Ο Τζόναθαν, η γιγάντια χελώνα που οδεύει προς τα 195α γενέθλιά της, ενδέχεται να κρύβει ένα από τα πιο ενδιαφέροντα μυστικά της μακροζωίας. Νέα επιστημονική μελέτη έδειξε πως, παρά την εκτιμώμενη ηλικία των 194 ετών, ορισμένοι μηχανισμοί στα κύτταρά του παραμένουν εντυπωσιακά νεανικοί.
Οι ερευνητές αλληλούχισαν το γονιδίωμα του Τζόναθαν, χρησιμοποιώντας δείγμα DNA που πήρε ο κτηνίατρός του, Dr Joe Hollins, με βαμβακοφόρο στυλεό από το εσωτερικό του μάγουλού του.
Τα ευρήματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση Science Advances, αποκάλυψαν γενετικές μεταλλάξεις που συνδέονται με την επιδιόρθωση του DNA, τη ρύθμιση του μεταβολισμού και την προστασία από τον καρκίνο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα μιτοχόνδρια, τα μικροσκοπικά οργανίδια που παρέχουν ενέργεια στα κύτταρα. Η μειωμένη λειτουργία τους συνδέεται με τη γήρανση και τις ασθένειες που σχετίζονται με αυτήν.
Οι επιστήμονες εξέτασαν τις χημικές ετικέτες στο DNA του Τζόναθαν, οι οποίες ρυθμίζουν τη δραστηριότητα των γονιδίων του, και τις συνέκριναν με αντίστοιχα στοιχεία από άλλες γιγάντιες χελώνες. Παρότι πολλά μοτίβα παρέπεμπαν σε ηλικιωμένα ζώα, εκείνα που σχετίζονται με τη λειτουργία των μιτοχονδρίων έμοιαζαν περισσότερο με τα αντίστοιχα νεότερων χελωνών.
Ο Stephen Clark, ερευνητής του προγράμματος στο μη κερδοσκοπικό Ίδρυμα Kallel, δήλωσε στον Guardian: “Τα μιτοχόνδριά του πρέπει να είναι ιδιαίτερα σταθερά και αυτό προσφέρει μια σημαντική ματιά στη μακροζωία γενικότερα. Είναι σημαντικό τα μιτοχόνδρια να διατηρούνται όσο το δυνατόν πιο άθικτα.”
Η ερευνητική ομάδα εντόπισε, επίσης, διαφορές που αφορούν την επιδιόρθωση του DNA και τη διατήρηση των τελομερών, δηλαδή των προστατευτικών άκρων των χρωμοσωμάτων. Οι βλάβες στο DNA συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου, ενώ τα τελομερή μικραίνουν, σε μια διαδικασία που θεωρείται ότι συμβάλλει στη γήρανση.
Ο Τζόναθαν διαθέτει ορισμένα κοινά γονίδια με άλλα μακρόβια είδη, όπως οι γυμνοί τυφλοπόντικες. Τα συγκεκριμένα ζώα μπορούν να ζήσουν έως και 40 χρόνια και σπάνια εμφανίζουν καρκίνο.
Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη καταλήξει αν τα συγκεκριμένα μοτίβα εξηγούν το εξαιρετικά μεγάλο προσδόκιμο ζωής του Τζόναθαν ή πόσο καθοριστικός είναι ο ρόλος τους.
Ο Steve Horvath, βιολόγος που μελετά τη γήρανση στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες και συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε στους New York Times: “Σχεδόν ποτέ δεν έχουμε την ευκαιρία να μελετήσουμε ένα τόσο ηλικιωμένο ζώο όσο είναι ακόμη ζωντανό.”
Ο Τζόναθαν είναι το αρχαιότερο γνωστό ζωντανό χερσαίο ζώο στον κόσμο. Γεννήθηκε πριν από την άνοδο της Βασίλισσας Βικτώρια στον βρετανικό θρόνο και εδώ και δεκαετίες ζει στο απομακρυσμένο νησί Σεντ Ελένα, στον Νότιο Ατλαντικό.
