Σε μια περίοδο με έντονες διακυμάνσεις, η γρίπη παρουσιάζει διαφορετική εικόνα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Στην Ελλάδα η δραστηριότητα εμφανίστηκε περίπου 15 ημέρες νωρίτερα από το συνηθισμένο, ενώ στις ΗΠΑ η αύξηση των κρουσμάτων ξεκίνησε επίσης νωρίς, με τη μετάλλαξη G155E να εξετάζεται από την επιστημονική κοινότητα.
«Οι επόμενες τρεις εβδομάδες θα είναι κρίσιμες», επισημαίνει η καθηγήτρια Θεραπευτικής, Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου. Όπως εξηγεί, το συγκεκριμένο διάστημα θα δείξει αν η πρώιμη δραστηριότητα στην Ελλάδα θα υποχωρήσει ή αν θα ακολουθήσει νέα άνοδος.
Η εικόνα των τελευταίων ημερών, πάντως, δεν είναι ενιαία. Την εβδομάδα 5-11 Οκτωβρίου η θετικότητα στην κοινότητα ξεπέρασε το 10%, ποσοστό που αποτελεί το επιδημικό κατώφλι για την έναρξη της εποχικής δραστηριότητας της γρίπης. Στην αμέσως επόμενη έκθεση, ωστόσο, ο δείκτης υποχώρησε.
Την ίδια ώρα, οι νέες εισαγωγές στα νοσοκομεία αυξήθηκαν από 27 σε 52. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η πτώση ενός επιδημιολογικού δείκτη δεν σημαίνει υποχρεωτικά και αντίστοιχη αποκλιμάκωση σε όλους τους υπόλοιπους.
Σύμφωνα με την κ. Ψαλτοπούλου, οι καιρικές συνθήκες και ο συγχρωτισμός επηρεάζουν τη μετάδοση, ενώ η πορεία της γρίπης δεν μπορεί να προβλεφθεί με ασφάλεια από τα στοιχεία μιας μόνο εβδομάδας. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί ζητούν να μην καθυστερήσει ο αντιγριπικός εμβολιασμός.
Οι πολίτες, όπως τονίζει η ίδια, δεν χρειάζεται να περιμένουν για να εμβολιαστούν έως και τα μέσα Νοεμβρίου, ιδίως όταν ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου. Ο διεθνής στόχος για την αντιγριπική κάλυψη των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω έχει οριστεί τουλάχιστον στο 75%. Ωστόσο, τα τελευταία συγκριτικά στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) για την περίοδο 2024-2025 δείχνουν ότι η κάλυψη των ηλικιωμένων στην ΕΕ/ΕΟΧ έφτασε μόλις το 47%.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πάντως, η δραστηριότητα της γρίπης παραμένει χαμηλή για την εποχή, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα του ECDC. Η Ελλάδα αποτελεί εξαίρεση, καθώς η φετινή περίοδος φαίνεται να έχει ξεκινήσει νωρίτερα, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα για την εξέλιξη του κύματος τις επόμενες εβδομάδες.
Διαφορετικά είναι τα δεδομένα στις ΗΠΑ, όπου η δραστηριότητα του ιού αυξάνεται νωρίτερα από το αναμενόμενο. Τα περισσότερα δείγματα παραμένουν θετικά στον γνώριμο υπότυπο H1N1, όμως η πρώιμη έναρξη του κύματος στη Δυτική Ακτή έχει σημάνει «καμπανάκι» στους επιστήμονες για τη μετάλλαξη G155E.
Η G155E αφορά γενετική αλλαγή στην αιμοσυγκολλητίνη, μια πρωτεΐνη που βρίσκεται στην επιφάνεια του ιού και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην αναγνώρισή του από το ανοσοποιητικό σύστημα. Μέχρι στιγμής, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν ότι η συγκεκριμένη μετάλλαξη προκαλεί βαρύτερη νόσηση.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, ωστόσο, σε έναν κόσμο που έχει μετατραπεί σε «παγκόσμιο χωριό», οι ιοί δεν γνωρίζουν σύνορα. Ως εκ τούτου, ο αντιγριπικός εμβολιασμός παραμένει το βασικό μέτρο προστασίας και είναι προτιμότερο να πραγματοποιείται χωρίς καθυστερήσεις.
Σύμφωνα με το Reuters, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι όσοι έχουν εκτεθεί στο παρελθόν στον H1N1, είτε μέσω νόσησης είτε μέσω εμβολιασμού, ενδέχεται να διατηρούν μόνο μερική προστασία στη νέα αυτή μεταλλαγμένη εκδοχή του ιού.
Ο προβληματισμός αφορά ιδιαίτερα τους νεότερους, καθώς είναι πιθανό να μην έχουν προηγούμενη ανοσιακή εμπειρία απέναντι στον H1N1 με παρόμοια μεταλλαγμένα χαρακτηριστικά. Η δρ Jennifer Duchon, ειδικός στις παιδιατρικές λοιμώξεις στο Mount Sinai Children’s Hospital της Νέας Υόρκης, δήλωσε στο Reuters ότι υπάρχει ανησυχία για το ενδεχόμενο βαρύτερης νόσησης σε αυτή την ομάδα.
