Η ενεργειακή κρίση επιστρέφει με ένταση στην Ευρώπη, καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου και του πετρελαίου καταγράφουν νέα άνοδο, επιβαρύνοντας τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Με φόντο τις ανατιμήσεις στα ορυκτά καύσιμα, οι υπουργοί Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνεδριάζουν σήμερα στο Λουξεμβούργο.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται η ενεργειακή ασφάλεια ενόψει του χειμώνα, οι χρεώσεις των δικτύων, οι ευρωπαϊκοί στόχοι μετά το 2030, αλλά και η ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων για τον περιορισμό του κόστους.
Προσερχόμενος στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, αναφέρθηκε στην ανάγκη αξιοποίησης της ευελιξίας που παρέχει η ρήτρα διαφυγής, ώστε να εφαρμοστούν άμεσα στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στην Ελλάδα, η μέση χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για το διάστημα 1-29 Οκτωβρίου ανέρχεται στα 191,01 ευρώ/MWh, σημειώνοντας αύξηση 22,2% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο, όταν είχε διαμορφωθεί στα 156,31 ευρώ/MWh. Σε σύγκριση με τον Οκτώβριο του 2025, οπότε η τιμή ήταν 112,32 ευρώ/MWh, η άνοδος φτάνει το 70,1%.
Η επιβάρυνση αποτυπώνεται ήδη στους λογαριασμούς και προκαλεί ανησυχία σε περίπου 3 εκατομμύρια καταναλωτές που παραμένουν στα «πράσινα», δηλαδή στα κυμαινόμενα τιμολόγια. Η μέση βασική τιμή προμήθειας είχε αυξηθεί τον Οκτώβριο κατά 12,2%, φτάνοντας κατά μέσο όρο τα 21,88 λεπτά/kWh, ενώ οι νέες χρεώσεις αναμένονται την 1η Νοεμβρίου.
Η ανοδική πορεία έγινε ακόμη πιο έντονη στο δεύτερο μισό του μήνα. Από τα 151,33 ευρώ/MWh του πρώτου δεκαημέρου, η μέση τιμή ανέβηκε στα 194,55 ευρώ στο δεύτερο και έφτασε τα 231,16 ευρώ/MWh το διάστημα 21-29 Οκτωβρίου. Για την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου, η χονδρεμπορική τιμή διαμορφώνεται στα 238,80 ευρώ/MWh.
Η νέα έξαρση του ενεργειακού κόστους φέρνει προ των πυλών αυξήσεις στα «πράσινα» τιμολόγια του Νοεμβρίου. Αντίθετα, όλο και περισσότεροι καταναλωτές στρέφονται στα σταθερά, «μπλε» τιμολόγια, τα οποία σε μεσαίες και υψηλές καταναλώσεις αποδεικνύονται οικονομικότερα από τα κυμαινόμενα.
Οι τιμές των σταθερών προγραμμάτων κυμαίνονται από 11,5 έως 16 λεπτά/kWh, ενώ τα κυμαινόμενα κινούνται από 14,7 έως 34,7 λεπτά/kWh. Η διαφορά γίνεται ιδιαίτερα αισθητή σε καταναλώσεις 300-400 kWh. Για τον Νοέμβριο, οι μεγάλοι καθετοποιημένοι πάροχοι αναμένεται να απορροφήσουν μέρος των αυξήσεων μέσω εμπορικών εκπτώσεων, περιορίζοντας τη μετακύλιση στους καταναλωτές.
Η άνοδος των τιμών σαρώνει το σύνολο της Ευρώπης, με τις ημερήσιες χονδρεμπορικές τιμές να φτάνουν τα 324,58 ευρώ/MWh στην Ουγγαρία, τα 323,76 ευρώ στη Ρουμανία, τα 320,13 ευρώ στη Βουλγαρία, τα 314,85 ευρώ στη Γερμανία, τα 311,53 ευρώ στην Ολλανδία και τα 305,59 ευρώ στην Πολωνία.
Η Ελλάδα κινείται πρόσκαιρα χαμηλότερα από την Κεντρική Ευρώπη στην ημερήσια τιμή, ωστόσο σε επίπεδο μήνα η ελληνική αγορά παραμένει αισθητά ακριβότερη από τη Δυτική Ευρώπη. Η Γερμανία βρίσκεται στα 163,2 ευρώ/MWh, η Γαλλία στα 160,7 ευρώ και η Ισπανία στα 162,5 ευρώ, με τη διαφορά έναντι της Γαλλίας να ξεπερνά τα 30 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Βασικός οδηγός των ανατιμήσεων είναι η εκτίναξη του φυσικού αερίου, ο οποίος άγγιξε τα 100 ευρώ/MWh, καταγράφοντας αύξηση 222% μέσα σε έναν χρόνο. Την ίδια στιγμή, το πετρέλαιο τύπου Brent διαμορφώνεται στα 111 έως 115 δολάρια το βαρέλι, αυξημένο κατά 75% σε ετήσια βάση.
Πιέσεις δημιουργεί και η κατάσταση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων φυσικού αερίου, τα οποία βρίσκονται στο 75% της χωρητικότητάς τους, έναντι 83% την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Με τα δεδομένα αυτά, η κυβέρνηση στην Αθήνα εξετάζει έκτακτα μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Οι επίσημες ανακοινώσεις για το έκτακτο πακέτο παρεμβάσεων αναμένονται στις 31 Οκτωβρίου.
