρτιο, ένα τρίποντο του Βεζένκοφ στα τελευταία έξι δευτερόλεπτα είχε διαμορφώσει το 80-79 απέναντι στον Κολοσσό στη Ρόδο. Έκτοτε, δεν είχε χρειαστεί αντίστοιχη εκτέλεση για να αποφύγει την ήττα σε παιχνίδι πρωταθλήματος με άλλη ελληνική ομάδα.
Μόνο που η φετινή περίπτωση δεν είναι απλώς μια απρόσμενα ανταγωνιστική αναμέτρηση. Έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαθέσιμες αγωνιστικές δυνάμεις του Ολυμπιακού έχουν περιοριστεί αισθητά, ενώ το πρόγραμμα εξακολουθεί να απαιτεί από τους ίδιους παίκτες να ανταποκρίνονται κάθε δύο ή τρεις ημέρες.
Η δημιουργία του Γουόκερ και οι 24 πόντοι που δεν ήταν το πραγματικό πρόβλημα
Το Μαρούσι δεν έμεινε στο παιχνίδι επειδή κάποιος από τους παίκτες του πραγματοποίησε μια απίθανη εκτελεστική βραδιά. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Τζόρνταν Γουόκερ, ο σημαντικότερος οργανωτής των γηπεδούχων, ολοκλήρωσε τον αγώνα με μόλις 2/12 σουτ. Η δημιουργία του, ωστόσο, αποδείχθηκε πολύ πιο επικίνδυνη από την προσωπική του εκτέλεση. Στην τρίτη περίοδο ο Αμερικανός μοίρασε επτά ασίστ που κατέληξαν σε 17 πόντους των συμπαικτών του. Πρόσθεσε και ο ίδιος ένα τρίποντο, έχοντας έτσι άμεση συμμετοχή σε 20 από τους 24 πόντους του Αμαρουσίου στο συγκεκριμένο δεκάλεπτο.
Η παραγωγή αυτή δεν προήλθε από έναν μόνο συμπαίκτη ή από έναν συγκεκριμένο τρόπο σκοραρίσματος. Ο Γουόκερ δημιούργησε για τον Σαλάς, τον Κόνιαρη, τον Γουέαρ, τον Ντρέσελ και τον Λούντζη, με την ομάδα του Παπαθεοδώρου να εκτελεί 10/17 σουτ στην τρίτη περίοδο, εκ των οποίων 4/9 τρίποντα. Το effective field goal percentage των γηπεδούχων έφτασε στο εντυπωσιακό 70,6%, με εννέα από τα δέκα καλάθια εντός παιδιάς να προέρχονται από τελική πάσα.
Αυτό είναι το διάστημα στο οποίο ο Ολυμπιακός έχασε ουσιαστικά τον έλεγχο του παιχνιδιού. Δεν ήταν κάποια παρατεταμένη επιθετική αφλογιστία όπως απέναντι στον Ερυθρό Αστέρα, αφού πέτυχε 22 πόντους στην τρίτη περίοδο. Ήταν η αδυναμία του να περιορίσει τη συλλογική παραγωγή των γηπεδούχων, οι οποίοι από το 41-41 του ημιχρόνου έφτασαν να προηγούνται με 65-63. Συνολικά, το Μαρούσι ολοκλήρωσε την αναμέτρηση με 25 ασίστ, 21 πόντους στον αιφνιδιασμό και άλλους δώδεκα από δεύτερες ευκαιρίες. Ακόμη και χωρίς μεγάλη ατομική αποτελεσματικότητα του βασικού του χειριστή, κατάφερε να παράγει σκορ από διαφορετικές πηγές.
Για τον Ολυμπιακό, αυτή είναι μια εικόνα που πρέπει να προβληματίσει. Οι αμυντικές επιστροφές, η προστασία της ρακέτας και η διαχείριση των συνεργασιών του αντιπάλου δεν λειτούργησαν με την απαραίτητη συνέπεια. Η καταπόνηση μπορεί να επηρεάζει τα πόδια, τις αντιδράσεις και τη συγκέντρωση, όμως δεν εξηγεί αυτομάτως κάθε χαμένη περιστροφή ή κάθε εύκολο καλάθι.
Η μεγάλη μεταβολή στο αμυντικό ριμπάουντ
Υπάρχει, πάντως, μια σημαντική διαφοροποίηση στην τέταρτη περίοδο που δεν πρέπει να χαθεί πίσω από το δραματικό φινάλε. Στα πρώτα τριάντα λεπτά ο Ολυμπιακός είχε εξασφαλίσει μόλις 13 αμυντικά ριμπάουντ, επιτρέποντας στο Μαρούσι να πάρει δέκα επιθετικά. Με βάση τις καταγεγραμμένες ατομικές διεκδικήσεις, οι Ερυθρόλευκοι είχαν κερδίσει μόλις το 56,5% των διαθέσιμων αμυντικών ριμπάουντ.
