Παγωμένες θα παραμείνουν και το 2027 οι επικουρικές συντάξεις για περίπου 1,3 εκατ. συνταξιούχους, παρά το γεγονός ότι ο κλάδος της επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ εμφανίζει σημαντικό πλεόνασμα. Την ίδια ώρα, χιλιάδες δικαιούχοι περιμένουν έως και τρία χρόνια για την έκδοση της σύνταξής τους, η οποία σε πολλές περιπτώσεις είναι «κουτσουρεμένη» λόγω του νόμου Κατρούγκαλου.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ, το ΕΤΕΑΕΠ εκτιμάται ότι παρουσίασε το 2025 πλεόνασμα άνω των 188 εκατ. ευρώ, έναντι αρχικής πρόβλεψης για 115 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, οι επικουρικές δεν αναπροσαρμόστηκαν ούτε κατά την τετραετία 2023-2026, διάστημα στο οποίο οι κύριες συντάξεις αυξήθηκαν συνολικά κατά 15,58%.
Η μη χορήγηση αυξήσεων συνδέεται με τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος, που επιβλήθηκε από το 2016 με τον νόμο Κατρούγκαλου. Η συγκεκριμένη ρύθμιση προβλέπει ότι αυξήσεις μπορούν να δοθούν μόνο όταν ο κλάδος της επικουρικής ασφάλισης εμφανίζει πλεόνασμα.
Έτσι, οι συνταξιούχοι δεν έλαβαν ούτε την αύξηση 7,78% του 2023 ούτε το 3% του 2024. Αντίστοιχα, δεν εφαρμόστηκαν στις επικουρικές οι αυξήσεις 2,4% του 2025 και 2,4% του 2026, οι οποίες δόθηκαν στις κύριες συντάξεις.
Οι απώλειες για τους 1,3 εκατ. ασφαλισμένους υπολογίζεται ότι ανέρχονται σε περίπου 740 εκατ. ευρώ την τελευταία τετραετία. Με άλλα λόγια, οι επικουρικές εξακολουθούν να καταβάλλονται με βάση τις εισφορές που εισπράττονται, χωρίς να μετακυλίονται σε αυτές οι αυξήσεις που έχουν δοθεί στις κύριες συντάξεις.
Παράλληλα, ο τρόπος υπολογισμού των επικουρικών έγινε δυσμενέστερος για τους νέους συνταξιούχους από το 2015 και μετά. Από την 1η Ιανουαρίου 2015 εφαρμόζεται διπλός υπολογισμός.
Για τα χρόνια ασφάλισης έως το 2014, η επικουρική προκύπτει με συντελεστή 0,45% ανά έτος και βάση τις συντάξιμες αποδοχές της περιόδου από το 2002 έως το 2014. Για τα έτη από το 2015 και μετά, υπολογίζονται οι εισφορές και η ηλικία συνταξιοδότησης.
Όσο περισσότερες είναι οι εισφορές και όσο αργότερα, με ανώτατο όριο τα 67 έτη, αποχωρεί κάποιος από την εργασία του, τόσο υψηλότερη θα είναι και η επικουρική σύνταξη.
Στο τμήμα της σύνταξης που αφορά τα έτη έως το 2014 επιβάλλεται μείωση από 6% έως 30% όταν ο ασφαλισμένος αποχωρεί με μειωμένη σύνταξη. Για τα έτη από το 2015 και μετά, η ποινή της πρόωρης εξόδου «αντικαταστάθηκε» από συντελεστές μείωσης, οι οποίοι συνδέονται με την ηλικία αποχώρησης.
Η καθυστέρηση στην έκδοση των επικουρικών μπορεί να φτάσει ακόμη και τα τρία χρόνια. Επιπλέον, υπόκεινται σε διπλή φορολόγηση με 10% λόγω της ΕΑΣ (Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων), όταν τα μεικτά ποσά ξεπερνούν τα 300 ευρώ.
Το «στοκ» των εκκρεμών επικουρικών παραμένει υψηλό, παρά τη μείωσή του κατά περίπου 2.500 υποθέσεις μέσα σε έναν χρόνο, καθώς ανέρχεται σήμερα στις 31.500.
Πρόσφατα ψηφίστηκε, χωρίς ακόμη να έχει εφαρμοστεί, ειδική διάταξη που αναθέτει την αποκλειστική αρμοδιότητα για την έκδοση της επικουρικής στο τελευταίο Ταμείο του ασφαλισμένου, ανεξάρτητα από τον χρόνο ασφάλισης που έχει διανυθεί σε άλλα Ταμεία.
Με τη ρύθμιση καταργούνται στην πράξη τα στάδια εσωτερικής αλληλογραφίας για τον προσδιορισμό της αρμοδιότητας. Η αίτηση θα παραμένει στο τελευταίο Ταμείο και θα εξετάζεται από αυτό, ενώ ο συνολικός χρόνος διαδοχικής επικουρικής ασφάλισης θα αντιμετωπίζεται ως ενιαίος εντός του Κλάδου Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ και όχι μόνο για την 15ετία που ισχύει σήμερα.