Η ακριβής ημερομηνία γέννησής του δεν είναι γνωστή. Ωστόσο, όταν έφτασε στο νησί το 1882 ήταν ήδη πλήρως ανεπτυγμένος, κάτι που σημαίνει ότι πρέπει να ήταν τουλάχιστον 50 ετών. Έτσι, το έτος γέννησής του τοποθετείται περίπου στο 1832, πριν από την άνοδο της Βασίλισσας Βικτώριας στον θρόνο και πριν από την επίσκεψη του Κάρολου Δαρβίνου στα νησιά Γκαλαπάγκος.
Ο Τζόναθαν ζει στους κήπους του Plantation House, της επίσημης κατοικίας του κυβερνήτη της Σεντ Ελένα, περίπου 1.200 μίλια από τις δυτικές ακτές της Αφρικής.
Η λήψη του γενετικού υλικού του δεν ήταν απλή υπόθεση. Ο Dr Hollins χρειάστηκε να κρατήσει το κεφάλι του με ειδικό γάντι και να ανοίξει προσεκτικά το ράμφος του, ώστε να συλλέξει δείγμα από το εσωτερικό του μάγουλού του.
Η πρώτη απόπειρα δεν απέδωσε, καθώς το δείγμα περιείχε μισομασημένο καρότο, την αγαπημένη λιχουδιά της χελώνας. Οι ερευνητές δεν μπορούσαν να πάρουν αίμα λόγω του κινδύνου μόλυνσης, ενώ το δείγμα σάλιου χρειάστηκε να μεταφερθεί με πλοίο από το νησί.
Παρά τον καταρράκτη και την απώλεια της όσφρησής του, ο Τζόναθαν παραμένει σε καλή κατάσταση. Διατηρεί την ακοή του και εξακολουθεί να έχει έντονη διάθεση.
Όταν ο Dr Hollins ανέλαβε τη φροντίδα του το 2009, ο Τζόναθαν δυσκολευόταν να εντοπίσει την τροφή του και το ράμφος του ήταν μαλακό και φθαρμένο. Η τακτική χειροκίνητη σίτιση τον βοήθησε να ανακτήσει βάρος, ενώ μέσα σε έξι έως δώδεκα μήνες απέκτησε ξανά σκληρό ράμφος.
Το προστατευμένο περιβάλλον, τα φρέσκα λαχανικά και η σταθερή κτηνιατρική φροντίδα ενδέχεται να έχουν συμβάλει στη μακροζωία του. Ωστόσο, οι επιστήμονες θεωρούν πως η μοναδική βιολογία του μπορεί να προσφέρει ακόμη σημαντικότερα στοιχεία για την κατανόηση της γήρανσης.
Ο Steve Austad, βιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα στο Μπέρμιγχαμ, δήλωσε στους New York Times: “Κάθε ένα από αυτά τα μακρόβια είδη έχει κάποιο ιδιαίτερο μυστικό. Και κάποια από αυτά ίσως αποδειχθούν σημαντικά για τη γήρανση του ανθρώπου.”
Η αγαπημένη χελώνα παραμένει υγιής, παρά τις ψευδείς φήμες για τον θάνατό της που κυκλοφόρησαν νωρίτερα φέτος. Απατεώνες είχαν διακινήσει τις συγκεκριμένες αναρτήσεις, με στόχο να αποσπάσουν δωρεές σε κρυπτονόμισμα.
Τον Απρίλιο, ένας ψεύτικος λογαριασμός στην πλατφόρμα X, ο οποίος υποδυόταν τον Dr Hollins, υποστήριξε ότι ο Τζόναθαν είχε πεθάνει. Η ανάρτηση διαδόθηκε ευρέως, όμως ο πραγματικός κτηνίατρος αποκάλυψε την απάτη και ανέφερε ότι ο λογαριασμός ζητούσε χρήματα σε κρυπτονόμισμα.
Ο κυβερνήτης της Σεντ Ελένα, Nigel Phillips, επιβεβαίωσε την κατάσταση του Τζόναθαν μετά από επικοινωνία με τον Guardian, βρίσκοντάς τον να κοιμάται κάτω από ένα δέντρο.
Πηγή: Daily Mail