Στο τελευταίο δεκάλεπτο, όμως, πήραν οκτώ αμυντικά ριμπάουντ και επέτρεψαν μόνο ένα επιθετικό στους αντιπάλους τους. Το αντίστοιχο ποσοστό ανέβηκε στο 88,9%. Δεν πρόκειται για απόδειξη ότι λύθηκε οριστικά το πρόβλημα των διεκδικήσεων, καθώς μιλάμε για δείγμα μόλις δέκα λεπτών. Είναι όμως μια τεκμηριωμένη αμυντική βελτίωση σε έναν τομέα που είχε κοστίσει σημαντικά κατά την προηγούμενη διάρκεια της αναμέτρησης.
Το Μαρούσι έμεινε στους 16 πόντους στην τέταρτη περίοδο, με 5/14 σουτ και μόλις 1/7 τρίποντα. Η αμυντική συμπεριφορά του Ολυμπιακού ήταν σαφώς αποτελεσματικότερη ως προς το τελικό αποτέλεσμα των κατοχών.
Εδώ χρειάζεται να συνυπολογιστεί και μια σημαντική λεπτομέρεια. Ο Γουόκερ, που είχε δημιουργήσει σχεδόν ολόκληρη την επιθετική παραγωγή της τρίτης περιόδου, έμεινε στον πάγκο για 5 λεπτά και 55 δευτερόλεπτα στο τελευταίο δεκάλεπτο, από το 8:41 μέχρι το 2:46 πριν από τη λήξη.
Επομένως, η πτώση της επιθετικής αποτελεσματικότητας του Αμαρουσίου δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στην αμυντική προσαρμογή του Ολυμπιακού. Συνδυάστηκε με την απουσία του σημαντικότερου δημιουργού των γηπεδούχων για μεγάλο μέρος της περιόδου.
Όταν ο Ολυμπιακός βρέθηκε πίσω με 72-67 στα 6:29 πριν από το τέλος, κατάφερε να ανατρέψει την κατάσταση με επιμέρους 16-9. Το πέτυχε χωρίς να βρει ξαφνικά το περιφερειακό σουτ του. Στην τέταρτη περίοδο είχε μόλις 1/6 τρίποντα, αλλά 7/10 δίποντα, με όλα τα εύστοχα δίποντα να προέρχονται από εκτελέσεις μέσα στη ρακέτα.
Το κάρφωμα του Μιλουτίνοφ, το γκολ-φάουλ του Βεζένκοφ, οι διεισδύσεις του Γουόρντ και το καλάθι του Τζόσεφ στα 27 δευτερόλεπτα συνέθεσαν αυτή την προσπάθεια. Ήταν ο τρόπος με τον οποίο η ομάδα επέστρεψε σε αποτελεσματικότερες εκτελέσεις, παρότι συνέχισε να κάνει λάθη και να δυσκολεύεται στην οργάνωση.
Η πεντάδα Τζόσεφ, Φουρνιέ, Γουόρντ, Βεζένκοφ και Μιλουτίνοφ έμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη στα τελευταία 6:38 και είχε επιμέρους 16-12. Η παρουσία του Μιλουτίνοφ πρόσφερε ξανά έναν καθαρό σέντερ, αλλά και δυνατότητα δημιουργίας μέσα από τη θέση «5», στην οποία ο Σέρβος συνεισέφερε συνολικά με τέσσερις ασίστ.
Η λειψανδρία δεν μετριέται μόνο με τις απουσίες
Για να κατανοήσει κανείς τις δυσκολίες του Ολυμπιακού αυτή την περίοδο, δεν αρκεί να απαριθμήσει όσους βρίσκονται εκτός δράσης. Πρέπει να εξετάσει και τις πραγματικές επιλογές που απομένουν στον προπονητή του, ιδιαίτερα στο ελληνικό πρωτάθλημα.
Ο Μοντέρο παραμένει τραυματίας μετά την επέμβαση στον μηνίσκο, ο Ντόρσεϊ τιμωρημένος, ο Φουρνιέ προσπαθεί να βρει ρυθμό μετά την επιστροφή του, ενώ στον Άγιο Θωμά προστέθηκε και η απουσία του Παπανικολάου λόγω τενοντίτιδας στον καταφυτικό τένοντα του ορθού κοιλιακού. Ο αρχηγός δεν θα είναι διαθέσιμος ούτε για την αναμέτρηση με την Ντουμπάι.
