Ισχυρή υπέρβαση των δημοσιονομικών στόχων καταγράφεται στην εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού για το εννεάμηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2026, σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Εθνικής Οικονομικών.
Το πρωτογενές αποτέλεσμα ανήλθε στα 7,554 δισ. ευρώ, έναντι αρχικού στόχου 5,129 δισ. ευρώ, ενώ το γενικό ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού πέρασε σε θετικό έδαφος. Συγκεκριμένα, καταγράφηκε πλεόνασμα 127 εκατ. ευρώ, όταν ο στόχος προέβλεπε έλλειμμα 1,897 δισ. ευρώ.
Η εικόνα αυτή, ωστόσο, χρειάζεται να αξιολογηθεί λαμβάνοντας υπόψη ορισμένους συγκυριακούς παράγοντες και ετεροχρονισμούς πληρωμών. Από την υπέρβαση αφαιρούνται 695 εκατ. ευρώ που αφορούν ετεροχρονισμό πληρωμών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), 385 εκατ. ευρώ για εξοπλιστικά προγράμματα, 905 εκατ. ευρώ από μεταβιβάσεις σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση για το καζίνο στο Ελληνικό.
Με βάση τα παραπάνω, η καθαρή δημοσιονομική υπέρβαση έναντι των στόχων διαμορφώνεται στα 305 εκατ. ευρώ.
Αναλυτές επισημαίνουν, παράλληλα, ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία αφορούν την Κεντρική Διοίκηση και δεν ταυτίζονται με το τελικό αποτέλεσμα σε όρους Γενικής Κυβέρνησης. Στο τελευταίο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα νομικά πρόσωπα, οι ΟΤΑ και οι οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης.
Καθοριστική για τη θετική πορεία των δημόσιων οικονομικών ήταν η εξέλιξη των καθαρών εσόδων. Στο εννεάμηνο ανήλθαν σε 57,811 δισ. ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 2,501 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο της εισηγητικής έκθεσης.
Εάν δεν υπολογιστεί η επίδραση των εισπράξεων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), οι οποίες παρουσιάζουν εσωτερικές χρονικές διαφοροποιήσεις, καθώς μέρος των χρημάτων εισπράχθηκε νωρίτερα, τον Απρίλιο αντί για τον Ιούνιο, η καθαρή αύξηση των εσόδων φτάνει τα 2,876 δισ. ευρώ.
Σημαντικό ρόλο στην άνοδο διαδραμάτισαν τα φορολογικά έσοδα, τα οποία διαμορφώθηκαν συνολικά στα 55,967 δισ. ευρώ. Στο ποσό περιλαμβάνονται ειδικές συναλλαγές, όπως τα 306 εκατ. ευρώ από τον ΦΠΑ της σύμβασης παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, τα οποία καταγράφηκαν στους φόρους και συνοδεύτηκαν από ισόποση επιστροφή, καθώς και τα 135 εκατ. ευρώ από την άδεια του καζίνο στο Ελληνικό.
Χωρίς τις έκτακτες αυτές εγγραφές, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 55,526 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 2,6%, ήτοι 1,426 δισ. ευρώ, έναντι του στόχου.
Ο ΦΠΑ αποτέλεσε τον βασικό μοχλό της υπέρβασης. Εξαιρουμένης της Εγνατίας Οδού, απέφερε 23,062 δισ. ευρώ, καταγράφοντας ενίσχυση κατά 1,093 δισ. ευρώ. Ανοδικά κινήθηκαν και οι φόροι εισοδήματος, οι οποίοι έφτασαν τα 20,171 δισ. ευρώ. Ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων αυξήθηκε κατά 408 εκατ. ευρώ, υπερκαλύπτοντας την υστέρηση των 58 εκατ. ευρώ που εμφάνισε ο φόρος των νομικών προσώπων.
Η θετική τάση συνεχίστηκε και τον Σεπτέμβριο. Τα καθαρά έσοδα ανήλθαν σε 6,460 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τον μηνιαίο στόχο κατά 170 εκατ. ευρώ. Ο ΦΠΑ ενισχύθηκε κατά 188 εκατ. ευρώ, φτάνοντας τα 2,518 δισ. ευρώ, ενώ ο φόρος εισοδήματος παρουσίασε μικρή κάμψη, ύψους 79 εκατ. ευρώ.
Στο μέτωπο των επιστροφών, το Δημόσιο κατέβαλε συνολικά 6,727 δισ. ευρώ κατά το εννεάμηνο, ποσό αυξημένο κατά 520 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο. Η απόκλιση αποδίδεται κυρίως στη λογιστική τακτοποίηση της επιστροφής ΦΠΑ για την Εγνατία Οδό. Τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ανήλθαν σε 3,518 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 278 εκατ. ευρώ.
Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκαν στα 57,683 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 477 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Η συγκεκριμένη αύξηση προήλθε αποκλειστικά από την επιτάχυνση των πληρωμών για τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης. Αντίθετα, οι πληρωμές του Τακτικού Προϋπολογισμού ήταν μειωμένες κατά 1,094 δισ. ευρώ σε σύγκριση με τον στόχο.
Οι επενδυτικές δαπάνες έφτασαν τα 10,395 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 1,571 δισ. ευρώ έναντι του στόχου και κατά 2,209 δισ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει την ταχεία απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων.
Σημαντικά ποσά κατευθύνθηκαν, την ίδια ώρα, στην κοινωνική προστασία και την υγεία. Ο ΕΟΠΥΥ έλαβε επιχορήγηση 1,544 δισ. ευρώ και ο ΟΠΕΚΑ 1,994 δισ. ευρώ, ενώ 917 εκατ. ευρώ διατέθηκαν στην ΕΚΑΠΥ για την προμήθεια φαρμάκων των δημόσιων νοσοκομείων.
Επιπλέον, 1,032 δισ. ευρώ διοχετεύθηκαν απευθείας στα νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, ενώ 327 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκαν στη στήριξη των συγκοινωνιακών φορέων.
Το κοινωνικό σκέλος του προϋπολογισμού συμπληρώνουν τα 131 εκατ. ευρώ που καταβλήθηκαν για το Fuel Pass μέσω της Κοινωνίας της Πληροφορίας, τα 136 εκατ. ευρώ για την επιδότηση του diesel κίνησης και η έκτακτη οικονομική ενίσχυση ύψους 232 εκατ. ευρώ προς τις οικογένειες με παιδιά.
