Γαλλία – Σε νέο γύρο κινητοποιήσεων περνά η Γαλλία, με μαθητές και εργαζομένους να κατεβαίνουν στους δρόμους, καταγγέλλοντας την υποβάθμιση της δημόσιας παιδείας και την αδυναμία αντιμετώπισης της ακρίβειας. Σήμερα, Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, τα συνδικάτα έχουν προκηρύξει γενική απεργία, στην οποία αναμένεται να συμμετάσχουν και μαθητές, με τον κίνδυνο παράλυσης της χώρας να είναι ορατός.
Η ένταση έχει ήδη μεταφερθεί στα σχολεία. Στις 1 Νοεμβρίου, 41 λύκεια, περίπου το 1% των 3.700 εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της χώρας, παρέμειναν αποκλεισμένα από μαθητές. Τα στοιχεία έδωσε στη δημοσιότητα το γαλλικό υπουργείο Παιδείας, την ώρα που οι μαθητές υποστηρίζουν πως τα αποκλεισμένα λύκεια ανέρχονται σε 150.
Η κινητοποίηση σημειώθηκε κατά την επιστροφή των μαθητών στα θρανία, μετά τις φθινοπωρινές διακοπές διάρκειας δύο εβδομάδων. Η τελευταία ημέρα μαθημάτων ήταν η 16η Οκτωβρίου, παραμονή μιας μαζικής κινητοποίησης, κατά την οποία εκατοντάδες χιλιάδες μαθητές διαδήλωσαν σε ολόκληρη τη χώρα, ζητώντας αλλαγές και ουσιαστική ενίσχυση του εκπαιδευτικού συστήματος.
Οι διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν ως επί το πλείστον ειρηνικά, ωστόσο συνοδεύτηκαν από βία και λεηλασίες καταστημάτων. Παράλληλα, ανέδειξαν τη βαθιά κοινωνική δυσαρέσκεια απέναντι στον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και την κυβέρνηση Λεκορνύ.
Η κοινωνική αναταραχή δεν περιορίζεται στον χώρο της εκπαίδευσης. Το περασμένο Σάββατο, περίπου 300.000 άνθρωποι συμμετείχαν σε διαδηλώσεις, με βασικό αίτημα την αντιμετώπιση της αύξησης του κόστους ζωής.
Οι εργαζόμενοι που συμμετέχουν στις απεργίες ζητούν ουσιαστικές και όχι συμβολικές αυξήσεις μισθών. Το CGT απαιτεί άμεση αύξηση 10%, ώστε ο κατώτατος μισθός να διαμορφωθεί στα 2.200 ευρώ μεικτά, από τα 1.867 ευρώ που είναι σήμερα. Η CFDT, το μεγαλύτερο συνδικάτο της χώρας, διεκδικεί επίσης αύξηση κατά 100 ευρώ τον μήνα.
«Μια συμβολική αύξηση λίγων ευρώ δεν πρόκειται να εκτονώσει την κατάσταση», υποστηρίζει ο Τομά Βασερόν, γραμματέας του CGT. Αναλυτές προειδοποιούν, πάντως, ότι μεγάλες αυξήσεις ενδέχεται να προκαλέσουν νέα «συμπίεση» των μισθών στα χαμηλότερα μισθολογικά κλιμάκια, όπως είχε συμβεί κατά την περίοδο του πληθωρισμού, το 2022 και το 2023.
Για την αναζήτηση λύσης, ο υπουργός Εργασίας Ζαν-Πιερ Φαραντού συναντήθηκε με συνδικαλιστικές οργανώσεις και εργοδότες. Άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να επισπευσθεί η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού (SMIC) για την 1η Δεκεμβρίου, αντί για την 1η Ιανουαρίου, ενώ δεν απέκλεισε και μια έκτακτη αύξηση. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, πως «δεν έχει ληφθεί ακόμη καμία απόφαση».
Σύμφωνα με τη Monde, η κυβέρνηση περιμένει να μετρήσει τη συμμετοχή στη σημερινή κινητοποίηση, προτού προχωρήσει σε ανακοινώσεις. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να εμφανιστεί διαλλακτική, ενώ τα συνδικάτα θα έχουν τη δυνατότητα να παρουσιάσουν τα μέτρα ως αποτέλεσμα των δικών τους πιέσεων.