Στην GBL, όμως, υπάρχει και ο περιορισμός των ξένων. Από τους οκτώ δηλωμένους δικαίωμα συμμετοχής έχουν έξι σε κάθε παιχνίδι. Η επιλογή να συμπεριληφθεί ο Τζόσεφ στην οκτάδα αντί του Ταϊρίκ Τζόουνς, αλλά και η μη δήλωση του Κόντσαρ, σημαίνουν ότι δύο παίκτες που μπορούν να βοηθήσουν στην EuroLeague δεν είναι διαθέσιμοι στις εγχώριες διοργανώσεις. Επιπλέον, απέναντι στο Μαρούσι ο Χολ έμεινε εκτός της εξάδας των ξένων με προπονητική επιλογή. Αυτό περιόρισε ακόμη περισσότερο τις λύσεις στη ρακέτα.
Ο Μιλουτίνοφ έπαιξε 26:52, έχοντας οκτώ πόντους με 4/5 σουτ, οκτώ ριμπάουντ, τέσσερις ασίστ και κανένα λάθος. Από τα επτά επιθετικά ριμπάουντ του Ολυμπιακού, τα τέσσερα ήταν δικά του. Ο Εντζάι αγωνίστηκε 15:35, αλλά μάζεψε μόλις δύο ριμπάουντ, ενώ ο Καραγιαννίδης περιορίστηκε σε 3:50.
Δεν είναι δυνατόν να αποδοθούν όλα τα προβλήματα στο ριμπάουντ στην απουσία ενός σέντερ, ιδιαίτερα όταν οι αντίπαλοι, οι συνθέσεις και οι καταστάσεις κάθε αγώνα διαφέρουν. Είναι όμως σαφές ότι ο Μπαρτζώκας έχει λιγότερους τρόπους να μοιράσει το βάρος της θέσης και να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις διαφορετικών σχημάτων.
Η ίδια κατάσταση εμφανίζεται ακόμη πιο έντονα στην περιφέρεια. Ο Μίλερ-ΜακΙντάιρ αγωνίστηκε μόλις 15:06 και ο Τζόσεφ 24:27, με τον δεύτερο να μοιράζει επτά ασίστ αλλά να υποπίπτει και σε τέσσερα λάθη. Ο Φουρνιέ, παρά την εμφανή δυσκολία του στην εκτέλεση, έμεινε στο παρκέ σχεδόν 35 λεπτά.
Ο Γάλλος ολοκλήρωσε τον αγώνα με 20 πόντους, αλλά 4/17 σουτ, εκ των οποίων 3/12 τρίποντα. Οι εννέα εύστοχες βολές σε δέκα προσπάθειες και οι έξι ασίστ δείχνουν ότι εξακολουθεί να βρίσκει τρόπους να προσφέρει. Δεν αναιρούν, ωστόσο, το γεγονός ότι κλήθηκε να αναλάβει μεγάλο δημιουργικό και εκτελεστικό φορτίο ενώ ακόμη προσπαθεί να επανέλθει στην καλύτερη δυνατή κατάσταση.
Ο Μπαρτζώκας παραδέχθηκε μετά το παιχνίδι ότι ανατράπηκε η διαχείριση του χρόνου συμμετοχής που σχεδίαζε για το δεύτερο ημίχρονο. Οι αριθμοί αποκαλύπτουν την έκταση του προβλήματος.
Γουόρντ 34:59, Φουρνιέ 34:51, Βεζένκοφ 33:43.
Τρεις παίκτες κάλυψαν μαζί 103 λεπτά και 33 δευτερόλεπτα από τα συνολικά 200 λεπτά συμμετοχής της ομάδας και πέτυχαν 54 από τους 83 πόντους της, δηλαδή το 65,1%.
Το Μαρούσι πήρε 26 πόντους από τον πάγκο του, ενώ ο Ολυμπιακός μόλις 14. Ο Νετζήπογλου αξιοποίησε τα 10:10 της συμμετοχής του με πέντε πόντους, όμως η χρησιμοποίηση των νεότερων Ερυθρόλευκων παρέμεινε περιορισμένη. Ο Καραγιαννίδης έπαιξε λιγότερα από τέσσερα λεπτά, ο Πλώτας μόλις 27 δευτερόλεπτα και δύο ακόμη παίκτες της δωδεκάδας δεν αγωνίστηκαν καθόλου.
Με αυτές τις συνθήκες, η δυνατότητα ξεκούρασης των βασικών παικτών δεν εξαρτάται μόνο από την πρόθεση του προπονητή, αλλά και από το αν η ομάδα μπορεί να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της όταν εκείνοι βρίσκονται στον πάγκο.
Τα 29 ίδια καλάθια και η πραγματική εικόνα του 83-81
Το τελικό αποτέλεσμα προσφέρει μια σπάνια στατιστική σύμπτωση. Ολυμπιακός και Μαρούσι πέτυχαν ακριβώς 18 δίποντα και 11 τρίποντα, ενώ είχαν από 15 λάθη. Οι Πειραιώτες εκτέλεσαν μάλιστα λιγότερες βολές, 16 έναντι 19, αλλά ευστόχησαν σε περισσότερες, 14 έναντι 12. Αυτή ήταν η μοναδική αριθμητική διαφορά που προέκυψε στους τρόπους σκοραρίσματος των δύο ομάδων.
