Ιστορικό ορόσημο για τη διαχείριση των πυρηνικών αποβλήτων αποτελεί η άδεια λειτουργίας που χορήγησε η φινλανδική κυβέρνηση στην πρώτη εγκατάσταση τελικής αποθήκευσης αναλωμένου πυρηνικού καυσίμου παγκοσμίως.
Η εγκατάσταση, γνωστή ως Onkalo —«σπήλαιο» στα φινλανδικά— κατασκευάζεται εδώ και 22 χρόνια στο Εουραγιόκι της νοτιοδυτικής Φινλανδίας και αναμένεται να ξεκινήσει σύντομα τη λειτουργία της. Ωστόσο, η αρμόδια εταιρία Posiva διευκρίνισε ότι δεν έχει οριστεί ακόμη συγκεκριμένη ημερομηνία.
«Δεν έχει ανακοινωθεί ακριβές χρονοδιάγραμμα επί του παρόντος για την έναρξη της λειτουργίας της», σύμφωνα με την Posiva.
Η υπόγεια εγκατάσταση έχει σκαφτεί σε σταθερή βραχώδη βάση ηλικίας 1,9 δισεκατομμυρίων ετών. Εκεί θα αποθηκεύονται πυρηνικά απόβλητα σε ειδικά διαμορφωμένες κοιλότητες, όπου θα παραμείνουν ραδιενεργά και επικίνδυνα για δεκάδες χιλιάδες χρόνια.
“Είναι μια μεγάλη, ιστορική ημέρα για την Posiva όπως και για τη Φινλανδία”, δήλωσε ο γενικός διευθυντής της εταιρίας, ο Ίλκα Πόικολάιεν, τον οποίο επικαλείται η ανακοίνωση.
Πριν από την έναρξη της τελικής αποθήκευσης, η Posiva θα πρέπει να ολοκληρώσει τη φάση «θέση σε λειτουργία», πραγματοποιώντας τις απαραίτητες δοκιμές και τους ελέγχους.
«Πριν αρχίσει η τελική αποθήκευση, η Posiva θα ολοκληρώσει τη φάση “θέση σε λειτουργία”, διενεργώντας τις δοκιμές και τους ελέγχους που απαιτούνται, τους οποίους η STUK (Φινλανδική Αρχή Ραδιολογικής και Πυρηνικής Ασφάλειας) πρέπει επίσης να ελέγξει και να εγκρίνει», εξήγησε η εταιρία.
Η Onkalo έχει χωρητικότητα 6.500 τόνων ουρανίου και προορίζεται να διασφαλίσει τη μόνιμη αποθήκευση του αναλωμένου καυσίμου από τους πέντε πυρηνικούς αντιδραστήρες της Φινλανδίας.
Το καύσιμο θα τοποθετείται σε δοχεία από χαλκό υψηλής αντοχής στη διάβρωση. Στη συνέχεια, τα δοχεία θα κατεβαίνουν σε οπές που έχουν διανοιχθεί μέσα σε σήραγγες, οι οποίες θα γεμίζουν με άργιλο μπεντονίτη και θα σφραγίζονται με κάλυμμα από οπλισμένο σκυρόδεμα.
Σύμφωνα με την Posiva, το καύσιμο θα παραμείνει σε υψηλό βαθμό ραδιενεργό για δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Περίπου 100.000 χρόνια αργότερα, το επίπεδο ραδιενέργειάς του αναμένεται να είναι αντίστοιχο με εκείνο του μεταλλεύματος ουρανίου από το οποίο προήλθε.
Από τη δεκαετία του 1950, όταν άρχισαν να κατασκευάζονται οι πρώτοι πυρηνικοί σταθμοί, οι χώρες που παράγουν ατομική ενέργεια αναζητούν μια βιώσιμη λύση για τη διαχείριση των επικίνδυνων ραδιενεργών αποβλήτων. Το μεγαλύτερο μέρος τους εξακολουθεί να φυλάσσεται σε προσωρινές εγκαταστάσεις.
Ανάλογες εγκαταστάσεις τελικής αποθήκευσης κατασκευάζονται και σε άλλες χώρες, κυρίως στη Σουηδία και τη Γαλλία. Η Φινλανδία, ωστόσο, αναμένεται να είναι η πρώτη που θα θέσει σε λειτουργία υπόγεια εγκατάσταση αυτού του τύπου.
Το κόστος της εγκατάστασης Onkalo υπολογίζεται σε 1,16 δισεκατομμύρια δολάρια.