Αβέβαιο παραμένει αν η κοινωνική ένταση θα περιοριστεί από τις κινήσεις που αναμένεται να ανακοινώσει η κυβέρνηση την Παρασκευή. Στο τραπέζι βρίσκεται και η αύξηση του κατώτατου μισθού από την 1η Δεκεμβρίου, έναν μήνα νωρίτερα από το συνηθισμένο.
Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιέν Λεκορνύ είχε συναντηθεί με μαθητές στις 26 Οκτωβρίου και είχε ανακοινώσει νέα συνάντηση εντός 15 ημερών, δηλαδή την ερχόμενη εβδομάδα.
Ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Γκεφρέ, ενόψει των νέων κινητοποιήσεων, αναγνώρισε ότι τα αιτήματα των μαθητών είναι σε σημαντικό βαθμό δίκαια. «Από την αρχή, έλεγα πάντα ότι υπάρχει ένας αριθμός δίκαιων αιτημάτων, στα οποία η κυβέρνηση θα δώσει απαντήσεις», τόνισε.
Στα μέτρα που έχει ήδη ανακοινώσει περιλαμβάνονται η σταδιακή αντικατάσταση του συστήματος Parcoursup έως το 2028, η ακύρωση των περικοπών θέσεων εργασίας στη δημόσια εκπαίδευση, η δημιουργία 500 επιπλέον θέσεων και ο καθορισμός ανώτατου ορίου 28 μαθητών ανά τμήμα στη Β΄ Λυκείου.
Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία 15.000 νέων θέσεων στην ανώτατη εκπαίδευση, καθώς και ειδική μέριμνα για τα 200 λύκεια που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες.
Οι μαθητές, ωστόσο, αντιμετωπίζουν με δυσπιστία τις κυβερνητικές υποσχέσεις. Εκτιμούν ότι το όριο των 28 μαθητών ανά τμήμα δύσκολα θα εφαρμοστεί, λόγω ανεπαρκών πόρων, ενώ θεωρούν ανεπαρκή τη χρηματοδότηση για τις σχολικές υποδομές και μικρό τον αριθμό των νέων θέσεων στην ανώτατη εκπαίδευση. Παράλληλα, χαρακτηρίζουν ασαφές το σχέδιο αντικατάστασης του Parcoursup.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η απώλεια διδακτικών ωρών στους μαθητές της τελευταίας τάξης του Λυκείου. Καθώς μειώνεται ο διαθέσιμος χρόνος για τις εξετάσεις του απολυτηρίου (baccalauréat) και τη διαδικασία εισαγωγής μέσω του Parcoursup, αρκετοί αναρωτιούνται αν πρέπει να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις.
Το ζήτημα των βαθμολογιών του πρώτου τριμήνου, το οποίο ολοκληρώνεται πριν από το τέλος Νοεμβρίου και έχει ιδιαίτερη σημασία για τους φακέλους υποψηφιότητας, απασχολεί έντονα τους συλλόγους διδασκόντων. Οι εκπαιδευτικοί προβληματίζονται για τον τρόπο με τον οποίο θα διαχειριστούν την έλλειψη ή ακόμη και την πλήρη απουσία βαθμολογιών, καθώς και τις ανισότητες που μπορεί να δημιουργηθούν μεταξύ των σχολείων.
Το τεταμένο κοινωνικό κλίμα επηρεάζει και την προεκλογική περίοδο, έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές. Η υποψήφια της Ακροδεξιάς, Μαρίν Λεπέν, προηγείται στις δημοσκοπήσεις με 33%, ενώ ακολουθεί ο Ζαν Λυκ Μελανσόν της Ανυπότακτης Γαλλίας με ποσοστό 16,8-18%.
Και οι δύο επιχειρούν να αξιοποιήσουν τις κυβερνητικές αστοχίες και να αναδείξουν το χαοτικό τέλος της δεκαετούς προεδρικής θητείας του Μακρόν. Η ανησυχία για πιθανή κοινωνική έκρηξη είναι τέτοια, ώστε ο υποψήφιος των Σοσιαλιστών, Ραφαέλ Γκλυκσμάν, πρότεινε να αλλάξει η ημερομηνία του δεύτερου γύρου των εκλογών, επικαλούμενος την Πρωτομαγιά και τον φόβο έξαρσης της βίας.
