Η ψήφος και η παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν για τους νέους τους βασικούς τρόπους έκφρασης, σύμφωνα με νέα έρευνα του Ευρωβαρόμετρου για τη σχέση της νεολαίας με τη δημοκρατία στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ίδια ώρα, καταγράφεται αυξημένη συμμετοχή σε οργανώσεις, κοινωνικές πρωτοβουλίες και δράσεις σε άλλα κράτη-μέλη.
Το 33% των νέων ηλικίας 15 έως 30 ετών θεωρεί την ψήφο στις εκλογές τον αποτελεσματικότερο τρόπο για να ακουστεί η φωνή του, ενώ το 32% επιλέγει τη δραστηριοποίηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η δημοκρατική συμμετοχή δεν περιορίζεται πλέον στην εκλογική διαδικασία, αλλά επεκτείνεται στις οργανώσεις, στις κοινωνικές δράσεις και στα ψηφιακά μέσα.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 75% των νέων συμμετείχε τους τελευταίους 12 μήνες σε δραστηριότητες μίας ή περισσότερων οργανώσεων, ποσοστό αυξημένο από το 64% το 2024. Οι περισσότερες από αυτές τις δράσεις διοργανώθηκαν από αθλητικούς συλλόγους, σε ποσοστό 26%, και από λέσχες ή οργανώσεις νέων, σε ποσοστό 20%.
Παράλληλα, το 55% των ερωτηθέντων αναφέρει ότι έλαβε μέρος σε τουλάχιστον μία πρωτοβουλία με στόχο την κοινωνική αλλαγή μέσα στο προηγούμενο έτος. Το αντίστοιχο ποσοστό στην έρευνα του 2024 ήταν 48%, γεγονός που καταδεικνύει τη μεγαλύτερη κινητοποίηση της νέας γενιάς σε δράσεις με κοινωνικό αντίκτυπο.
Έντονη είναι και η παρουσία των νέων σε δραστηριότητες εκτός της χώρας τους. Το 60% δηλώνει ότι έχει συμμετάσχει σε δράσεις σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως σπουδές, πολιτιστικές και αθλητικές ανταλλαγές ή εθελοντισμό. Η επίδοση αυτή είναι αυξημένη κατά 17 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με την αντίστοιχη έρευνα του 2024.
Η αυξημένη συμμετοχή καταγράφεται σε μια κρίσιμη περίοδο για την ευρωπαϊκή πολιτική νεολαίας, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει το επόμενο στάδιό της, ενόψει της νέας στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία μετά το 2027.
Η έρευνα εντάσσεται, επίσης, στην εκστρατεία της Επιτροπής «Protect What Matters – Our Democracy», η οποία ενθαρρύνει τους πολίτες να έχουν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής δημοκρατίας. Την ίδια ώρα, ειδική ομάδα διαβουλεύσεων Ευρωπαίων πολιτών επεξεργάζεται προτάσεις για την ενίσχυση της δημοκρατικής ανθεκτικότητας στην Ευρώπη. Το ένα τρίτο των μελών της ομάδας είναι ηλικίας 16 έως 29 ετών.
Η έρευνα αποτυπώνει και τις προσδοκίες των νέων από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 75% θεωρεί ότι οι δράσεις της ΕΕ επηρεάζουν την καθημερινή του ζωή, ενώ στις βασικές προτεραιότητες για τη γενιά του συγκαταλέγει τη διατήρηση της ειρήνης, την καταπολέμηση της φτώχειας και των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων, καθώς και τη δημιουργία περισσότερων θέσεων εργασίας.
Ειδικότερα, το 33% αναφέρει τη διατήρηση της ειρήνης ως βασική προσδοκία, το 32% ζητά την αντιμετώπιση της φτώχειας και των ανισοτήτων και το 31% θέτει ως προτεραιότητα την αύξηση των ευκαιριών απασχόλησης για τους νέους.
Σε ό,τι αφορά τις πολιτικές που θα πρέπει να εφαρμόσει η ΕΕ, το 40% ζητά να δοθεί έμφαση σε ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα, όπως οι ευκαιρίες εργασίας και το κόστος ζωής. Από 32% συγκεντρώνουν η ενίσχυση της συμμετοχής των νέων και των οργανώσεών τους στη λήψη αποφάσεων, καθώς και η οικονομική στήριξη προγραμμάτων και πρωτοβουλιών για τη νεολαία.
Το 29% θεωρεί, ακόμη, απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι οι νέοι γνωρίζουν τις διαθέσιμες πολιτικές και ευκαιρίες. Τα αποτελέσματα αναμένεται να τροφοδοτήσουν τη συζήτηση για τη στρατηγική της ΕΕ μετά το 2027, παρέχοντας στοιχεία για τις απόψεις της νεολαίας σχετικά με τη δημοκρατική συμμετοχή, την κινητικότητα, τη δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών και τον ρόλο της Ένωσης στο μέλλον της.
Το Ευρωβαρόμετρο για τη νεολαία και τη δημοκρατία πραγματοποιήθηκε από τις 19 Ιουνίου έως την 1η Ιουλίου 2026, σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 26.806 νέων ηλικίας 15 έως 30 ετών και στα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η έρευνα διεξήχθη μέσω διαδικτυακών συνεντεύξεων με τη χρήση υπολογιστή.
