Με δύο έμπειρους κεντρικούς τραπεζίτες, τον Ολλανδό Κλάας Κνοτ και τον Ισπανό Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, ανοίγει επισήμως η κούρσα διαδοχής της Κριστίν Λαγκάρντ στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Οι δύο χώρες τους κατέθεσαν την Παρασκευή τις υποψηφιότητές τους για την κορυφαία οικονομική θέση της Ευρώπης, με τη νέα ηγεσία να αναλαμβάνει από τον προσεχή Φεβρουάριο.
Η διαδικασία περνά πλέον στο Eurogroup, το οποίο θα εξετάσει τους υποψηφίους στην επόμενη συνεδρίασή του, στις 9 Νοεμβρίου. «Στην επόμενη συνεδρίασή του στις 9 Νοεμβρίου, το Eurogroup θα αξιολογήσει αυτές τις υποψηφιότητες», δήλωσε ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης.
Η τελική επιλογή θα γίνει από τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε εβδομάδες διαβουλεύσεων. Ωστόσο, η μάχη για την ηγεσία της Φρανκφούρτης έχει ήδη ξεκινήσει, με τους Κνοτ και ντε Κος να διαθέτουν μακρά και επιτυχημένη παρουσία στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ.
Ο επόμενος πρόεδρος θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα ιδιαίτερα σύνθετο οικονομικό περιβάλλον. Η ΕΚΤ συνεχίζει την προσπάθεια αναχαίτισης του πληθωρισμού μέσω της αύξησης των επιτοκίων, την ώρα που οι ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του χρέους των χωρών της ευρωζώνης ενδέχεται να απαιτήσουν δυναμικές παρεμβάσεις στις αγορές ομολόγων.
Στο ήδη δύσκολο σκηνικό προστίθεται η πολιτική αβεβαιότητα στη Γαλλία. Η γαλλική κυβέρνηση εμφανίζεται απρόθυμη ή αδύναμη να προχωρήσει στα επώδυνα δημοσιονομικά μέτρα που απαιτούνται για τον περιορισμό του ελλείμματος, προκαλώντας φόβους για μετάδοση των αναταράξεων και σε άλλες ευάλωτες αγορές της γηραιάς ηπείρου.
Οι επικείμενες αλλαγές σε κομβικές θέσεις της ΕΚΤ κάνουν το έργο της νέας ηγεσίας ακόμη πιο απαιτητικό. Η Ιζαμπέλ Σνάμπελ, επικεφαλής των λειτουργιών αγοράς, αποχωρεί στις 3 Ιανουαρίου, ενώ ο επικεφαλής οικονομολόγος Φίλιπ Λέιν, ο οποίος σχεδιάζει τις προτάσεις νομισματικής πολιτικής, ολοκληρώνει τη θητεία του στις 31 Μαΐου.
Παρά τις αλλαγές, οι αναλυτές δεν περιμένουν ριζική μεταβολή στην κατεύθυνση της τράπεζας, ανεξάρτητα από το ποιος θα επικρατήσει. Όπως επισημαίνει η Μοντούπε Αντεγκμπέμπο της Jefferies, «σε γενικές γραμμές, ο Κνοτ θεωρείται ελαφρώς πιο “γεράκι” και ο ντε Κος ελαφρώς πιο “περιστέρι”, αν και δεν θα πρέπει να υπερβάλλουμε για τις πολιτικές διαφορές μεταξύ των δύο».
Η ίδια πρόσθεσε πως «η ΕΚΤ παραμένει ένας οργανισμός που βασίζεται στη συναίνεση και ο θεσμός είναι μεγαλύτερος από οποιοδήποτε μεμονωμένο άτομο, επομένως δεν αναμένουμε ότι η αλλαγή προέδρου από μόνη της θα μεταβάλει ουσιαστικά τη γραμμή πλεύσης».
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις αναμένεται να διαδραματίσουν οι παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας για τις υπόλοιπες κορυφαίες θέσεις. Αν η Γαλλία εξασφαλίσει τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου, η προεδρία είναι πιθανότερο να καταλήξει στον Ολλανδό Κλάας Κνοτ, ώστε να διατηρηθεί η ισορροπία ανάμεσα στις πιο συντηρητικές και τις πιο προοδευτικές φωνές της τράπεζας.
Αντίθετα, σε περίπτωση που η Γερμανία αναλάβει τον ρόλο του επικεφαλής οικονομολόγου, ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος θα έχει το προβάδισμα για την προεδρία της ΕΚΤ.
Ένα ακόμη ζήτημα που περιπλέκει την υποψηφιότητα του Κνοτ αφορά την εκπροσώπηση της Ολλανδίας. Η εκλογή του θα ανάγκαζε τον συμπατριώτη του Φρανκ Έλντερσον να αποχωρήσει από το εκτελεστικό συμβούλιο της ΕΚΤ, καθώς η παράδοση υπαγορεύει να μην εκπροσωπείται η ίδια χώρα από δύο μέλη ταυτόχρονα.
Μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγούσε στη διαδοχική αντικατάσταση τεσσάρων από τα έξι μέλη του συμβουλίου. Παράλληλα, όμως, θα άνοιγε τον δρόμο στην Ισπανία να διεκδικήσει τη θέση του Έλντερσον, εφόσον ο ντε Κος χάσει τη μάχη για την προεδρία.
Σημαντικό εμπόδιο στη διαδικασία αποτελεί και η κραυγαλέα έλλειψη γυναικείας εκπροσώπησης στα ανώτατα κλιμάκια της ΕΚΤ. Στο 27μελές Διοικητικό Συμβούλιο συμμετέχουν σήμερα μόλις δύο γυναίκες, η Κριστίν Λαγκάρντ και η Ιζαμπέλ Σνάμπελ, οι οποίες όμως αποχωρούν.
Παρότι πληροφορίες αναφέρουν ότι η Γαλλία εξετάζει το ενδεχόμενο να προτείνει γυναίκα για κάποια από τις κενές θέσεις της ΕΚΤ, καμία άλλη χώρα δεν έχει ανοίξει δημόσια τη σχετική συζήτηση. Η παράμετρος αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αν και δεν διαθέτει δικαίωμα βέτο, έχει καθυστερήσει στο παρελθόν διορισμούς, διαμαρτυρόμενο για την έμφυλη ανισότητα.
