Σε στενή παρακολούθηση έχουν θέσει οι ευρωπαϊκές υγειονομικές αρχές τον ιό Σαμόντα (Shamonda virus – SHAV), μετά την καταγραφή στη Γαλλία της πρώτης γνωστής λοίμωξης ανθρώπου από έναν παθογόνο που μέχρι σήμερα θεωρούνταν ότι προσβάλλει μόνο ζώα.
Το περιστατικό αφορά ασθενή με σοβαρό υποκείμενο νόσημα, ο οποίος λάμβανε ήδη θεραπεία και ήταν περισσότερο ευάλωτος σε λοιμώξεις και επιπλοκές σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νόσων (ECDC).
Ο ασθενής απεβίωσε στις αρχές Οκτωβρίου. Ωστόσο, οι ειδικοί εξακολουθούν να εξετάζουν αν ο ιός προκάλεσε τον θάνατό του ή αν συνέβαλε σε αυτόν.
Οι γαλλικές αρχές εκτιμούν ότι ο άνθρωπος ενδέχεται να τσιμπήθηκε από μολυσμένη σκνίπα στην ανατολική Γαλλία. Μέχρι στιγμής, πάντως, παραμένει άγνωστο πώς ακριβώς εκδηλώθηκε η λοίμωξη στον συγκεκριμένο ασθενή, όπως και ποιο είδος σκνίπας ευθύνεται για τη μετάδοση.
Το ECDC βρίσκεται σε επικοινωνία με τη Γαλλία και τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη, προκειμένου να αξιολογηθούν οι πιθανές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Παράλληλα, συνεργάζεται με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και το αρμόδιο Εργαστήριο Αναφοράς της ΕΕ, ώστε να ενισχυθεί η δυνατότητα ανίχνευσης του ιού και να διαπιστωθεί αν υπάρχουν και άλλα ανθρώπινα κρούσματα.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εμφανίστηκε καθησυχαστικός μετά την ανακοίνωση του περιστατικού. Εκπρόσωπός του ανέφερε στο Reuters ότι «με βάση τις τρέχουσες πληροφορίες πρόκειται για μεμονωμένο κρούσμα σε άνθρωπο και είναι απίθανο να οδηγήσει σε ευρύτερη εξάπλωση αυτή τη στιγμή».
Ο SHAV μεταδίδεται συνήθως στα ζώα μέσω τσιμπήματος από μολυσμένες σκνίπες του γένους Culicoides. Στην Ευρώπη, τα συγκεκριμένα έντομα είναι κατά κανόνα πιο δραστήρια από την άνοιξη έως το φθινόπωρο, με τη δραστηριότητά τους να επηρεάζεται από το είδος, τις καιρικές συνθήκες και την περιοχή. Καθώς οι θερμοκρασίες υποχωρούν, η δράση των περισσότερων σκνιπών μειώνεται.
Η πρώτη ανίχνευση του ιού σε ζώα εκτροφής στην Ευρώπη έγινε το καλοκαίρι, λίγους μήνες πριν από την καταγραφή της ανθρώπινης λοίμωξης. Κλινικά συμπτώματα είχαν αναφερθεί ήδη από τον Ιούνιο, ενώ η ταυτοποίηση του ιού ολοκληρώθηκε στα τέλη Ιουλίου.
Στα ζώα, ο SHAV συνδέεται συνήθως με διάρροια, πυρετό και μειωμένη παραγωγή γάλακτος. Συχνά, μάλιστα, τα κρούσματα εμφανίζονται ταυτόχρονα σε περισσότερα ζώα της ίδιας εκτροφής.
Τους τελευταίους μήνες, ο ιός έχει εντοπιστεί σε ζώα εκτροφής στην Αυστρία, το Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, το Λιχτενστάιν, το Λουξεμβούργο, την Ολλανδία, την Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ελβετία, καθώς και στο νησί της Μάγχης, Τζέρσεϊ.
Ο ιός δεν είναι, πάντως, άγνωστος εκτός Ευρώπης. Είχε εντοπιστεί για πρώτη φορά στα μέσα της δεκαετίας του 1960 στη Νιγηρία και έκτοτε είχαν καταγραφεί περιστατικά κυρίως στην Αφρική, αλλά και στην Ιαπωνία.
Ο Σαμόντα ανήκει στο γένος Orthobunyavirus και προσβάλλει κυρίως βοοειδή. Λοιμώξεις έχουν καταγραφεί επίσης σε πρόβατα, κατσίκες, άλογα και αλπακά.
Στα ζώα, ο ιός έχει συσχετιστεί με συγγενείς δυσπλασίες στα νεογνά και αναπαραγωγικές διαταραχές. Στα άλογα μπορεί να προσβάλει το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα και να προκαλέσει νευρολογικά συμπτώματα.
Ειδική θεραπεία για τη λοίμωξη από τον ιό Σαμόντα δεν υπάρχει σήμερα. Στα μολυσμένα ζώα χορηγείται υποστηρικτική αγωγή, όπως αντιπυρετικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα.
