Νέα πίεση στις τιμές του ντίζελ στην Ευρώπη τις επόμενες εβδομάδες προβλέπει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), καθώς οι αναταράξεις στις μεταφορές και οι περιορισμοί στην προσφορά εξακολουθούν να επηρεάζουν τις αγορές. Ο οργανισμός εκτιμά, μάλιστα, ότι τα προβλήματα στον εφοδιασμό ενδέχεται να διατηρηθούν έως το 2027.
Η προειδοποίηση έρχεται ενώ η ένταση στον Κόλπο παραμένει υψηλή. Το Ιράν έχει περιορίσει τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου περνά περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, ενώ έχει εντείνει τις επιθέσεις σε πλοία. Την ίδια ώρα, οι Χούθι της Υεμένης, που υποστηρίζονται από το Ιράν, πλήττουν πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία.
Ο πόλεμος, ο οποίος ξεκίνησε με αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, συνεχίζεται και προκαλεί νέες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Ο IEA επισημαίνει ότι: «οι νέες επιθέσεις στον Κόλπο καθιστούν εύθραυστη την ανάκαμψη».
Την Τρίτη, η βρετανική υπηρεσία ασφάλειας ναυσιπλοΐας UKMTO ανακοίνωσε ότι άγνωστα βλήματα έπληξαν δεξαμενόπλοιο και πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στα Στενά του Ορμούζ.
Τα ξημερώματα της Τετάρτης, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσε ότι πλοίο με περισσότερα από 2.500 εμπορευματοκιβώτια βυθίστηκε νότια των Στενών, μετά την πρόσκρουσή του σε θαλάσσια νάρκη και την εκδήλωση πυρκαγιάς. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το πλοίο ακολουθούσε μη εξουσιοδοτημένη διαδρομή, ενώ οι ιρανικές αρχές προειδοποίησαν πως οι κίνδυνοι στην περιοχή παραμένουν.
Η τιμή του Brent, του διεθνούς δείκτη αναφοράς για το πετρέλαιο, ενισχύθηκε περίπου κατά 1% το πρωί της Τετάρτης, ξεπερνώντας τα 107 δολάρια το βαρέλι, προτού υποχωρήσει κοντά στα 106 δολάρια. Το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate (WTI) παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο, στα 94,75 δολάρια το βαρέλι.
Παρότι οι τιμές του ντίζελ έχουν υποχωρήσει από τα επίπεδα-ρεκόρ των 200 δολαρίων το βαρέλι που καταγράφηκαν τον Σεπτέμβριο, ο IEA σημειώνει ότι «παραμένουν σχεδόν διπλάσιες από την τιμή του αργού και τα προ κρίσης επίπεδα».
Οι εξαγωγές καυσίμων από τη Μέση Ανατολή παραμένουν κάτω από το μισό των επιπέδων που ίσχυαν πριν από τον πόλεμο. Παράλληλα, οι ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε ρωσικά διυλιστήρια διατηρούν τις πιέσεις στην αγορά diesel.
Στη μηνιαία έκθεσή του, ο οργανισμός με έδρα το Παρίσι υπογραμμίζει ότι η ενίσχυση της προσφοράς πετρελαίου από τις χώρες του Κόλπου δεν επαρκεί για να καλύψει τη ζήτηση, καθώς η παγκόσμια κατανάλωση εξακολουθεί να ξεπερνά την παραγωγή.
Η παγκόσμια προσφορά αυξήθηκε τον Σεπτέμβριο κατά 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, φτάνοντας τα 102,3 εκατομμύρια βαρέλια, κυρίως λόγω της αύξησης των εξαγωγών από τη Σαουδική Αραβία. Ωστόσο, παρέμεινε χαμηλότερη από την παγκόσμια ζήτηση, η οποία εκτιμάται σε 103,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με τα στοιχεία του IEA.
