Η μάχη για μία από τις δύο έδρες του Νιου Χάμσαϊρ στη Γερουσία των ΗΠΑ εξελίσσεται σε πολιτική αναμέτρηση με έντονες γεωπολιτικές προεκτάσεις. Ο Δημοκρατικός βουλευτής Κρις Πάπας θεωρείται, σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, το απόλυτο φαβορί, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία στην Άγκυρα.
Η ενδεχόμενη εκλογή του Ελληνοαμερικανού νομοθέτη, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε ηγετική προσωπικότητα της Hellenic Caucus του Κογκρέσου, απειλεί να αναζωπυρώσει τις πιέσεις προς την Τουρκία μέσα από το αμερικανικό νομοθετικό σώμα.
Η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει τις άριστες σχέσεις του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, προκειμένου να ξεπεράσει τον «σκόπελο» του Κογκρέσου, να αρθούν οι εις βάρος της κυρώσεις της νομοθεσίας CAATSA και να επιστρέψει «από το παράθυρο» στο πρόγραμμα των F-35. Η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα πριν από έξι χρόνια, μετά την αγορά των ρωσικών αμυντικών συστημάτων S-400.
Ο Κρις Πάπας έχει ήδη διαδραματίσει κομβικό ρόλο στις προσπάθειες να περιοριστεί η πρόσβαση της Άγκυρας σε αμερικανικό στρατιωτικό εξοπλισμό. Το 2022 πρωτοστάτησε στην κατάθεση τροπολογίας στο νομοσχέδιο για την Εθνική Άμυνα των ΗΠΑ, με την οποία επιχειρήθηκε να τεθούν αυστηροί όροι στην πώληση νέων μαχητικών F-16 και στην παροχή εξοπλισμού εκσυγχρονισμού στην Τουρκία.
Η τροπολογία προέβλεπε ότι οποιαδήποτε μεταφορά τέτοιου εξοπλισμού θα έπρεπε να συνοδεύεται από πιστοποίηση προς το Κογκρέσο πως εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ. Παράλληλα, θα έπρεπε να έχουν ληφθεί συγκεκριμένα μέτρα ώστε τα αεροσκάφη να μη χρησιμοποιηθούν σε επαναλαμβανόμενες μη εξουσιοδοτημένες υπερπτήσεις πάνω από την Ελλάδα.
Η πρωτοβουλία του Πάπας εντάχθηκε τελικά στο νομοθετικό πλαίσιο του 2023 και αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις του υπέρ των ελληνικών θέσεων στην αμερικανική νομοθετική διαδικασία.
Η αναμέτρησή του με τον Ρεπουμπλικανό Τζον Σουνουνού έχει εξελιχθεί σε μία από τις πιο ακριβές και ανταγωνιστικές μάχες για τη Γερουσία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της πλατφόρμας Bankrolled, έως τις 2 Νοεμβρίου εξωτερικές πολιτικές οργανώσεις είχαν δαπανήσει περίπου 32,6 εκατομμύρια δολάρια για να πλήξουν την υποψηφιότητα του Δημοκρατικού.
Τα χρήματα αυτά δεν καταλήγουν απευθείας στην προεκλογική εκστρατεία του αντιπάλου του, αλλά διοχετεύονται από ανεξάρτητες πολιτικές επιτροπές και οργανώσεις σε διαφημίσεις και άλλες παρεμβάσεις.
Μεταξύ των οργανώσεων που έχουν κινητοποιηθεί εναντίον του Πάπας βρίσκεται η Americans for Prosperity Action, η οποία συνδέεται με το δίκτυο του επιχειρηματία Τσαρλς Κοχ. Η συγκεκριμένη οργάνωση έχει καταγράψει δαπάνες περίπου 1,23 εκατομμυρίων δολαρίων κατά του Δημοκρατικού υποψηφίου, ενώ έχει διαθέσει σχεδόν 2,9 εκατομμύρια δολάρια για την υποστήριξη του Σουνουνού. Σημαντικά ποσά έχουν διαθέσει επίσης οι συντηρητικές πολιτικές επιτροπές Senate Leadership Fund και No Going Back PAC.