Το effective field goal percentage ήταν επίσης σχεδόν πανομοιότυπο: 57,5% για τον Ολυμπιακό και 56,6% για το Μαρούσι. Η ομάδα του Μπαρτζώκα δεν κατάφερε να δημιουργήσει μεγαλύτερο αριθμό εκτελέσεων ούτε να αποκτήσει σημαντικό πλεονέκτημα στην αποτελεσματικότητά τους. Είχε λιγότερα επιθετικά ριμπάουντ, λιγότερες ασίστ και μικρότερη παραγωγή από τον πάγκο, στοιχεία που εξηγούν γιατί το παιχνίδι παρέμεινε ανοιχτό παρά την αρχική διαφορά των δέκα πόντων.
Κι όμως, όταν έπρεπε να κριθεί η αναμέτρηση, ο Ολυμπιακός βρήκε αποτελεσματικές εκτελέσεις κοντά στο καλάθι και περιόρισε σημαντικά τις δεύτερες ευκαιρίες του αντιπάλου. Η τελική του αντίδραση δεν ήταν μόνο μια προσωπική ενέργεια του Γουόρντ. Είχε προηγηθεί βελτίωση σε συγκεκριμένες αγωνιστικές λειτουργίες που του επέτρεψε να φτάσει στην τελευταία κατοχή με δυνατότητα νίκης.
Η δύσκολη συγκυρία, πάντως, παραμένει. Την Παρασκευή, απέναντι στον Ερυθρό Αστέρα, ο Ολυμπιακός είχε μείνει στους 57 πόντους, με μεγάλο αριθμό χαμένων εκτελέσεων και περιορισμένη αξιοποίηση των επιθετικών του επιλογών. Οι συνθήκες και τα προβλήματα εκείνου του αγώνα αναλύθηκαν στο προηγούμενο THE SPECIALIST, «Ο Ολυμπιακός έπεσε στην παγίδα των Σέρβων και πλέον ξέρει τι δεν πρέπει να ξανακάνει».
Δύο ημέρες αργότερα, απέναντι σε αντίπαλο πολύ διαφορετικής δυναμικότητας, παρήγαγε σαφώς περισσότερους πόντους, αλλά δεν κατάφερε να διατηρήσει την αμυντική σταθερότητα που θα του επέτρεπε να νικήσει με άνεση.
Αυτή είναι η πραγματική δυσκολία που αντιμετωπίζει ο Μπαρτζώκας. Ο περιορισμός των διαθέσιμων παικτών δεν επηρεάζει μόνο την ποιότητα των εναλλακτικών λύσεων. Περιορίζει τη δυνατότητα της ομάδας να διατηρεί την ίδια λειτουργία όταν αλλάζουν τα πρόσωπα, να προστατεύει τις δυνάμεις των βασικών της και να διαχειρίζεται χωρίς μεγάλη φθορά τις διαδοχικές αγωνιστικές υποχρεώσεις.
Το καλάθι του Γουόρντ έδωσε στον Ολυμπιακό μια σημαντική νίκη. Εκείνο όμως που χρειάζεται να απασχολήσει περισσότερο την τεχνική ηγεσία είναι το πώς θα αποφύγει την επανάληψη του εξάλεπτου της δεύτερης περιόδου, όταν εννέα πόντοι προβαδίσματος χάθηκαν σχεδόν χωρίς να υπάρξει επιθετική αντίδραση.
Γιατί δεν είναι δυνατόν να απαιτείται από τον Βεζένκοφ να αγωνίζεται σχεδόν αδιάκοπα, ούτε από τον Φουρνιέ να αναλαμβάνει διαρκώς εκτελέσεις ενώ ακόμη αναζητεί τον ρυθμό του. Και όσο οι απουσίες διατηρούν τον Ολυμπιακό σε αυτή τη συνθήκη, η αποτελεσματικότητα με την οποία θα αξιοποιεί τα διαθέσιμα λεπτά ξεκούρασης ίσως αποδειχθεί εξίσου σημαντική με τις επιδόσεις των βασικών του παικτών.
Αυτή τη στιγμή ο χρόνος δεν είναι σύμμαχος των πρωταθλητών Ευρώπης αφού κάθε μέρα καλούνται να επιβιώσουν δίχως περαιτέρω απώλειες: πρώτα βιολογικά και μετά αγωνιστικά. Το πόσο βαθιά θα είναι τα σημάδια που θα αφήσει το τρέχον χρονικό διάστημα στο σώμα τους, θα αξιολογηθεί μόλις αρχίσει να μυρίζει ξανά… κανονικότητα.
