Ακριβότερος αναμένεται ο φετινός χειμώνας για τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς η αναταραχή στις διεθνείς ενεργειακές αγορές πιέζει προς τα πάνω τις τιμές σε καύσιμα, φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια. Η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει, σύμφωνα με τους παράγοντες της αγοράς, άμεσο κίνδυνο ενεργειακής επάρκειας, όμως η ακρίβεια παραμένει το μεγάλο ζητούμενο.
Παρά την ενεργειακή ασφάλεια, ο λογαριασμός της παρατεταμένης γεωπολιτικής αναταραχής στη Μέση Ανατολή είναι ήδη βαρύς για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Τα μέτρα που έχουν τεθεί σε ισχύ, αλλά και οι νέες παρεμβάσεις που προετοιμάζονται για το πετρέλαιο θέρμανσης και τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, περιορίζουν την επιβάρυνση χωρίς να εξαλείφουν τον φόβο για νέες αυξήσεις.
Σημαντικό ανάχωμα αποτελεί η λειτουργία των ελληνικών διυλιστηρίων. Τα υποχρεωτικά αποθέματα πετρελαίου, η διαφοροποίηση των προμηθειών και η ευελιξία των εγκαταστάσεων ενισχύουν την ανθεκτικότητα της αγοράς, όπως φάνηκε και μετά το ξέσπασμα της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Οι επενδύσεις των τελευταίων ετών έχουν δώσει στα διυλιστήρια τη δυνατότητα να επεξεργάζονται διαφορετικούς τύπους πετρελαίου και να προσαρμόζονται σε εναλλακτικές πηγές προμήθειας. Παράλληλα, περίπου το 75% των εισαγωγών πετρελαίου επεξεργάζεται και επανεξάγεται, γεγονός που σημαίνει ότι οι πραγματικές ανάγκες της ελληνικής αγοράς αντιστοιχούν περίπου στο 25% των τρεχουσών εισαγωγών.
Όπως έχουν επισημάνει εκπρόσωποι των διυλιστηρίων, ακόμη και στο δυσμενέστερο σενάριο θα μπορούσε να περιοριστεί η ποσότητα των εξαγωγών, ώστε να μη δημιουργηθεί έλλειμμα στην εγχώρια αγορά.
Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στο φυσικό αέριο. Οι συμφωνίες που έχουν επιτευχθεί, σε συνδυασμό με τον ρόλο της Ελλάδας στον Κάθετο Διάδρομο, διασφαλίζουν τις απαραίτητες ροές όχι μόνο για τη χώρα, αλλά και για τις υπόλοιπες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Την ίδια ώρα, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας συνεχίζουν να συγκρατούν το κόστος στην ηλεκτρική ενέργεια. Την περασμένη Πέμπτη κάλυψαν το 47,65% του ενεργειακού μείγματος, ενώ η συμμετοχή του φυσικού αερίου διαμορφώθηκε στο 29,56%.
Ωστόσο, η άνοδος του φυσικού αερίου επηρεάζει άμεσα και την εγχώρια αγορά ρεύματος. Η χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας επόμενης ημέρας έφτασε την Παρασκευή στα 207,93 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Παρότι η συμμετοχή των ΑΠΕ λειτουργεί ανασχετικά, το κόστος παραμένει υψηλό, έστω και αν η Ελλάδα καταγράφει χαμηλότερες τιμές από χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία.
Στις διεθνείς αγορές, το ράλι συνεχίζεται. Η τιμή του αργού πετρελαίου έφτασε την Πέμπτη ακόμη και στα 105 δολάρια το βαρέλι, ενώ το φυσικό αέριο στην Ευρώπη ξεπέρασε τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Κυβέρνηση και παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η περαιτέρω ανάπτυξη της αποθήκευσης ενέργειας θα μπορούσε να συμβάλει καθοριστικά στη συγκράτηση των τιμών, εφόσον η ανοδική πορεία του φυσικού αερίου συνεχιστεί.
Η πίεση έχει ήδη περάσει στην καθημερινότητα των καταναλωτών. Οι τιμές σε ντίζελ, βενζίνη, φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια αυξάνουν το κόστος προϊόντων και υπηρεσιών, με τα νοικοκυριά να αναζητούν ολοένα και οικονομικότερες λύσεις.
Η απλή αμόλυβδη διαμορφώνεται στα 2,203 ευρώ το λίτρο, το ντίζελ κίνησης στα 2,145 ευρώ και το υγραέριο κίνησης στο 1,075 ευρώ. Στην επιβάρυνση των μετακινήσεων θα προστεθεί από τις 15 Οκτωβρίου και το πετρέλαιο θέρμανσης, με την κυβέρνηση να σχεδιάζει παρέμβαση στην αντλία.
Την ερχόμενη εβδομάδα αναμένεται να παρουσιαστούν οι λεπτομέρειες της επιδότησης, με στόχο η τιμή διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης να ξεκινήσει από 1,60 έως 1,65 ευρώ το λίτρο. Πρόκειται για επίπεδο χαμηλότερο από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, όπου έκλεισε πέρυσι η σεζόν, χωρίς να υπολογίζεται η νέα παρέμβαση των διυλιστηρίων που επίσης αναμένεται.
Οι επιδοτήσεις για την κίνηση και τη θέρμανση προσφέρουν μια μικρή ανάσα, δεν αρκούν όμως για να ανατρέψουν την εικόνα. Για τα νοικοκυριά, ο φετινός χειμώνας μπορεί να είναι ενεργειακά επαρκής, αλλά όλα δείχνουν ότι θα παραμείνει ιδιαίτερα ακριβός.
