Το βλέμμα της Κατερίνας στις φωτογραφίες που έδωσε στη δημοσιότητα ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ δεν θυμίζει σε τίποτα εκείνο που είχα γνωρίσει πριν από 38 χρόνια. Τα τρομαγμένα και απελπισμένα μάτια της μικρής αρκούδας είχαν πια γίνει ήρεμα, γεμάτα αυτοπεποίθηση. Ηταν το βλέμμα μιας ευτυχισμένης αρκούδας.
Οταν πριν από λίγες μέρες διάβασα το κείμενο του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ για τον θάνατο της Κατερίνας, κατάλαβα πως επρόκειτο για την παλιά μου γνώριμη. Οι ημερομηνίες, ο τόπος, τα γεγονότα και οι συνθήκες ταίριαζαν απόλυτα.
«Υπάρχουν ζώα που περνούν από την Ιστορία μας και υπάρχουν ζώα που γίνονται κομμάτι της.
Η Κατερίνα ήταν ένα από αυτά. Εφυγε σε ηλικία 39 ετών, έχοντας περάσει σχεδόν τρεις δεκαετίες στον ΑΡΚΤΟΥΡΟ. Ηταν μία από τις πρώτες αρκούδες μας, μία από τις πιο γνώριμες μορφές και μία από τις μεγαλύτερες σε ηλικία αρκούδες που έχουμε γνωρίσει. Οσοι τη γνώρισαν, θυμούνται καλά τον χαρακτήρα της. Δυναμική, ατίθαση, ανεξάρτητη και πάντα αποφασισμένη να κάνει τα πράγματα με τον δικό της τρόπο· ακόμη κι αν αυτό σήμαινε να παίρνει το ξερό ψωμί της, να το πηγαίνει μέχρι το νερό και να το βουτάει πρώτα για να μαλακώσει.
Σχεδόν 30 χρόνια μαζί είναι σχεδόν μια ολόκληρη ζωή. Καλό ταξίδι, Κατερίνα. Θα είσαι πάντα κομμάτι της ιστορίας του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ».
Η ανακοίνωση προκάλεσε συγκίνηση και πολλά μηνύματα προς την οργάνωση: «Ευχαριστώ που της δώσατε την ευκαιρία να ομορφύνει αυτόν τον κόσμο και να ζήσει μια γεμάτη ζωή. Αντίο Κατερίνα, απόψε ένα κεράκι θα ανάψει και για σένα. Μ.Κ.» ή «Καλό ταξίδι στην Κατερίνα! Είμαι σίγουρη ότι μαζί σας έζησε μια όμορφη ζωή και φεύγει ευτυχισμένη! Να ζήσετε, να τη θυμάστε με αγάπη. Β.».
Η Κατερίνα είχε περάσει τα τελευταία σχεδόν 30 χρόνια της ζωής της στο Κέντρο Προστασίας της Αρκούδας του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ. Στα 70 στρέμματα του χώρου μπορούσε να εξερευνά το χώμα, τους βολβούς, τις ρίζες και τα μυρμήγκια, ζώντας όσο πιο κοντά γινόταν, δεδομένων των συνθηκών, στη φυσιολογική ζωή μιας αρκούδας.
Είχε φτιάξει ακόμη και χωμάτινη φωλιά. Κάτι που προκαλούσε εντύπωση, αφού δεν είχε προλάβει να το διδαχθεί από τη μητέρα της. Κοντά στην τεχνητή φωλιά της βρισκόταν η ταΐστρα, όπου απολάμβανε το καθημερινό της γεύμα: κυρίως φρούτα εποχής και μήλα, αλλά και ψωμί, μέλι, καρότα και βελανίδια.
Πολλοί άνθρωποι την είχαν «υιοθετήσει» συμβολικά. Ανάμεσά τους και η Κατερίνα Σακελλαροπούλου, όταν ήταν Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Τα τελευταία δύο με τρία χρόνια είχε γίνει, όπως την αποκάλεσε με τρυφερότητα ο ξεναγός του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ Γιώργος Μοστάκης, «μια γιαγιά αρκούδα», μια «πρεσβυτέρα». Ηταν πλέον υπερήλικη, καθώς οι αρκούδες του είδους της ζουν συνήθως 20-25 χρόνια στον φυσικό τους χώρο. Ολοι τη σέβονταν.
