Η Ντολόρες Ουέρτα, η εμβληματική συνδικαλίστρια που αφιέρωσε τη ζωή της στην υπεράσπιση των εργατών γης και των μεταναστών στις Ηνωμένες Πολιτείες, πέθανε σε ηλικία 96 ετών, όπως ανακοίνωσε η οικογένειά της.
«Ξέρουμε ότι πολλοί από εσάς, σ’ όλο τον κόσμο, συμμερίζεστε το πένθος μας και θα σας κρατάμε ενήμερους για τις πρωτοβουλίες που θα αναλάβουμε με στόχο την αναγνώριση και τον εορτασμό της εξαιρετικής ζωής της και της κληρονομιάς της», ανέφεραν οι οικείοι της μέσω του Instagram, χωρίς να κάνουν γνωστή την αιτία του θανάτου της.
Η Ντολόρες Ουέρτα έπασχε από καρκίνο, σύμφωνα με αμερικανικά μέσα ενημέρωσης.
Μεξικανικής καταγωγής Αμερικανίδα, η Ουέρτα αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες μορφές του αγώνα για τα πολιτικά δικαιώματα. Για δεκαετίες στάθηκε στο πλευρό των εργατών γης, πολλοί από τους οποίους ήταν μετανάστες, διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες εργασίας και το δικαίωμα στη συνδικαλιστική οργάνωση.
Το 1962 συνίδρυσε, μαζί με τον Σίζαρ Τσάβες, την οργάνωση που έμελλε να εξελιχθεί στο συνδικάτο United Farm Workers, το αγροτικό συνδικάτο με τη μεγαλύτερη επιρροή στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η ίδια ήταν εκείνη που επινόησε το σύνθημα «Si se puede» στις κινητοποιήσεις των αγροτών στην Καλιφόρνια. Δεκαετίες αργότερα, ο Μπαράκ Ομπάμα το μετέφρασε σε «Yes we can» και το χρησιμοποίησε στην επιτυχημένη εκστρατεία του για την κατάκτηση του Λευκού Οίκου το 2008.
Η Ντολόρες Ουέρτα και ο Σίζαρ Τσάβες είχαν οργανώσει απεργίες, εντυπωσιακές πορείες προς το κοινοβούλιο της Καλιφόρνιας, καθώς και εθνικό μποϊκοτάζ των επιτραπέζιων σταφυλιών. Με αυτόν τον τρόπο διαμαρτύρονταν για τις σκληρές συνθήκες εργασίας των εργατών που συμμετείχαν στον τρύγο, αλλά και για την έκθεσή τους στα φυτοφάρμακα.
Το συνδικάτο συγκλονίστηκε στις αρχές της χρονιάς από καταγγελίες σε βάρος του Τσάβες για βιασμό, οι οποίες ανάγονταν στη δεκαετία του 1970.
Με αφορμή τις καταγγελίες, η Ντολόρες Ουέρτα αποκάλυψε ότι ο Τσάβες είχε βιάσει κι εκείνη. Δεν είχε μιλήσει ποτέ, ακόμη και μετά τον θάνατό του το 1993, καθώς φοβόταν ότι θα κατέστρεφε την κληρονομιά των κοινών συνδικαλιστικών αγώνων τους.
Μητέρα 11 παιδιών από τρεις διαφορετικούς πατέρες, συμμετείχε επίσης στον αγώνα για το δικαίωμα στην άμβλωση, έχοντας στο πλευρό της την Άντζελα Ντέιβις και την Γκλόρια Στάινεμ.
Στη διάρκεια της δράσης της συνελήφθη περισσότερες από είκοσι φορές. Το 1988 ξυλοκοπήθηκε και τραυματίστηκε σοβαρά από την Αστυνομία σε διαδήλωση στο Σαν Φρανσίσκο, ενώ είκοσι χρόνια νωρίτερα είχε βρεθεί στο ίδιο βήμα με τον Ρόμπερτ Κένεντι, λίγα λεπτά πριν από τη δολοφονία του.
Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, έδωσε εντολή οι σημαίες της πολιτείας να κυματίζουν μεσίστιες.
«Η Ντολόρες αντιπροσώπευε ό,τι καλύτερο υπάρχει μέσα μας», τόνισε ο δημοκρατικός κυβερνήτης σε ανακοίνωσή του, η οποία εκδόθηκε στα αγγλικά και στα ισπανικά. «Η Καλιφόρνια -και οι Ηνωμένες Πολιτείες- δεν θα ήταν αυτό που είμαστε σήμερα χωρίς την αποφασιστικότητά της, χωρίς το πάθος της για το δίκαιο και τη δικαιοσύνη και χωρίς τη δέσμευσή της έναντι αυτών, ανδρών και γυναικών, που είναι ξεχασμένοι και παραμερισμένοι».
«Η κληρονομιά της δεν βρίσκεται μόνο σ’ αυτό που κατάφερε, αλλά και στα πρόσωπα που ακολουθούν τα βήματά της (…) και συνεχίζουν να δημιουργούν έναν καλύτερο κόσμο», πρόσθεσε ο Νιούσομ, ο οποίος θεωρείται πιθανός υποψήφιος των δημοκρατικών στις προεδρικές εκλογές του 2028.
Η Νάνσι Πελόζι, πρώην επικεφαλής των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο, υπογράμμισε πως η συνδικαλίστρια «ενέπνευσε γενιές Αμερικανών να πιστεύουν στη δύναμη της συλλογικής δράσης».
Η δράση της δεν σταμάτησε στα χρόνια των μεγάλων κινητοποιήσεων. Ακόμη και σε προχωρημένη ηλικία, η Ντολόρες Ουέρτα παρέμενε ενεργή μέσω του ιδρύματός της στο Μπέικερσφιλντ, στην αγροτική καρδιά της Καλιφόρνιας.
Μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην εξουσία, καλούσε τους ακτιβιστές να προετοιμαστούν για τις ενδιάμεσες εκλογές, που θα πραγματοποιηθούν την ερχόμενη Τρίτη, με στόχο να περάσει το Κογκρέσο στους Δημοκρατικούς.
Η αντιμεταναστευτική πολιτική του Προέδρου των ΗΠΑ ήταν, σύμφωνα με την ίδια, «απολύτως φρικτή», όπως είχε δηλώσει στο Γαλλικό Πρακτορείο τον Ιούλιο του 2025.
Για την Ντολόρες Ουέρτα, οι ρατσιστικές τάσεις που είχε αντιμετωπίσει ως νεαρή συνδικαλίστρια δεν εξαφανίστηκαν ποτέ.
«Πιστεύω ότι αυτή η αρρώστια, που είναι ο ρατσισμός, είναι αυτό που έχει πραγματικά μολύνει το πολιτικό μας σύστημα», έλεγε. «Ο Τραμπ στην πραγματικότητα εκμεταλλεύεται αυτόν τον ρατσισμό όταν συνεχίζει να βάζει σε κέντρα κράτησης μετανάστες, κυρίως έγχρωμους ανθρώπους».