Το αυξημένο κόστος μεταφοράς απειλεί να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Όπως αναφέρει ο IEA, «καθώς οι εντάσεις στη μεταφορά αργού εξαπλώνονται και σε άλλες κατηγορίες τάνκερ, οι τιμές του diesel στις βασικές αγορές Ευρώπη, Αφρική και Λατινική Αμερική μπορεί να αυξηθούν ξανά τις επόμενες εβδομάδες».
Ο οργανισμός εκτιμά επίσης ότι τα αποθέματα ντίζελ δύσκολα θα αναπληρωθούν πέρα από τις συνήθεις εποχικές μεταβολές πριν από το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Στις 2 Οκτωβρίου, η ομάδα των G7 δεσμεύτηκε να διαθέσει έως και 100 εκατομμύρια βαρέλια από τα αποθέματά της μέσω του IEA, με προτεραιότητα την κάλυψη των αναγκών σε diesel. Ωστόσο, σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο που επικαλείται το Euronews, οι συγκεκριμένες ποσότητες αποτελούν μέρος της δέσμευσης για διάθεση 400 εκατομμυρίων βαρελιών, η οποία είχε ανακοινωθεί τον Μάρτιο. Από αυτά, έχουν ήδη διατεθεί 326 εκατομμύρια βαρέλια, χωρίς να προβλέπεται η προσθήκη νέων αποθεμάτων.
Οι υψηλές τιμές και η ασθενέστερη οικονομική ανάπτυξη αναμένεται να περιορίσουν την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου κατά 2,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως φέτος, στα 102,4 εκατομμύρια βαρέλια, σύμφωνα με τον IEA. Η πρόβλεψη είναι ελαφρώς πιο απαισιόδοξη από την προηγούμενη εκτίμηση του οργανισμού, που έκανε λόγο για μείωση κατά 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Ο IEA αναθεώρησε προς τα κάτω και την πρόβλεψή του για την ανάκαμψη της ζήτησης το 2025, στα 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από 2,6 εκατομμύρια. Ως αποτέλεσμα, εκτιμά ότι το 2027 η ζήτηση θα παραμείνει κατά 0,6% χαμηλότερη από τα επίπεδα του 2025, αντί να τα ξεπεράσει.
Πιο αισιόδοξος εμφανίζεται ο ΟΠΕΚ. Για έκτο συνεχόμενο μήνα μείωσε την πρόβλεψή του για την αύξηση της ζήτησης το 2026, αυτή τη φορά στα 180.000 βαρέλια ημερησίως, ενώ αύξησε την εκτίμησή του για το 2027 στα 2,55 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Η παραγωγή αργού πετρελαίου από τον ΟΠΕΚ+, στον οποίο συμμετέχει και η Ρωσία, αυξήθηκε τον Σεπτέμβριο κατά περίπου 900.000 βαρέλια ημερησίως, φτάνοντας τα 39,07 εκατομμύρια βαρέλια, σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού.
Στις 4 Οκτωβρίου, επτά βασικά μέλη του ΟΠΕΚ διατήρησαν αμετάβλητους τους στόχους παραγωγής για τον Νοέμβριο. Ωστόσο, τα περισσότερα εξακολουθούν να παράγουν κάτω από τα προβλεπόμενα όρια εξαιτίας του πολέμου. Η επόμενη συνεδρίαση έχει προγραμματιστεί για την 1η Νοεμβρίου, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποχώρησαν από τον ΟΠΕΚ και τον ΟΠΕΚ+ τον Μάιο.
Ο IEA προειδοποιεί ότι, εάν δεν υπάρξει επίλυση των συγκρούσεων στην περιοχή, «οι αγορές πετρελαίου ενδέχεται να βιώσουν νέα αναταραχή τους επόμενους μήνες, πριν εμφανιστεί οποιοδήποτε πλεόνασμα το 2027». Η προειδοποίηση διατυπώνεται εν όψει της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου του οργανισμού την Πέμπτη.
Με πληροφορίες από Euronews