Εφτιαχνε τη γούβα της, ξάπλωνε στις παχιές σκιές και κοιμόταν για πολλές ώρες. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, κάποιοι νεαροί αρκούδοι την πλησίαζαν για να παίξουν μαζί της. Εκείνη σηκωνόταν, τους κυνηγούσε για λίγα μέτρα, ίσα ίσα για να δείξει τη δυσαρέσκειά της, και στη συνέχεια επέστρεφε στη θέση της.
Πριν από τον ΑΡΚΤΟΥΡΟ, η Κατερίνα είχε γνωρίσει τη ζωή στον ζωολογικό κήπο της Φλώρινας. Εκεί είχε κάνει παρέα με τον Μήτσο, μια νεαρή «χορεύτρια αρκούδα» που είχε κατασχεθεί και μεταφερθεί από την Τρίπολη. Οι δύο αρκούδες μεταφέρθηκαν μαζί στα μέσα της δεκαετίας του ’90 στον ΑΡΚΤΟΥΡΟ και έμειναν κοντά μέχρι τον θάνατο του Μήτσου, τον Νοέμβριο του 2017.
Ο Γιώργος Μοστάκης ήταν «παρών» από την αρχή της ιστορίας της. Ως μαθητής, επισκεπτόταν τη μετέπειτα Κατερίνα στον ζωολογικό κήπο της Φλώρινας. «Ηταν πολύ ατίθαση, χτυπούσε στα σύρματα, δεν μπορούσε να αποδεχτεί αυτό που της είχε συμβεί».
Η δική μου γνωριμία μαζί της είχε γίνει πολλά χρόνια νωρίτερα. Οταν τη συνάντησα, δεν την έλεγαν Κατερίνα. Για την ακρίβεια, δεν είχε καν όνομα. Ηταν ένα αρκουδάκι περίπου έξι μηνών, που είχε βρεθεί να περιπλανιέται μόνο του ένα πρωί στην πλατεία Ηρώων της Φλώρινας. Ο αστικός μύθος έλεγε πως έπαιζε με τα παιδιά σαν κουταβάκι.
Εκείνη την εποχή είχε ξεσπάσει μεγάλος ντόρος για την αρκούδα που εμφανίστηκε ξαφνικά μέσα στην πόλη. Ο διευθυντής του περιοδικού όπου εργαζόμουν με έστειλε στη Φλώρινα για επιτόπιο ρεπορτάζ. Μίλησα με κατοίκους, παιδιά, μαθητές, δασκάλους και τις Αρχές του τόπου.
Δεν θυμάμαι πια πολλά από εκείνη την αποστολή, 38 χρόνια μετά. Ελάχιστες εικόνες έχουν μείνει, κυρίως η συνάντησή μας. Τη βρήκα κλεισμένη σε ένα μικρό κλουβί, λίγο πριν μεταφερθεί μαζί με τις άλλες αρκούδες στον ζωολογικό κήπο της Φλώρινας. Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ δεν είχε δημιουργηθεί ακόμη.
Το απελπισμένο βλέμμα της, σαν να προσπαθούσε να καταλάβει τι της είχε συμβεί τόσο ξαφνικά, δεν το ξέχασα ποτέ.
Ισως κάποιοι κυνηγοί να είχαν σκοτώσει τη μητέρα της. Ισως να είχε απομακρυνθεί από εκείνη για οποιονδήποτε άλλο λόγο. Οι φήμες της εποχής, πάντως, επέμεναν στην πρώτη εκδοχή. Σε αυτή την ηλικία, η μικρή αρκούδα δεν μπορούσε να επιβιώσει μόνη της και ήταν εξαιρετικά ευάλωτη χωρίς την προστασία της μητέρας της.
Προσπάθησα να ενώσω εκείνη την πρώτη εικόνα με την τελευταία, αναζητώντας ανθρώπους που γνώρισαν και παρακολούθησαν την πορεία της. Η Κατερίνα, από ένα φοβισμένο αρκουδάκι που βρέθηκε μόνο στην πλατεία Ηρώων, έγινε μια δυναμική και ανεξάρτητη παρουσία του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ. Και τελικά, ένα κομμάτι της ιστορίας του.
