Μια νέα πολιτική συμφωνία ανάμεσα στη Γαλλία και τη Γερμανία επιχειρεί να αλλάξει τους όρους της ευρωπαϊκής μετάβασης στην αυτοκίνηση, χωρίς να ανατρέψει επισήμως τους κλιματικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Φρίντριχ Μερτς συμφώνησαν σε ένα πλαίσιο που προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στους κατασκευαστές, ενώ παράλληλα ενισχύει την ευρωπαϊκή παραγωγή απέναντι στον αυξανόμενο κινεζικό ανταγωνισμό.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η δυνατότητα συνέχισης της παραγωγής και της πώλησης οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης και μετά το 2035. Η Γερμανία εξασφαλίζει περιθώρια για τη διατήρηση περισσότερων τεχνολογικών επιλογών, ενώ η Γαλλία αποσπά τη στήριξη του Βερολίνου στην πολιτική «Made in Europe», με στόχο τη διατήρηση επενδύσεων και θέσεων εργασίας εντός της Ένωσης.
Η συμφωνία έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, η οποία καλείται να χρηματοδοτήσει την ηλεκτροκίνηση, να ανταγωνιστεί κατασκευαστές με χαμηλότερο κόστος και ταυτόχρονα να ανταποκριθεί σε αυστηρούς περιβαλλοντικούς κανόνες.
Το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει μείωση κατά 100% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τα καινούργια αυτοκίνητα το 2035, γεγονός που ουσιαστικά αποκλείει την πώληση νέων συμβατικών οχημάτων βενζίνης και πετρελαίου. Τον Δεκέμβριο του 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε πρόταση για μείωση του στόχου στο 90%, με το υπόλοιπο 10% να καλύπτεται μέσω μηχανισμών αντιστάθμισης, όπως η χρήση βιώσιμων καυσίμων ή υλικών με χαμηλότερο ανθρακικό αποτύπωμα.
Παρίσι και Βερολίνο ζητούν τώρα να καταργηθεί η υποχρέωση αντιστάθμισης για το υπόλοιπο 10%. Με αυτόν τον τρόπο, οι αυτοκινητοβιομηχανίες δεν θα επιβαρύνονται με πρόσθετες απαιτήσεις για την κάλυψη των συγκεκριμένων εκπομπών.
Η πρόταση αποτελεί σημαντική παραχώρηση προς τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, η οποία εδώ και μήνες ζητεί μεγαλύτερη τεχνολογική ουδετερότητα. Οι κατασκευαστές υποστηρίζουν ότι η απότομη μετάβαση στην αποκλειστική ηλεκτροκίνηση απειλεί την ανταγωνιστικότητα, τις επενδύσεις και την απασχόληση.
Ο Φρίντριχ Μερτς ανακοίνωσε τη συμφωνία μέσω της πλατφόρμας X, αναφέροντας ότι οι δύο ηγέτες κατέληξαν σε κοινό πλαίσιο που στηρίζεται στην ελευθερία επιλογής, στην τεχνολογική ουδετερότητα και στη διατήρηση των κλιματικών στόχων. Παράλληλα, χαρακτήρισε τη συνεννόηση θετικό μήνυμα προς τους επενδυτές της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Ο Εμανουέλ Μακρόν επιχείρησε να καταστήσει σαφές ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν εγκαταλείπει την πορεία προς την απανθρακοποίηση. Όπως υποστήριξε, ο στόχος παραμένει η δραστική μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, αλλά και η παραγωγή των ηλεκτρικών αυτοκινήτων του μέλλοντος στη Γαλλία και στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Ξεχωριστό σκέλος της συμφωνίας αποτελεί η ευρωπαϊκή προτίμηση στην παραγωγή αυτοκινήτων, την οποία προωθεί ιδιαίτερα το Παρίσι. Η Γαλλία θέλει τα ευρωπαϊκά κίνητρα και οι βιομηχανικές ενισχύσεις να συνδέονται με την πραγματική παραγωγική δραστηριότητα εντός της Ένωσης.