Η ανησυχία για την επιρροή της Τουρκίας στην αμερικανική πολιτική δεν είναι καινούργια. Στις ενδιάμεσες εκλογές του 2022, η υποψηφιότητα του «τηλεγιατρού» Μεχμέτ Οζ για τη Γερουσία στην Πενσιλβάνια είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, λόγω της τουρκικής υπηκοότητάς του και των σχέσεών του με την Τουρκία.
Ο Οζ, ο οποίος γεννήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, διατηρούσε τότε διπλή υπηκοότητα, αμερικανική και τουρκική. Είχε υπηρετήσει στον τουρκικό στρατό, ενώ το 2018 είχε ψηφίσει στις τουρκικές προεδρικές εκλογές. Η φωτογραφία από τη συμμετοχή του στην εκλογική διαδικασία δημοσιοποιήθηκε από το τουρκικό προξενείο στη Νέα Υόρκη και αναζωπύρωσε τις συζητήσεις για τους δεσμούς του με την Τουρκία και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ο ίδιος είχε δηλώσει ότι διατηρούσε την τουρκική υπηκοότητα για να μπορεί να φροντίζει την άρρωστη μητέρα του, η οποία ζούσε στην Τουρκία, και είχε δεσμευθεί ότι θα την εγκατέλειπε εφόσον εκλεγόταν στη Γερουσία. Παράλληλα, είχε απορρίψει τις αιτιάσεις περί διπλής πολιτικής πίστης και είχε δηλώσει ότι θα ασκούσε αυστηρή κριτική στον Ερντογάν.
Η υποψηφιότητα του Οζ είχε προκαλέσει αντιδράσεις από οργανώσεις της αρμενικής και της ελληνοαμερικανικής κοινότητας, οι οποίες τον κατηγορούσαν για στενούς δεσμούς με την τουρκική κυβέρνηση και για τη στάση του απέναντι στη Γενοκτονία των Αρμενίων. Η Αρμενική Εθνική Επιτροπή Αμερικής (ANCA), σε συνεργασία με το Hellenic American Leadership Council, είχε οργανώσει εκστρατεία κατά της εκλογής του.
Τελικά, παρά τα εκατομμύρια που δαπανήθηκαν για την εκστρατεία του και παρά την «τυφλή εμπιστοσύνη» του Τραμπ, ο Οζ ηττήθηκε από τον Δημοκρατικό Τζον Φέτερμαν στις εκλογές της 8ης Νοεμβρίου 2022. Αξίζει να σημειωθεί ότι έχασε από έναν αντίπαλο που είχε μείνει νοκ άουτ για εννέα μήνες λόγω σοβαρού προβλήματος υγείας.
Η περίπτωση του Κρις Πάπας παραπέμπει σε προηγούμενες περιόδους κατά τις οποίες Ελληνοαμερικανοί πολιτικοί αξιοποίησαν τη θέση τους στο Κογκρέσο για να ασκήσουν πίεση στην Τουρκία. Ο γερουσιαστής Πολ Σαρμπάνης και, αργότερα, ο Ρόμπερτ Μενέντεζ διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο σε νομοθετικές πρωτοβουλίες που περιόρισαν ή καθυστέρησαν την πρόσβαση της Άγκυρας σε αμερικανικά οπλικά συστήματα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η εκλογή του Πάπας στη Γερουσία θα μπορούσε να επαναφέρει στο προσκήνιο τις πιέσεις προς την Τουρκία και να αναδείξει εκ νέου τον ρόλο της ελληνοαμερικανικής ομογένειας στη διαμόρφωση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Με την προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ να βρίσκεται στα μισά και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να έχει φύγει δύο φορές με άδεια χέρια από την Ουάσιγκτον, η Άγκυρα αντιλαμβάνεται ότι ο χρόνος της εξαντλείται. Μια αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών στο Κογκρέσο και η ανάδειξη των Δημοκρατικών σε πλειοψηφία θα μπορούσαν να αποτελέσουν την «ταφόπλακα» στα σχέδιά της για επανένταξη στο πρόγραμμα των F-35.
