Χιλιάδες συνταξιούχοι παραμένουν εγκλωβισμένοι σε έναν μαραθώνιο γραφειοκρατίας, περιμένοντας την ολοκλήρωση επανυπολογισμών, δικαστικών διαδικασιών και διορθώσεων που θα μπορούσαν να τους αποφέρουν σημαντικές αυξήσεις και αναδρομικά. Σε αρκετές περιπτώσεις, η αναμονή φτάνει ακόμη και τα τέσσερα χρόνια, με τους αρχικούς δικαιούχους να αποβιώνουν και τους κληρονόμους τους να αναλαμβάνουν τη διεκδίκηση.
Μία από τις μεγαλύτερες εκκρεμότητες αφορά 37.003 συντάξεις ασφαλισμένων που αποχώρησαν από την εργασία μετά τον Μάιο του 2016 και έχουν τουλάχιστον 30 έτη ασφάλισης. Ο e-ΕΦΚΑ προχωρά σταδιακά στον επανυπολογισμό τους, με τους δικαιούχους να μπορούν, ανάλογα με τα έτη ασφάλισης και τις αποδοχές τους, να λάβουν αυξήσεις έως 240 ευρώ τον μήνα και αναδρομικά που φτάνουν μέχρι τα 19.643 ευρώ.
Οι περισσότερες εκκρεμείς υποθέσεις εντοπίζονται στον ΟΑΕΕ-ΤΕΒΕ, στο ΙΚΑ και στο Δημόσιο. Στον ΟΑΕΕ-ΤΕΒΕ εκκρεμεί ο επανυπολογισμός περίπου 12.000 συντάξεων, στο ΙΚΑ περισσότερες από 11.000, ενώ στο Δημόσιο οι περιπτώσεις αγγίζουν τις 9.000. Ακολουθούν το ΕΤΑΑ-ΤΣΑΥ με περίπου 1.500 υποθέσεις και το ΤΑΠ-ΟΤΕ με σχεδόν 700.
Οι συγκεκριμένες υποθέσεις δεν είναι απλές διοικητικές εκκρεμότητες. Σε αρκετές από αυτές εξακολουθούν να υπάρχουν λάθη ή ελλείψεις στα στοιχεία των πρώην ασφαλιστικών ταμείων και στις αρχικές αποφάσεις συνταξιοδότησης. Για τον λόγο αυτό, οι διορθώσεις γίνονται τμηματικά, ενώ το πληροφοριακό σύστημα του e-ΕΦΚΑ «τρέχει» επανυπολογισμούς κάθε μήνα.
Προτεραιότητα δίνεται στις περιπτώσεις από τις οποίες προκύπτουν αυξήσεις. Αν, αντίθετα, ο έλεγχος δείξει πιθανή μείωση της σύνταξης, η υπόθεση επανεξετάζεται πριν οριστικοποιηθεί οποιαδήποτε αλλαγή.
Σημαντική κατηγορία αποτελούν και οι 370.000 συνταξιούχοι που έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη, διεκδικώντας επιστροφή των περικοπών στις επικουρικές συντάξεις και στα δώρα για το 11μηνο από τον Ιούνιο του 2015 έως τον Μάιο του 2016. Η απουσία οριστικής νομοθετικής λύσης έχει οδηγήσει τους δικαιούχους και τους κληρονόμους τους σε μία άνευ προηγουμένου «Οδύσσεια».
Σε πολλές περιπτώσεις οι αρχικοί δικαιούχοι έχουν φύγει από τη ζωή. Έτσι, οι κληρονόμοι καλούνται να συγκεντρώσουν μεγάλο αριθμό δικαιολογητικών, προκειμένου να ολοκληρωθεί η διαδικασία και να καταβληθούν τα ποσά που αντιστοιχούν στους θανόντες συνταξιούχους.