Στόχος είναι να αποτραπεί το ενδεχόμενο εταιρείες από τρίτες χώρες να επωφελούνται από ευρωπαϊκές επιδοτήσεις απλώς συναρμολογώντας οχήματα σε εργοστάσια της Ευρώπης, την ώρα που τα βασικά εξαρτήματα, η τεχνολογία και η έρευνα αναπτύσσονται εκτός ευρωπαϊκού εδάφους.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται ορισμένα κρίσιμα ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά συστήματα να κατασκευάζονται στην Ευρώπη, ενώ σημαντικό μέρος της έρευνας και ανάπτυξης να πραγματοποιείται επίσης εντός της Ένωσης. Οι όροι αυτοί αποκτούν ιδιαίτερη σημασία λόγω της ενισχυμένης παρουσίας των κινεζικών αυτοκινητοβιομηχανιών στην ευρωπαϊκή αγορά και της ανάπτυξης παραγωγικών εγκαταστάσεων από την πλευρά τους σε κράτη-μέλη.
Στη γαλλογερμανική πρόταση υπάρχει αναφορά και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Παρότι το Λονδίνο έχει αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα μπορούσε να ενταχθεί στο καθεστώς ευρωπαϊκής παραγωγικής προτίμησης, υπό την προϋπόθεση αμοιβαιότητας.
Η πρόταση αφορά κράτη που συμμετείχαν στην ενιαία αγορά μέχρι τον Ιανουάριο του 2020, ανοίγοντας τον δρόμο για ειδική μεταχείριση της βρετανικής αυτοκινητοβιομηχανίας. Η συμμετοχή, ωστόσο, θα εξαρτάται από την ευθυγράμμιση συγκεκριμένων εμπορικών και κανονιστικών πολιτικών του Ηνωμένου Βασιλείου με εκείνες της ΕΕ.
Γαλλία και Γερμανία ζητούν, παράλληλα, μεγαλύτερη ευελιξία στον υπολογισμό των εκπομπών των αυτοκινητοβιομηχανιών για την περίοδο 2029-2031. Συγκεκριμένα, προτείνουν τη δημιουργία μηχανισμού συμψηφισμού μεταξύ των ετών, με όριο επτά γραμμαρίων διοξειδίου του άνθρακα ανά χιλιόμετρο και ανά κατασκευαστή.
Έτσι, οι εταιρείες θα μπορούν να διαχειρίζονται τις διακυμάνσεις στις ετήσιες επιδόσεις τους και δεν θα αξιολογούνται αποκλειστικά με βάση τα αποτελέσματα μιας συγκεκριμένης χρονιάς.
Για τη Γερμανία, όπου η αυτοκινητοβιομηχανία αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας, η διατήρηση της δυνατότητας αξιοποίησης κινητήρων εσωτερικής καύσης θεωρείται κρίσιμη για την προστασία των επιχειρήσεων και των εργαζομένων. Για τη Γαλλία, προτεραιότητα είναι να παραμείνουν στην ευρωπαϊκή αγορά η παραγωγή, η τεχνογνωσία και οι επενδύσεις.
Η πολιτική συμφωνία Μακρόν και Μερτς δεν σημαίνει, πάντως, ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες έχουν ήδη τροποποιηθεί. Οι αλλαγές θα πρέπει να περάσουν από την ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία και να λάβουν τις απαραίτητες εγκρίσεις. Η εξέλιξη σηματοδοτεί, ωστόσο, μετατόπιση στον διάλογο για το αυτοκίνητο του μέλλοντος: το ζητούμενο δεν είναι πλέον μόνο το πότε θα περιοριστούν οι κινητήρες βενζίνης και πετρελαίου, αλλά και το πώς η Ευρώπη θα διατηρήσει μια ισχυρή αυτοκινητοβιομηχανία απέναντι στον διεθνή ανταγωνισμό.