Οι καθυστερήσεις, που φτάνουν έως και τα τέσσερα χρόνια, αποδίδονται στην εκτεταμένη γραφειοκρατία, στον αργό επανυπολογισμό των παλαιών συντάξεων με βάση τον νόμο Βρούτση, αλλά και στον προγραμματισμό των απαιτούμενων πιστώσεων από τον e-ΕΦΚΑ.
Για περίπου 200.000 συνταξιούχους που έχουν καταθέσει αγωγές, οι δικαστικές αποφάσεις παραμένουν σε εκκρεμότητα, καθώς οι υποθέσεις τους δεν έχουν ακόμη εκδικαστεί. Για τη συγκεκριμένη κατηγορία, η καταβολή των αναδρομικών αναμένεται να καθυστερήσει περαιτέρω και το πιθανότερο είναι να ξεκινήσει μέσα στο 2027. Μέχρι σήμερα έχουν λάβει αναδρομικά περίπου 20.000 συνταξιούχοι.
Εκκρεμότητες υπάρχουν και για συνταξιούχους του Δημοσίου που διεκδικούν επιστροφές από την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) για το διάστημα των 23 μηνών, από τον Φεβρουάριο του 2017 έως τον Δεκέμβριο του 2018. Πρόκειται για την περίοδο κατά την οποία η συγκεκριμένη κράτηση κρίθηκε αντισυνταγματική από το Ελεγκτικό Συνέδριο, με την πιλοτική απόφαση 244/2017.
Τα ποσά των επιστροφών ανέρχονται έως και τα 9.568 ευρώ για συνταξιούχους του Δημοσίου που ανήκουν στα ειδικά μισθολόγια. Για συνταξιούχους υπουργείων, ΟΤΑ και δημόσιων οργανισμών, τα διεκδικούμενα ποσά φτάνουν έως τα 8.550 ευρώ.
Αναδρομικά διεκδικούν και συνταξιούχοι χηρείας του Δημοσίου, μετά τους λανθασμένους υπολογισμούς σε συντάξεις που απονεμήθηκαν από τις 13 Μαΐου 2016 έως τον Απρίλιο του 2019. Οι επιστροφές για τη συγκεκριμένη κατηγορία ξεπερνούν σε ορισμένες περιπτώσεις τα 7.500 ευρώ.
Την ίδια ώρα, περισσότεροι από 150.000 παλαιοί συνταξιούχοι βρίσκονται αντιμέτωποι με μία ακόμη μεγάλη εκκρεμότητα. Πρόκειται για ασφαλισμένους που συνταξιοδοτήθηκαν πριν από τις 13 Μαΐου 2016 και είχαν παράλληλη ασφάλιση σε δύο ή περισσότερα ταμεία, καταβάλλοντας για χρόνια διπλές εισφορές.
Ο επιπλέον χρόνος ασφάλισης δεν έχει αποτυπωθεί μέχρι σήμερα στην κύρια σύνταξή τους, με αποτέλεσμα να διεκδικούν αυξήσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν τα 300 ευρώ τον μήνα, καθώς και αναδρομικά άνω των 10.000 ευρώ. Η συγκεκριμένη εκκρεμότητα παραμένει ανοιχτή εδώ και περίπου μία δεκαετία.
Το ζήτημα έχει επανέλθει στο προσκήνιο, με τον e-ΕΦΚΑ να αναμένει οδηγίες από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Θα πρέπει να αποσαφηνιστεί αν η υπόθεση μπορεί να λυθεί μέσω ερμηνευτικής εγκυκλίου ή αν απαιτείται νέα νομοθετική παρέμβαση.
Μέχρι να δοθεί οριστική λύση, οι ενδιαφερόμενοι συνταξιούχοι καλούνται να υποβάλουν αίτηση στον e-ΕΦΚΑ για την αξιοποίηση του παράλληλου χρόνου ασφάλισής τους, ώστε να καταγραφεί επίσημα η διεκδίκησή τους.
